IV SA/Wa 1120/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-03
Skład orzekający: Anna Szymańska, Łukasz Krzycki, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, doręczając postanowienia osobom, które nie złożyły własnych wniosków, ale których interes prawny może być dotknięty skutkami stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg stron postępowania, doręczając postanowienia osobom, których interes prawny może być dotknięty skutkami stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli te osoby nie złożyły własnych wniosków. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki wydanej decyzji, a art. 61 § 4 k.p.a. nakazuje zawiadomić wszystkie strony o wszczęciu postępowania. Te zasady obowiązują również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
J. H. złożył skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymujące w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia przekazującego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Skarżący zarzucił ministrowi bezpodstawne doręczenie postanowień osobom, które nie były stronami postępowania. Minister uznał, że osoby te (M. U. i D. U.) są stronami, ponieważ ich interes prawny może być dotknięty skutkami decyzji scaleniowej. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenie stron przez Ministra za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia - oddala skargę -
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po ponownym rozpatrzeniu, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. sprawy utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2011r., którym odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 1 kwietnia 201 Or. przekazującego Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. wniosek J. H. o stwierdzenie nieważności decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał, iż wnioskiem z dnia 1 marca 2011r. J. H. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006r. Decyzję tą Wojewoda [...] odmówił uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2003r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] stycznia 2003 r. zatwierdzającą projekt scalenia części gruntów Wsi S. gmina S. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r. Minister na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. wniosek J. H. przekazał według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B., wywodząc, iż w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 58 z 1989r., poz. 349 ze zm.) zmienionego z dniem 1 sierpnia 2009r. przez art. 3 ustawy z dnia 2009r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753 ze zm.) postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza starosta. W wyniku nowelizacji skreślono drugie zdanie w art. 3 ust. 1 w/w ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, wskazujące wojewodę jako organ wyższego stopnia w stosunku do starosty. W związku z powyższym, obecnie w sprawach scaleń i wymian gruntów organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze, gdyż stosownie do art. 17 pkt 1 k.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Z kolei z przepisu § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych ( Dz. U. Nr 198, poz. 1925) wynika, że powiat [...], na terenie którego położone są grunty będące przedmiotem wniosku J. H., znajduje się w obszarze właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.
Pismem z dnia 14 kwietnia J. H. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011r. w części dotyczącej "doręczenia postanowienia dla osób, które nie są i nie mogą być stronami niniejszego postępowania administracyjnego, tymi osobami są M. U. i jej syn D. U." Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] maja 2011r. odmówił stwierdzenia nieważności zakwestionowanego przez skarżącego postanowienia. Wskazał, że stroną postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Podniósł, iż przedmiotem postępowania scaleniowego prowadzonego przed Starostą B. i zakończonego jego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. było nie tylko wydzielenie ekwiwalentu gruntowego J. H., ale także innym uczestnikom scalenia, w tym M. i J. małż. U. Obecnie właścicielem gruntów wydzielonych w wyniku scalenia M. i J. małż. U. jest ich syn D. U. na podstawie umowy notarialnej zawartej w formie aktu notarialnego. Doręczenie postanowienia Ministra z dnia [...] maja 2011r. M. U. i D. U. zakwestionował J. H. podnosząc, iż brak jest podstaw aby można było uznać te osoby za strony postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. Rozpoznając sprawę ponownie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarzuty podniesione przez stronę skarżącą uznał za nieuzasadnione i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2011r.
Skargę na powyższe postanowienie złożył J. H. podnosząc, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi bezprawnie i bezpodstawnie włączył do postępowania osoby, które nie złożyły własnych wniosków, a także nie udowodniły swoich praw wynikających z art. 28 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wzniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, przedmiocie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarzuty w niej podniesione są nieuprawnione.
Skarżący J. H. w toku postępowania prowadzonego przez organ, jak i w skardze konsekwentnie podnosi, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi doręczał orzeczenia osobom, nie będącym stronami postępowania, gdyż nie złożyły swoich wniosków w tej sprawie i nie udowodniły swoich praw wynikających z art. 28 k.p.a. Zauważyć należy, że nawet w przypadku wszczęcia postępowania na żądanie strony, organ administracji publicznej jest obowiązany ustalić, czy w postępowaniu tym powinny uczestniczyć inne osoby będące stronami postępowania i zawiadomić te osoby o wszczęciu postępowania na żądanie strony. Oznacza to, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony mogą uczestniczyć osoby, które wprawdzie nie żądały czynności organu administracji publicznej, lecz postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Są zatem stronami postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przepis powyższy nie dotyczy bowiem sposobu wszczęcia postępowania administracyjnego i na jego podstawie nie można przyjmować, że postępowanie może toczyć się z urzędu lub na żądanie strony; rozstrzyga o tym jedynie przepis art. 61 k.p.a. Przyjęcie tego poglądu oznaczałoby, że w razie wszczęcia postępowania na żądanie strony żadna inna osoba nie mogłaby uzyskać statusu strony w tym postępowaniu, chociażby dotyczyło jej interesu prawnego lub obowiązku, co jest sprzeczne z treścią komentowanego przepisu i byłoby równoznaczne z bezzasadnym ograniczeniem praw tej osoby do rozpatrzenia jej sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu każdego postępowania administracyjnego z urzędu lub na żądanie strony organ obowiązany jest zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Te zasady określone w przepisach art. 61 § 4 i art. 28 k.p.a. obowiązują również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż prawidłowo Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustalił strony postępowania, a konsekwencją tych ustaleń było doręczenie wszystkim stronom zaskarżonych rozstrzygnięć. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją Starosty B. z dnia [...] stycznia 2003r. został zatwierdzony projekt scalenia gruntów wsi S. w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...] i [...] obejmujących skorygowany obszar 38,0339 ha, z którego wydzielono działki jako ekwiwalent za grunty objęte scaleniem nie tylko na rzecz J. H., ale również pozostałych uczestników scalenia, w tym małżonków J. i M. U. oraz A. i S.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż w sprawie niniejszej prawidłowo Minister ustalił strony postępowania. Nadmienić wypada zaznaczyć, że decyzja Starosty B., jak również decyzja organu drugiej instancji - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2003r. utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję, były przedmiotem kontroli ich legalności. W odwołaniu od decyzji Starosty B. J. H. również kwestionował uczestniczenie w postępowaniu J. i M. U. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 489/03 oddalił skargę J. H., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lutego 2006r. w sprawie II OSK 497/05 oddalił skargę kasacyjną.
Przeprowadzona przez Sąd analiza akt administracyjnych potwierdza zarzut skargi w przedmiocie przewlekłości prowadzonego postępowania przez Ministra i aczkolwiek naruszenie przepisów obligujących organ administracji publicznej do niezwłocznego załatwienia sprawy należy ocenić jako naganne, to jednakże naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło