IV SA/Wa 1122/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-14
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pobytu cudzoziemca w Polsce podczas przedłużającego się postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w trakcie którego upłynął termin ważności dokumentów legitymujących jego pobyt, można zaliczyć do okresu nieprzerwanego pobytu uprawniającego do uzyskania zezwolenia na pobyt stały?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że okres pobytu cudzoziemca w Polsce podczas przedłużającego się postępowania o zezwolenie na pobyt czasowy, w którym upłynął termin ważności poprzedniego zezwolenia z powodu niezachowania przez cudzoziemca wymaganego terminu na złożenie wniosku, nie może być zaliczony do nieprzerwanego pobytu wymaganego do uzyskania zezwolenia na pobyt stały. Niezachowanie terminu na złożenie wniosku o przedłużenie zezwolenia na pobyt czasowy skutkuje przerwą w legalności pobytu, nawet jeśli decyzja ostatecznie została wydana pozytywnie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Cudzoziemka złożyła wniosek o pobyt stały, powołując się na związek małżeński z obywatelem polskim. Organy administracji odmówiły, stwierdzając, że skarżąca nie spełniła wymogu dwuletniego nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski bezpośrednio przed złożeniem wniosku, ponieważ złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia na pobyt czasowy z naruszeniem 45-dniowego terminu, co spowodowało przerwę w legalności jej pobytu. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, argumentując, że okres oczekiwania na decyzję powinien być zaliczony do nieprzerwanego pobytu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. staż. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2016 roku nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę Republiki [...] – A. U. urodzoną w dniu [...], za pośrednictwem pełnomocnika r. pr. M. M., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] orzekającej o odmowie udzielenie w/w cudzoziemce zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - utrzymał decyzję Wojewody w mocy.
Z poczynionych przez organ I instancji ustaleń wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] udzielił cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 29 kwietnia 2013r. na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach a następnie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania strony od w/w decyzji, decyzją z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu ważności wskazanego zezwolenia i określił nowy termin ważności zezwolenia do dnia 29 kwietnia 2014r. Z wnioskiem o udzielenie kolejnego zezwolenia cudzoziemka wystąpiła do Wojewody [...] w dniu 19 marca 2014 r.-43 dni przed upływem ważności posiadanego zezwolenia na pobyt czasowy (przyznane jej do dnia 29 kwietnia 2014r.) i decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014r. zostało jej ono udzielnie z terminem ważności do dnia 15 maja 2016 r.
W dniu 7 września 2015r. A. U. reprezentowana przez ww pełnomocnika wystąpiła z wnioskiem do Wojewody [...] o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały ze względu na fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim M. M. od [...] 2012r. W czasie składania powyższego wniosku cudzoziemka posiadała zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielone przez Wojewodę [...] do dnia 15 maja 2016 r.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek o Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] orzekł o odmowie udzielenia wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając, że zainteresowana nie spełniła obligatoryjnej przesłanki do udzielenia jej ww zezwolenia, polegającej na nieprzerwanym przebywaniu na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przez okres dwóch lat, bezpośrednio przed złożeniem wniosku o zezwolenie na pobyt stały. Cudzoziemka powyższy wniosek złożyła bowiem z naruszeniem terminu wskazanego w art. 61 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zobowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub terminem ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zdaniem organu temu terminowi cudzoziemka uchybiła, składając wniosek w 43 dniu przed upływem wskazanego w powołanym przepisie terminu. Organ uznał, że nieprzerwany (legalny) pobyt cudzoziemki na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy rozpoczął bieg dopiero od dnia [...] maja 2014 r. tj. od dnia, w którym wydana została decyzja uprawniającą ją do pobytu czasowego w RP do dnia 15 maja 2016 roku. Zatem bezpośrednio przed złożeniem wniosku na pobyt stały, tj. w dniu 7 września 2015 r. legalny okres pobytu cudzoziemki w Polsce wynosił 1 rok, 3 miesiące i 23 dni. Okres ten zatem nie spełniał wymaganego prawem co najmniej dwuletniego nieprzerwanego pobytu na powołanej podstawie.
Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik strony złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 195 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 195 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 Kpa, art. 77 i art. 80 Kpa oraz art. 107 § 3. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców całkowicie podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu złożenia wniosku tj. w dniu 7 września 2015r., dwuletni okres jej nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski liczony od dnia 7 września 2013 r. nie został zachowany. Cudzoziemka uczyniłaby zadość temu terminowi, gdyby z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy wystąpiła co najmniej dwa dni wcześniej niż to uczyniła czyli najpóźniej w dniu 17 marca 2014 r. Powyższe uchybienie terminowi spowodowało, że okres pozostawania cudzoziemki na terytorium RP, od dnia upływu terminu zezwolenia na pobyt czasowy tj. od dnia 30 kwietnia 2014r. do dnia wydania jej kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy tj. do dnia [...] maja 2014 roku nie był zalegalizowany. W tym czasie, zgodnie z ówcześnie obowiązującą ustawą cudzoziemka winna była opuścić terytorium RP do czasu uzyskania kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy (art. 61 ust. 3 cyt. ustawy). Powyższa okoliczność przerywała automatycznie bieg terminu dwuletniego do starania się o zezwolenie na pobyt stały. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 4 cyt. ustawy, jeżeli termin do złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie zachowany, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie lub na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone przed upływem tego okresu pobytu.
Ostatecznie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, iż pobyt strony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie był nieprzerwany, gdyż pomiędzy w/w zezwoleniem na zamieszkanie na czas oznaczony odnotowano przerwę. W związku z koniecznością łącznego spełniania warunków wymienionych w art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, wobec A. U. nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
A. U. reprezentowana przez swojego pełnomocnika wystąpiła do tut. Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję Szefa Urzędu żądając jej uchylenia, zobowiązania organu odwoławczego do wydania decyzji uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. oraz orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały, nadto wniosła o zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca wskazała na naruszenie przepisów:
1. art. 195 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 195 ust. 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały nie był pobytem nieprzerwanym w rozumieniu tego przepisu;
2. art. 7 w związku z art. 8 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia wniosku strony o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, czym naruszono słuszny interes strony oraz zasadę pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej, poprzez obarczenie go negatywną konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy;
3. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej i wybiórczej oceny części materiału dowodowego oraz dokonania błędnych ustaleń faktycznych oraz subsumpcji tak ustalonego stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, iż nie spełniona została przesłanka nieprzerwanego 2-letniego pobytu na terytorium RP w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt stały;
4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu;
5. art. 8 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenia postępowania i wydanie decyzji odmownej przez co strona ponosi wymierną szkodę polegającą na braku rozpoczęcia biegu terminu, od którego może ubiegać się o uznanie za obywatela Rzeczpospolitej Polskiej.
W obszernej skardze skarżąca podniosła, że w okolicznościach niniejszej sprawy istotnym jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy okres jej pobytu w Polsce podczas przedłużającego się postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zakończonego pozytywnej decyzji, a w trakcie którego upłynął termin ważności dokumentów legitymujących jej pobyt, można zaliczyć do okresu nieprzerwanego pobytu uprawniającego do uzyskania zezwolenia na pobyt stały na podstawie art 194 ust 1 pkt 4 w związku z ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. Skarżąca wskazała za oczywiste spełnienie przez nią obu przesłanek, powołała się również na uzasadnienie do projektu obecnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach, w której ustawodawca zrezygnował z obowiązku zachowania terminu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia pobytowego na 45 dni przed upływem legalnego pobytu cudzoziemca w Polsce, gdyż jak skarżąca wywodzi, dotrzymanie powyższego terminu rodziło ogromne trudności dla cudzoziemców i prowadziło często do sytuacji, w której cudzoziemiec miał problemy z legalizacją swojego pobytu w Polsce. Przepisy przewidują, że cudzoziemiec będzie obowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w czasie jego legalnego pobytu w Polsce, zatem nawet ostatniego dnia legalnego pobytu w Polsce, co w dużym stopniu uprości procedurę legalizacji pobytu w Polsce (Sejm RP VII kadencji, nr druku: 1526).
W tym kontekście, odmowa udzielenie zezwolenia na pobyt stały tylko i wyłącznie z powodu okoliczności, iż strona wniosła kolejny wniosek na 43 dni przed upływem okresu poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas określony, zdaniem skarżącej stanowi naruszenie obowiązku ułatwiania integracji obywatela Unii Europejskiej z rodziną (por. Komisja v. Belgia, C-326/90). Nadto podniosła, że jako matka obywatelki polskiej, która nie posiada możliwości samodzielnej egzystencji, uzyskuje prawo pobytu stałego jako osoba niezbędna dla skutecznego wykonywania praw podmiotowych przez obywatela UE, poprzez zapewnienie opieki jaka jest konieczna w okresie dziecięcym. Powołała się również na art. 18 Konstytucji R P, w myśl którego małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - jt.Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z póżn. zm.).
Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją Szefa Urzędu z dnia [...] listopada 2015 roku było rozstrzygnięcie, czy skarżąca spełnia ustawowe przesłanki do udzielenia jej zezwolenia na pobyt stały w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 195 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 195 ust. 4 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, mającej zastosowanie w sprawie niniejszej. W ocenie Szefa Urzędu, podzielającego w tym zakresie stanowisko Wojewody, wystąpiła przeszkoda do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej, przewidziana w ww przepisie wyrażająca się tym, że cudzoziemka nie wykazała aby bezpośrednio przed wystąpieniem o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały na terenie RP przebywała nieprzerwanie w Polsce przez okres co najmniej 2 lat.
Zgodnie z art. 195 ust. 1 pkt 4 dotychczasowej ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 roku, zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielony m.in w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim. Natomiast zgodnie z art. 197 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli nie spełnia on wymogów, o których mowa w art. 195 ust. 1.
Z dokonanych w sprawie i niekwestionowanych ustaleń wynika, że postępowanie w sprawie przedłużenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zostało wszczęte w czasie, gdy skarżąca przebywała w Polsce legalnie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 roku udzielił cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do dnia 15 maja 2016 r. Dla potrzeb rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest ustalenie, czy okres pobytu skarżącej w Polsce, podczas przedłużającego się postępowania w przedmiocie udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zakończonego ostatecznie wydaniem dla niej korzystnej decyzji z dnia [...] maja 2014 roku, a w trakcie którego upłynął termin ważności dokumentów legitymujących jej pobyt (okres od dnia 30 kwietnia 2014 roku do dnia 15 maja 2014 roku), można zaliczyć do okresu legalnego, nieprzerwanego pobytu uprawniającego do uzyskania zezwolenia na pobyt stały na podstawie cyt. art. 195 ust.1 pkt 4 cyt. ustawy. Obowiązująca w dacie ww decyzji Wojewody ustawa o cudzoziemcach z 2003 r., zawierała regulacje chroniące cudzoziemca przed niekorzystnymi skutkami upływu terminu ważności dokumentów, na podstawie których cudzoziemiec przebywa w Polsce. Przepis art. 61 ustawy o cudzoziemcach z 2003 r. stanowił, iż cudzoziemiec zobowiązany jest złożyć wniosek o udzielenie lub przedłużenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu na podstawie wizy lub okresu, na jaki udzielone zostało poprzednie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Przy czym wymóg nieprzerwanego pobytu na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony dla uzyskania zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na ww podstawie zostaje spełniony wówczas, gdy cudzoziemiec złożył wniosek z zachowaniem wskazanego tam terminu - tj. co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu na podstawie wizy lub okresu, na jaki udzielone zostało poprzednie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. W przeciwnym wypadku zgodnie z art. 61 ust. 4, w sytuacji niezakończenia postępowania w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przed upływem okresu pobytu cudzoziemca na podstawie dotychczasowego ważnego zezwolenia kiedy cudzoziemiec uchybił powyższemu terminowi, obowiązany był do opuszczenia kraju pobytu przed upływem okresu oznaczonego w wizie lub na podstawie stosownego zezwolenia. Obowiązek ten powiązano z nieterminowym złożeniem powyższego wniosku. A zatem ustawa przewidywała ochronę strony przed negatywnymi konsekwencjami przedłużającego się postępowania legalizacyjnego, pod warunkiem dochowania przez cudzoziemca przewidzianego ustawą terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 grudnia 2006 roku w sprawie sygn akt II OSK 248/06 stwierdził, iż wykładnia systemowa art. 64 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o cudzoziemcach pozwala przyjąć, że pobyt cudzoziemca w Polsce w czasie, w którym oczekiwał na zakończenie postępowania w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w którym to postępowaniu została wydana korzystna decyzja, może zostać zaliczony do okresu wymaganego do uzyskania zezwolenia na osiedlenie się, przy czym okres ten winien być legalny i nieprzerwany.
Obowiązek opuszczenia Polski w omawianym przypadku jest wyłączony w stosunku do tych cudzoziemców, którzy zachowali wskazany w ustawie termin do złożenia wniosku. W przeciwnym wypadku, jak w okolicznościach sprawy niniejszej, okres pobytu cudzoziemca w czasie całego postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia mu ponownego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zakończonego ostateczną pozytywną dla strony decyzją administracyjną, należy uznać za pobyt nieuregulowany prawnie.
Reasumując należy podnieść, iż na mocy art. 61 ust. 1 ówcześnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach skarżąca zamierzając kontynuować pobyt w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powinna była wystąpić z kolejnym wnioskiem co najmniej 45 dni przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia, czyli jej wniosek powinien zostać złożony najpóźniej dnia 16 marca 2014r. Występując z kolejnym wnioskiem o udzielenie ww zezwolenia dopiero w dniu 19 marca 2014r. nie dopełniła obowiązku złożenia wniosku ze stosownym wyprzedzeniem, tym samym, nie mogła skutecznie się domagać uwzględnienia okresu pozostawania na terytorium RP, bez stosownego zezwolenia (po upływie ważności dotychczasowego zezwolenia), jako okresu legalnego. Odnosząc się do definicji "nieprzerwalności pobytu", (art. 64 ust. 4 cyt. ustawy) należy stwierdzić, że dotyczy on sytuacji pobytu cudzoziemca na terytorium RP na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w okresie ważności tego zezwolenia. Cudzoziemiec może wtedy opuścić terytorium RP (przy zachowaniu wskazanych tam terminów), a pobyt jego będzie nadał uznawany za nieprzerwany. Nie można natomiast uznać za "nieprzerwany pobyt" cudzoziemca, który ustawową regulacją był zobligowany do opuszczenia Polski wskutek nie posiadania uprawnienia do legalnego przebywania na jej terytorium, co miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy. Stąd też w przypadku, w którym cudzoziemka nie dochowała terminu do złożenia wniosku, a termin rozpatrzenia aplikacji uległ wydłużeniu, podczas którego jej zezwolenie na legalny pobyt wygasło, to konsekwencje przerwy w ciągłości legalizacji pobytu w toku postępowania w sprawie udzielenia pobytu stałego obciążają wyłącznie cudzoziemkę. Dlatego też nie można uwzględnić zarzutu skargi, iż nieuprawnioną konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy, jest negatywna dla cudzoziemki zaskarżona decyzja, albowiem gdyby skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie jej kolejnego zezwolenia w ustawowym terminie, okres jej pozostawania bez ważnego zezwolenia, na skutek przedłużającego się procedowania przez organ, byłby zalegalizowany. Jak już wskazano powyżej zgodnie z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach przesłanka przebywania nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim ma wystąpić bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobył stały. Skoro podczas pobytu skarżącej w Polsce w istotnym dla sprawy okresie wystąpił okres pobytu nieuregulowanego skutkiem niezachowania przez nią ustawowego terminu do złożenia wniosku to tym samym nie spełniła ona jednej z koniecznych przesłanek warunkujących udzielenie zezwolenia.
Zdaniem Sądu również pozostałe zarzuty skargi nie mogą zostać uwzględnione. I tak zaskarżona decyzja nie narusza także art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca wskazała, że wiąże swoją przyszłość rodzinną i zawodową ze stałym pobytem na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, że poprzez zawarcie związku małżeńskiego oraz fakt macierzyństwa cel jej pobytu związany będzie z zapewnieniem opieki dziecku oraz realizacją obowiązków związanych z założeniem rodziny, którego to celu nie można uznać za krótkotrwały mieszczący się w granicach kilku lat. Należy jednak zwrócić uwagę, że art. 18 Konstytucji nie może stanowić samodzielnej podstawy przyznania cudzoziemcowi bezterminowego tytułu prawnego zezwalającego na pobyt w Polsce. Na mocy w/w regulacji ochronie podlega małżeństwo, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo jednak oceniając zgodność z Konstytucją zaskarżonej decyzji należy mieć na względzie także jej art. 37, który stanowi, że kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji, a wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa. Ustawą regulującą zasady pobytu cudzoziemców w Polsce jest właśnie ustawa o cudzoziemcach, która określa m.in. zasady przyznawania zezwolenia na pobyt stały małżonkom obywateli polskich. W w/w ustawie wart. 195 ust, 1 pkt 4 sformułowano określone wymogi, z których jednego skarżąca niewątpliwie nie spełniła. W tym stanie rzeczy art. 18 Konstytucji nie może stanowić przepisu, który pozwalałby organom administracji na odstąpienie od zastosowania art. 195 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 197 ust. 1 pkt 1 w przypadku niespełnienia przez cudzoziemca przesłanek do udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Należy w tym miejscu podkreślić, że skutkiem wydania decyzji orzekającej o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt stały nie jest konieczność opuszczenia przez nią terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, rozłąka z dzieckiem, czy utrata pracy. Skarżąca ma możliwość wystąpienia o kolejne zezwolenie na pobyt czasowy, czy też po upływie wymaganego okresu - o zezwolenie na pobyt stały. Skarżąca może zatem bez przeszkód kontynuować swój pobyt w Polsce. Odmowa udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt stały i dalsze konsekwencje wynikające z w/w decyzji są skutkiem spóźnionego złożenia poprzedniego wniosku i wynikającej z tego faktu braku ciągłości pobytu na podstawie stosownego zezwolenia. Skarżąca pomimo wydania zaskarżonej decyzji zachowuje możliwość ustabilizowania w najbliższej przyszłości swojego statusu w Polsce a jej dalszy pobyt w Polsce wraz z mężem i dzieckiem nie jest w żadnym stopniu zagrożony. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Ustalenie, że skarżąca nie spełniła kryteriów, od których zależało udzielenie zezwolenia obligowało organ właściwy w sprawie do wydania decyzji odmownej. Art. 197 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie determinuje rodzaj rozstrzygnięcia, które ma być wydane. Organ administracji w takim przypadku nie ma, możliwości uznaniowego wydania decyzji pozytywnej kierując się własnym uznaniem, czy tzw "słusznym interesem" strony.
Nie jest również zasadny zarzut dokonania przez organ odwoławczy błędnej i wybiórczej oceny części materiału dowodowego oraz dokonania błędnych ustaleń faktycznych oraz subsumpcji tak ustalonego stanu faktycznego. Spór w niniejszej sprawie ma głownie charakter prawny a istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pozostają w zasadzie poza sporem. Zdaniem Sądu przyjęta w zaskarżonej decyzji ocena zgromadzonych dowodów znajduje oparcie w materiale dowodowym ocenionym zgodnie z wytycznymi wynikającymi z orzecznictwa sądowego w podobnych sprawach. Wszystkie zgromadzone w sprawie dowody zostały ocenione. W uzasadnieniu decyzji wskazano na konkretne dowody, w oparciu o które sformułowano kwestionowane w skardze stanowisko. W ocenie Sądu orzekającego zaskarżona decyzja nie narusza również art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu istotnym. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do istotnych kwestii. Decyzja ta zawiera również wszystkie wymagane prawem elementy. Uzasadnienie decyzji, w sposób dostatecznie czytelny pozwala na prześledzenie toku rozumowania organu administracji, przyjętej przez ten organ oceny prawnej jak również stanu faktycznego przyjętego przez organ za udowodniony. Niezasadne jest stanowisko skarżącej , iż uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, w/w zarzut wydaje się zbyt daleko idący. W decyzji zacytowano zarówno treść art. 195 ust. 1 pkt 4 i 197 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach jak również przywołano art. 61 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z 2003r. wskazując jakie konsekwencje zdaniem organu odwoławczego wynikają z niezachowania terminu określonego w art. 61 ust. 1 w/w ustawy. Wyjaśniono także prawidłowo związany charakter decyzji wydawanej z zastosowaniem art. 197 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Z podobnych przyczyn nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 8 i 11 K.p.a. Zasadnicze motywy rozstrzygnięcia zostały bowiem w zaskarżonej decyzji wyjaśnione. Istotnie sposób, w jaki organ administracji publicznej dokonuje uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, nie jest obojętny z punktu widzenia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady ogólnej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, a także wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, czyli wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. Należy jednak zwrócić uwagę, że jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 czerwca 2010 r.( I OSK 124/10, LEX nr 594984) zasada przekonywania (art. 11 k.p.a.) sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe okoliczności i obowiązującą regulację prawną, w ocenie Sądu organ odmawiając udzielenia wnioskowanego zezwolenia cudzoziemce nie dopuścił się zarzucanego w skardze naruszenia prawa. W związku z powyższym skargę na decyzję odwoławczą Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2016 roku na podstawie art. 151 ppsa należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło