IV SA/Wa 1119/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-07
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Jakub Linkowski, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która odrzuca zarzuty dotyczące m.in. przebiegu nowej drogi, jej poszerzenia oraz ograniczeń w rozbudowie istniejących budynków, została podjęta z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została podjęta z poszanowaniem obowiązujących przepisów. Gmina, realizując swoje uprawnienia planistyczne, miała prawo ustalić przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, w tym przebieg dróg i ograniczenia w zabudowie, nawet jeśli naruszało to indywidualne interesy właścicieli. Uzasadnienie uchwały było wystarczające, a zarzuty dotyczące naruszenia terminów proceduralnych miały charakter instrukcyjny i nie skutkowały nieważnością uchwały.Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując m.in. przebieg nowej ulicy, poszerzenie istniejących ulic, likwidację stacji transformatorowej oraz zapisy ograniczające rozbudowę jego budynków. Rada Gminy odrzuciła większość zarzutów, częściowo uwzględniając jeden z nich. Skarżący zaskarżył uchwałę Rady Gminy, zarzucając m.in. naruszenie terminów proceduralnych, brak wyczerpującego uzasadnienia oraz niezgodność z przepisami dotyczącymi warunków technicznych dróg publicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. G. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę -
W piśmie z dnia 7 października 2003r. pełnomocnik J. G. wniósł zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi: J., F., F., F., P. i L. w Gminie R. w części obejmującej wieś F. w gminie R., w części dotyczącej poszerzenia i rozbudowy ulicy [...] oraz poszerzenia
ul. [...], utworzenia nowej ulicy o szerokości [...] m pomiędzy ulicą [...] a ul. [...], usunięcia stacji transformatorowej nr [...], nieuwględnienia przy projektowaniu aktualnych naniesień na gruncie, oraz zamieszczenie zapisu w treści uchwały uniemożliwiającego skarżącemu rozbudowę dotychczasowych budynków bez zmiany ich przeznaczenia.
W uzasadnieniu podniesiono, że do projektu planu powinna być dołączona prognoza skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze. J. G. interes prawny wywodzi z tytułu własności do działek nr [...] i [...], położonych we wsi F..
Zdaniem skarżącego istniejąca na obszarze objętym planem doskonała komunikacja nie wymaga jakichkolwiek zmian w tym zakresie. Ul. [...]
o dotychczasowych parametrach w zupełności zaspokaja potrzeby mieszkańców, łącząc się z ul. [...] zapewnia połączenie z głównym ciągiem komunikacyjnym. Ewentualne usprawnienie komunikacji powinno zmierzać w kierunku połączenia nowoplanowanej ulicy - równoległej do ul. [...] - z ul. [...]. Tworzenie planowanej ulicy jest zupełnie pozbawione podstaw, a nadto negatywnie wpłynie na stosunki własnościowe, w zdecydowany sposób zmniejszy atrakcyjność i użyteczność nieruchomości skarżącego, powstanie przy tym szereg niewielkich działek ograniczonych z każdej strony ulicą. Planowana ulica ma przebiegać w miejscu poprowadzenia linii wysokiego napięcia i posadowienia stacji transformatorowej o nr [...]. Likwidacji mają ulec również odgałęzienia od tej linii. Utworzenie planowanej ulicy jest sprzeczne z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne ( Dz. U. Nr 43, poz. 430), gdyż nie zostaną zachowane wymogi w zakresie odległości skrzyżowań na terenie zabudowanym. Nowa ulica ma przebiegać w odległości [...] m od ul. [...] i [...] od ul. [...], gdy tymczasem odległość między skrzyżowaniami dla ulicy kat. Z zgodnie z rozporządzeniem powinna wynosić nie mniej niż 300 m, a wyjątkowo nie mniej niż 150 m. Poszerzenie ul. [...] spowoduje, że dom skarżącego znajdzie się w odległości [...] metrów. Poszerzenie ul. [...], podobnie jak w przypadku ul. [...], pozbawione jest podstaw oraz jakiegokolwiek uzasadnienia. Ulica ta przebiega przez rezerwat przyrody i jej poszerzenie negatywnie wpłynie na faunę i florę rezerwatu, tym samym pogorszą się warunki przyrodniczo-środowiskowe.
Skarżący podniósł, iż poza wskazanymi zastrzeżeniami wnosi o zmianę treści uchwały Rady Gminy w części dot. pkt 4 ust.1 § 30, który uniemożliwia rozbudowę bez zmiany dotychczasowego przeznaczenia budynków.
Rada Gminy R. uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. odrzuciła zarzuty dotyczące: 1/ obowiązku dołączenia do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prognozy skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze, 2/ przebiegu prostopadłej do ul. [...] projektowanej drogi [...], 3/poszerzenia ul. [...], 4/ usunięcia stacji transformatorowej nr [...], 5/ uniemożliwienia rozbudowy dotychczasowych budynków bez zmiany ich przeznaczenia. Natomiast zarzut dotyczący poszerzenia ul. [...] uwzględnił Wójt Gminy R..
W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że skarżący jest właścicielem działek nr [...] i [...], które położone są na terenie objętym projektem planu, a więc ustalenia planu określają sposób wykonywania prawa własności skarżącego, tym samym naruszają jego interes prawny, co uprawnia go do wniesienia zarzutu na podstawie art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jednakże naruszenie interesu skarżącego ustaleniami planu nie oznacza, że konieczności uwzględnienia zgłoszonego zarzutu.
Rada podniosła, że zarzut dotyczący obowiązku dołączenia do planu prognozy skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze jest niezasadny, albowiem Wójt Gminy stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zawiadomieniem z dnia 24 czerwca 2006r. poinformował o terminie wyłożenia do publicznego wglądu projektu planu i prognozy w formie obwieszczenia oraz w prasie w " [...]". Prognoza, o której mowa w przepisach ochrony środowiska została sporządzona w lipcu 2003 roku przez dr. M. F. i dołączona do planu do publicznego wglądu.
Odnośnie zarzutów dotyczącego przebiegu prostopadłej do ul. [...] projektowanej drogi [...] oraz poszerzenia ul. [...], Rada wskazała, iż według art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym na gminie ciąży obowiązek zaspakaja zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zadania własne gminy m.in. obejmują: drogi gminne, wodociągi, kanalizację, gospodarkę odpadami, zaopatrzenie w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Odwołując się do art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym Rada podniosła, iż w planie ustala się linie rozgraniczające, ulice, place i drogi publiczne wraz z urządzeniami technicznymi. Drogi publiczne w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) stanowią cel publiczny. W miejscowym planie gmina przewidując stosownie do
art. 35 ust.2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) przeznaczyła pod poszerzenie istniejących dróg publicznych i pod przyszłą budowę dróg publicznych pasy terenu o szerokości uwzględniającej ochronę użytkowników dróg i terenu przyległego przed wzajemnym niekorzystnym oddziaływaniem z zachowaniem przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 43, poz. 430), w tym dotyczących umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej nie związanej z drogą, tj. zgodnie z § 140 ust.2 – linie elektroenergetyczne wysokiego i niskiego napięcia, linie telekomunikacyjne, przewody kanalizacyjne do odwodnienia dróg, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe, urządzenia melioracji wodnych, urządzenia podziemne specjalnego przeznaczenia, ciągi transportowe. W oparciu o przepisy ww. rozporządzenia w planie miejscowym ustala się parametry drogi – szerokość pasa drogi w liniach rozgraniczających.
Objęta zarzutem projektowana droga oznaczona symbolem [...] – sklasyfikowana jako droga lokalna zgodnie z § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia o szerokości w liniach rozgraniczających 12 m, została zaprojektowana osiowo, po 6 metrów z każdej strony, wzdłuż wschodniej granicy działki skarżącego nr [...]. Projektowana droga przeprowadzona będzie po niezbudowanych skrajnych częściach ww. działki i działkach sąsiednich zapewni w przyszłości lokalne rozwiązanie komunikacyjne dla trenów przeznaczonych w planie na cele budowlane, jak również dla terenu o pow. [...] ha, położonego na południu, oznaczonego symbolem R, który w perspektywie może zostać przeznaczony na działki budowlane.
Obecnie ul. [...] jest drogą o nieuregulowanym stanie prawnym i prowadzone jest postępowanie o jej zasiedzenie przez gminę. Ulica ta ma szerokość [...] m i nie spełnia wymogów dla najmniejszej kategorii dróg gminnych. Ulica ta jako element układu komunikacyjnego ma obsługiwać tereny do niej przyległe, przewidziane do parcelacji na działki budowlane, a także w przyszłości tereny budowlane położone na południe od ul. [...] o pow. [...] ha.
Plan niniejszy zmienia przeznaczenie dotychczasowych terenów rolnych, położonych na południe od ulicy [...] w pasie o szerokości [...] metrów, na tereny budowlane.
Połączenie ul. [...] od strony południowej poprzez kwestionowaną drogę lokalną [...] będzie kontynuacją gminnego systemu komunikacyjnego zaprojektowanego po stronie północnej ul. [...].
Ulica [...] ( działka nr [...]) jest drogą wewnętrzną o szer. [...] m, prywatną, powstałą w wyniku podziału działek znajdujących się poza obszarem niniejszego planu. Jej poszerzenie do [...] m nie jest możliwe ze względu ma istniejącą po obu jej stronach zabudowę. Ulica ta nie ma połączenia i kontynuacji po północnej stronie ul. [...].
Rada wskazała, że dotychczasowy układ komunikacyjny nie jest wystarczający, gdyż nie uwzględnia potrzeb przyszłych terenów przewidzianych pod zabudowę. Dlatego planowane poszerzenie ul. [...] i przebiegu prostopadłej do ul. [...] projektowanej drogi lokalnej [...] są niezbędne. Natomiast proponowane przez skarżącego poprowadzenie nowej ulicy równoległej do ul. [...] nie rozwiąże wszystkich potrzeb komunikacyjnych, zwłaszcza w kierunku północ- południe.
Organ podkreślił, iż zgodnie z wymogiem art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym została stwierdzona spójność rozwiązań niniejszego planu z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R., uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] grudnia 1999 r.
Twierdzenia skarżącego, że obszar położony na południe w odległości [...] metrów od ulicy [...] ma niekorzystne warunki gruntowo - wodne ( tereny podmokłe) jest nietrafny w świetle wykonanego dla potrzeb planu "Opracowania ekofizjograficznego" wykonanego przez mgr H. K. w 2002 roku, według którego są to grunty nośne, nadające się do zabudowy.
Nietrafne są twierdzenia skarżącego, że w jego dom po poszerzeniu ul. [...] będzie oddalony od niej tylko [...] metrów, gdyż ze względu na symetryczne usytuowanie przyszłej jezdni odległość ta będzie nie mniejsza niż 6 metrów, co jest zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, według którego obiekty budowlane usytuowane przy drogach gminnych powinny być usytuowane od zewnętrznej krawędzi jezdni na terenie miast i wsi w odległości co najmniej 6 m.
Rada wyjaśniła, że istniejąca stacja trafo nr [...] zostanie przeniesiona w rejon przebudowywanego skrzyżowania ul. [...]i projektowanej ulicy lokalnej [...] na koszt Gminy, co będzie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę i uzgodnienia z właściwymi jednostkami organizacyjnymi w zakresie ewentualnych kolizji z istniejącymi sieciami.
Rysunek projektu planu został wykonany stosownie do § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 grudnia 2001r. w sprawie dokumentów stosowanych w pracach planistycznych oraz wymaganych przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ( Dz. U. z 2002r. Nr 1, poz. 12 ze zm.) na mapie sytuacyjno-wysokościowej ze stosowną klauzulą Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w P. z dnia [...] kwietnia 2004r., ks. [...].
W kwestii zarzutu dotyczącego uniemożliwienia rozbudowy dotychczasowych budynków bez zmiany ich przeznaczenia Rada stwierdziła, działki skarżącego znajdują się na terenie oznaczonym symbolem MN – przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, z zabudową towarzyszącą ( § 30 planu ) , na którym nie jest możliwa modernizacja, rozbudowa , nadbudowa i lokalizacja obiektów, których przeznaczenie zostało wykluczone w projekcie planu, a byłoby sprzeczne z ww. ustaleniami. Kwestionowany zapis ma na celu doprowadzić do "śmierci technicznej" obiektów o przeznaczeniu niezgodnym z ustaleniami planu i jest on zgodny z treścią art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt planu dla tego terenu przewiduje funkcję zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej MN i łączenie tej funkcji z zabudową zagrodową doprowadziłoby, zdaniem Rady, do chaosu przestrzennego i do uciążliwego konfliktowego oddziaływania. Nowa funkcja będzie sukcesywnie eliminować dotychczasową zabudowę siedliskową i użytkowanie rolnicze.
Rada podkreśliła, ze ustalenia planu kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości zgodnie z art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym plan nie rozstrzyga o prawie własności , a tylko sposobie jego wykonywania. Gmina wedle art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 tej ustawy działając w granicach swoich uprawnień planistycznych ma prawo ustalenia przeznaczenia oraz zasad zagospodarowania terenu, określając sposób wykonywania prawa własności. Także przepis art. 140 k.c. przewiduje korzystanie z rzeczy w graniach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego.
Pełnomocnik W. G. wniósł skargę na powyższą uchwałę w części dotyczącej przebiegu prostopadłej do ul. [...] projektowanej drogi [...], poszerzenia ul. [...], usunięcia stacji transformatorowej nr [...], uniemożliwienia rozbudowy dotychczasowych budynków bez zmiany ich przeznaczenia, podnosząc zarzut: naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezachowanie miesięcznego terminu do rozpoznania zarzutów z dnia 7 października 2003r. wniesionych do projektu planu i nieuwzględnionych oraz brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej uchwały, jak też naruszenia § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 43, poz. 430) poprzez wprowadzenie w planie rozwiązań, skutkiem których w odniesieniu do ul. [...] nie zostaną spełnione określone w tym przepisie wymogi dotyczące odstępów pomiędzy skrzyżowaniami. Pełnomocnik wniósł o alternatywnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały lub o stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów według postępowania według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi wskazano, że z powodu rozpatrzenia zarzutów skarżącego dopiero po 4 latach od ich wniesienia, doszło do naruszenia przez Zarząd Gminy R. art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, z którego wynika obowiązek rozpatrzenia zarzutu w terminie jednego miesiąca, celowe jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w świetle art. 27 tej ustawy.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie odpowiada warunkom określonym w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, pełnego i wyczerpującego uzasadnienia przesłanek rozstrzygnięcia. Rada nie ustosunkowała się do wskazanych przez skarżącego okoliczności przemawiających za brakiem podstaw do utworzenia nowej ulicy, jak również co do prawidłowości usytuowania drogi z uwagi na przewidziane przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinni odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, wymagane odległości pomiędzy skrzyżowaniami. Naruszono § 9 ust.1 pkt 5 rozporządzenia, gdyż nie zostaną spełnione wymogi odnośnie odległości między skrzyżowaniami, bowiem planowana droga [...] krzyżuje się z ul. [...] w punkcie odległym o ok. [...] m od równoległej do niej ( a prostopadłej do ul. [...] ) ul. [...] oraz ok. [...] m od analogicznie usytuowanej ul. [...]. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż w jego ocenie dotychczasowy układ ulic na terenie objętym planem jest wystarczający dla obecnych i przyszłych potrzeb komunikacyjnych, ul. [...] o obecnej szerokości i układzie w zupełności zaspokaja potrzeby mieszkańców, łącząc się z ul. [...]. Skarżący przedstawił alternatywny wariant przebiegu ulic poprzez połączenie nowoplanowanej ulicy ( równoległej do ul. [...]) z ulicy [...], którego Rada nie uwzględniła. Rada nie rozważyła możliwości poszerzenia ulicy [...] do mniejszych szerokości, co dopuszczają przepisy ww. rozporządzenia. Przyjęte przez Radę rozwiązania powodują konieczność przeniesienia stacji transformatorowej nr [...] w rejon przebudowywanego skrzyżowania ul. [...], co zdaniem skarżącego nie byłoby potrzebne w przypadku zmiany przyjętych ustaleń.
Rada odnosząc się do zarzutu dotyczącego uniemożliwienia rozbudowy dotychczasowych budynków bez zmiany ich przeznaczenia zawartego w § 30 ust. 4 pkt 1 projektu planu, powołała się na przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które nie znajdują w tej sprawie zastosowania, gdyż prawidłowo zastosowanie mają przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stanowi to rażące naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy R. wniosła o jej oddalenie, podnosząc dodatkowo, iż zgodnie z orzecznictwem termin 30 dni określony w art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest terminem instrukcyjnym i rozpatrzenie zarzutu z naruszeniem tego terminu ustawa nie wiąże negatywnych skutków prawnych. W przypadku ul. [...] nie zachodzą warunki z § 6 dające podstawę do zawężenia jej szerokości w liniach rozgraniczających zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia MTiGM w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego powołanie się w uchwale na art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stanowi uchybienia w świetle treści art. 85 ust. 2 tej ustawy, który pozwala jedynie na zastosowanie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wyłącznie w zakresie procedury planistycznej- postępowania w sprawie sporządzenia planu i jego uchwalenia. Zgodnie z art. 88 ust.1 w zw. z art. 89 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utraciła moc ustawa z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, co oznacza, że po uchwaleniu planu według starej procedury będzie miał zastosowanie ww. art. 35. Niezasadny jest zarzut naruszenia § 9 ust.1 pkt 3 ww .rozporządzenia, gdyż po uwzględnieniu zarzutu skarżącego dotyczącego ul. [...], ulica ta w planie została oznaczona jako ulica lokalna o symbolu [...], do której przepis ten nie ma zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania.Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Biorąc pod uwagę powyższe kryterium Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie, ze względu na treść art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), postępowanie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi: J., F., F., F. , P. i L. w Gminie R., Rada Gminy prowadziła na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Oznacza to, że legalność zaskarżonej uchwały podlega ocenie przy zastosowaniu przepisów drugiej z wymienionych ustaw, która w art. 24 ust. 3 stanowi, że o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne.
W świetle art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. gmina w ramach zadań własnych ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu. Uprawnienie to realizuje m.in. przez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co oznacza, że samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania terenu na swoim obszarze. Rozstrzyganie o przeznaczeniu terenu nie oznacza dowolności. Musi być dokonane z uwzględnieniem obowiązujących przepisów. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa miejscowego kształtuje wraz z innymi ustawami sposób wykonywania prawa własności, ograniczając niejednokrotnie w sposób istotny to prawo w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości. Ochrona indywidualnych interesów właścicieli nieruchomości położonych na obszarze objętym planem jest realizowania m.in. poprzez składanie zarzutów do projektu planu.
Zarzut, po wyłożeniu planu do publicznego wglądu, mógł wnieść podmiot, którego interes prawny bądź uprawnienie naruszały zapisy projektu planu (art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.). Wniesienie zarzutu nie oznacza jednak obowiązku jego automatycznego uwzględnienia. Obowiązek uwzględnienia zarzutu powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem konkretnej normy prawnej, jednak obowiązku takiego rada gminy nie ma, gdy naruszony zostaje interes prawny bądź uprawnienie wnoszącego zarzut, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługujących gminie z mocy art. 4 ustawy uprawnień. Wówczas, mimo, że zostaje naruszony prawem chroniony interes wynikający z uprawnień właścicielskich, nie ma obowiązku uwzględniania zarzutu.
Rolą sądu administracyjnego jest ocena, czy uzasadnienie uchwały wyjaśnia prawną dopuszczalność naruszenia interesu prawnego osoby wnoszącej zarzut
i czy wyjaśnienie to ma oparcie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. W przedmiotowej sprawie należało zatem ocenić, czy naruszenie interesu prawnego skarżącego ustaleniami projektu planu, nastąpiło z jednoczesnym naruszeniem prawa lub też z nadużyciem ustawowo ukształtowanych uprawnień planistycznych gminy.
Skarżący jest właścicielem zabudowanej działki nr [...] oraz niezabudowanej działki [...], położonych na obszarze objętym projektem planu. Według ustaleń planu projektowana ulica dojazdowa [...] mająca połączyć ul. [...] z projektowaną drogą dojazdową [...] przebiega przez działkę skarżącego. Realizacja tego ustalenia wymaga zajęcia działki nr [...] o szerokości [...] metrów. Zajęcia tej działki o szer[...], oznaczonej w planie symbolem [...]. Jak wynika z rysunku planu działka skarżącego położona jest pomiędzy ul. [...] ( [...]) a nowoprojektowaną drogą dojazdową ( [...]). Natomiast działka nr [...] położona jest między nowoprojektowaną drogą ([...]) a istniejącą ul. [...], oznaczoną w planie symbolem [...] – jako droga dojazdowa, której szerokość w liniach rozgraniczających ustalono na [...] m.
Skarżący zarzuca, że pogorszy to znacznie warunki korzystania z nieruchomości między innymi przez to, że na skutek przyjętych rozwiązań jego działki z każdej strony będą ograniczone ulicą. Zdaniem skarżącego, układ szlaków komunikacyjnych na obszarze objętym planem jest w zupełności wystarczający dla obecnych i przyszłych potrzeb komunikacyjnych mieszkańców.
Trzeba mieć na uwadze, i przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym prawem. Badając legalność zaskarżonego aktu Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. W rozpoznawanej sprawie Sąd badając legalność zaskarżonej uchwały nie oceniał jej z punktu widzenia celowości i słuszności przyjętego w planie ustalenia odnośnie przebiegu drogi, a jedynie czy prawidłowo rozstrzygnięto o odrzuceniu zarzutu.
Analiza przedłożonej dokumentacji nie wykazała, aby zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Jej podjęcie zostało poprzedzone wyczerpaniem procedury, określonej w art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd nie znalazł argumentów, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że odrzucenie zarzutów skarżącego nastąpiło z naruszeniem prawa. Rada Gminy R. przyjęte ustalenia planistyczne uzasadniła wyjaśniając przyczyny takiego rozwiązania komunikacyjnego. Z uzasadnienia uchwały wynika, że projektowana ulica [...], jak też poszerzenie ul. [...] ( [...]) oraz ul. [...] ( [...]) mają zapewnić warunki obsługi komunikacyjnej obszaru już zabudowanego oraz przeznaczonego pod zabudowę. Rada wskazała, że dotychczasowy układ ulic na terenie objętym planem nie jest wystarczający, nie uwzględnia przyszłych potrzeb komunikacyjnych terenów przewidzianych pod zabudowę. Plan zmienia bowiem przeznaczenie terenów rolnych położonych w pasie o szerokości ok. [...] m na południe od ul. [...]. Kwestionowana droga lokalna ([...]) w połączeniu z ul. [...] od strony południowej będzie stanowiła kontynuację gminnego systemu komunikacyjnego zaprojektowanego po stronie północnej ul. [...]. Rada stwierdziła, że planując drogi dojazdowe i lokalne miała przede wszystkim na uwadze przyszłe ich wykorzystanie dla obsługi komunikacyjnej terenów budowlanych oraz dla poprowadzenia niezbędnej infrastruktur technicznej, umożliwiającej podłączenie się do niej przyszłych obiektów budowlanych. Organ podniósł, iż wbrew obawom skarżącego, projektowany budynek mieszkalny na działce nr [...] będzie zlokalizowany w odległości [...]m od linii rozgraniczającej ul. [...]. Ulica ta ma nieuregulowany stan prawny, jest długość wynosi [...] m, przy czym obecna jej szerokość [...] m nie odpowiada wymogom dla najmniejszej kategorii drogi gminnej. Poszerzenie tej ulicy do kategorii drogi publicznej klasy dojazdowej [...] w liniach rozgraniczających [...] m jest zgodne z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze należy stwierdzić, że nie zasługują na uwzględnienie. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Wbrew zarzutowi skargi Rada powołała się na swoje uprawnienia wynikające z art. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym upoważniona jest do ustalenia przeznaczenia zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy, w tym rozstrzygnięć przewidzianych w art. 10 ust. 1 ustawy. Przewidziane w projekcie planu poszerzenie ul. [...] oraz ul. [...] jest dopuszczone prawem, gdyż jak stanowi
§ 7 ust.1 cyt. wyżej rozporządzenia szerokość ulicy w liniach rozgraniczających dla ulicy klasy D nie powinna być mniejsza niż 10 m, zaś dla ulicy klasy L nie mniejsza niż 12 m. Wyjątkowo w przypadkach uzasadnionych trudnymi warunkami technicznymi lub istniejącym zagospodarowaniem dopuszcza się przyjęcie mniejszych szerokości ulic niż podane w ust. 1 (art. 2 § 2) jednak pod warunkiem spełnienia wymagań o których mowa w § 6.
Nie ulega wątpliwości, ze projektowane poszerzenie ul. [...] w przypadku jego realizacji będzie dla skarżącego uciążliwe, to jednakże zwrócić należy uwagę, że art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.) określa wymogi sytuowania obiektów budowlanych przy drogach i stanowi, że przy drodze gminnej obiekt może być usytuowany w odległości co najmniej 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Przepis ten w ust. 2 przewiduje w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, co może nastąpić za zgodą zarządcy drogi. Treść tego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że nie dotyczy on sytuowania drogi względem istniejącego obiektu budowlanego, ale sytuowaniem obiektu względem istniejącej drogi.
W ocenie Sądu Rada Gminy wykazała, iż projektowane rozwiązanie w zakresie układu komunikacyjnego jest optymalne, zważywszy, że tylko w ten sposób możliwe jest skomunikowanie określonych działek budowlanych z drogą publiczną odpowiadające obowiązującym przepisom. Projektowane zapisy planu nie uniemożliwiają skarżącemu z dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących konsekwencji poszerzenia ul. [...], ul. [...] i utworzenia nowej ulicy [...] należy wskazać, iż podczas procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brane są pod uwagę interesy całej społeczności gminnej. Wszelkie zmiany w zagospodarowaniu przestrzennym mają różnorodny wpływ na sposób dotychczasowego korzystania z nieruchomości. Postanowienia planu niejednokrotnie mogą powodować pogorszenie warunków życia części mieszkańców. Mogą także powodować obniżenie wartości ich nieruchomości. Zaistnienie takiej okoliczności nie przesądza jednak o tym, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza prawo. W ocenie Sądu przyjęte rozwiązania w zakresie poszerzenia istniejących ulic oraz budowy nowych ulic jest działaniem racjonalnym. Służy bowiem polepszeniu komfortu poruszania się ulicą i bezpieczeństwu ruchu drogowego. Dla wygody i bezpieczeństwa użytkowników drogi, winna mieć ona takie parametry, które zapewnią prawidłowe rozmieszczenie elementów drogi oraz infrastruktury. Tego rodzaju ustalenie planu nie jest uzależnione od zgody skarżącego i nie może być wyłączone w imię ochrony jej indywidualnego interesu prawnego.
Nieuprawniony jest zarzut skargi wskazujący na niezgodne z ww. rozporządzeniem z dnia 2 marca 1999. przyjęcie w planie odstępów pomiędzy skrzyżowaniami, gdyż jak wynika z § 9 ust.1 pkt 5 rozporządzenia dotyczy on drogi klasy Z, gdy tymczasem powołana przez skarżącego ul. [...] zgodnie ustaleniami planu jest drogą klasy [...].
W ocenie Sądu, Rada Gminy odnosząc się do zarzutu skarżącego odnośnie usunięcia stacji transformatorowej nr [...] w związku z planowaną ulicą [...] wskazała, że zostanie ona przeniesiona w rejon przebudowywanego skrzyżowania ul. [...] i projektowanej ulicy lokalnej [...] na koszt gminy. Z wyjaśnienia Rady wynika, że zmiana lokalizacji tej stacji trafo jest wynikiem projektowanego układu komunikacyjnego, a zatem wbrew przekonaniu skarżącego, przyjęcie tego rozwiązania w planie jest z tego względu, jak najbardziej zrozumiałe i racjonalne.
Rada Gminy odnosząc się do zarzutu skarżącego, że treść § 30 ust. 1 pkt 4 projektu planu uniemożliwia skarżącemu dokonywania rozbudowy bez zmiany dotychczasowego przeznaczenia budynków wskazała, że zapis ten znajduje oparcie w art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W piśmie procesowym z dnia 19 listopada 2009r. Rada podniosła, iż przepis ten ma odpowiednik w art. 37 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Działki skarżącego położone są na terenie oznaczonym w projekcie planu MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z zabudową towarzyszącą. Projekt planu dla tego terenu docelowo dla tego terenu przewiduje funkcję zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i dlatego łączenie tej funkcji z zabudowa zagrodowa prowadziłoby do chaosu przestrzennego i do uciążliwego konfliktowego oddziaływania. Nowa funkcja będzie sukcesywnie eliminować dotychczasowe użytkowanie rolnicze.
Wymaga podkreślenia, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Władztwo planistyczne gminy obejmuje określenie reguł zabudowy terenu, nie wyłączając przeznaczenia terenu, linii rozgraniczających tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, stopnia zainwestowania terenu i intensywności zabudowy, co wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1, 6 i 7 ustawy. Rada Gminy jest więc kompetentna do zmiany w projekcie planu miejscowego dotychczasowego przeznaczenia danego terenu oraz określić zasady gospodarowania.
Z art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że ustalenia miejscowego planu kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. W tej sytuacji nie można mówić o bezprawnym naruszeniu prawa własności skarżącego. Jak słusznie podniosła Rada zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym tereny, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala inne przeznaczenie, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem, chyba że w planie ustalono zasady ich tymczasowego zagospodarowania.
W świetle powyższego zarzut skargi dotyczący treści § 30 ust. 1 pkt 4 projektu planu nie można było uznać za zasadny, gdyż przyjęty zapis, aczkolwiek wprowadza ograniczenia w swobodnym korzystaniu przez skarżącego nieruchomości, to jednak mieści się ono w granicach zwanego doktrynalnie władztwa planistycznego.
Nie można zgodzić się ze skargą ,że naruszenie przez Wójta Gminy R.18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezachowanie miesięcznego terminu do rozpatrzenia zarzutu stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności tej uchwały. Jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że termin ten ma charakter instrukcyjny i z jego naruszeniem ustawa nie wiąże negatywnych skutków.
W przekazanych Sądowi aktach znajduje się " Prognoza Oddziaływania na Środowisko" opracowana w 2003 r. dla przedmiotowego planu, obejmująca m.in. ocenę skutków ustaleń planu na środowisko przyrodnicze, co czyni za nieuprawniony zarzut skargi co do braku prognozy wpływu planu na środowisko przyrodnicze.
Zdaniem Sądu, Rada Gminy R. prawidłowo przeanalizowała zarzuty skarżącego i należycie odniosła się do nich w uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały. Przysługujące organowi kompetencje do kształtowania ładu przestrzennego w ocenie Sądu nie zostały naruszone.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzek,ł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło