IV SA/Wa 1120/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. N. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania postanawia odmówić B. N. przyznania prawa pomocy. B. N. w skardze z dnia 15 kwietnia 2013 r. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2013 r. zawarł m. in. wniosek o przyznanie prawa pomocy. We wniosku z dnia 17 czerwca 2013 r. wskazał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podniósł, że chce skorzystać z pomocy adwokata, ponieważ nie zna się na polskim prawie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz córką. Oświadczył, że nie posiada majątku. Żona uzyskuje dochód w wysokości 2200 zł z tytułu umowy zlecenia, córka chodzi do szkoły, zaś skarżący – jak stwierdził – pozostaje na utrzymaniu żony. Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni – poprzez nadesłanie: - wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bakowych, - oświadczenia w sprawie wysokości opłat ponoszonych na utrzymanie konieczne (w tym utrzymanie mieszkania) Omawiane wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 9 lipca 2013 r., termin do jego wykonania upłynął w dniu 16 lipca 2013 r. Wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie nadesłał żądanych informacji. Rozpoznając wniosek, zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący mieszka wraz z żoną i córką, żona skarżącego uzyskuje dochód w wysokości 2200 zł z tytułu umowy zlecenia (kserokopia umowy w aktach administracyjnych sprawy). W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie wyciągu z rachunków bankowych oraz złożenie oświadczenia w sprawie miesięcznych wydatków. Informacje te pozwoliłyby ocenić, jakie są rzeczywiste możliwości finansowe skarżącego. Skoro skarżący nie uzupełnił wniosku w tym zakresie, to tym samym nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Ponadto podkreślić należy, że argument powołany w uzasadnieniu wniosku – o nieznajomości prawa, nie stanowi w świetle przepisów ustawy P.p.s.a podstawy do uwzględnienia wniosku. Jak już wyżej wskazano – prawo pomocy może być przyznane stronie jedynie ze względu na jej sytuację majątkową, a nie z innych przyczyn (np. z powodu nieznajomości prawa, stopnia skomplikowania sprawy itp.) Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.