IV SA/Wa 1137/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie wysokości finansowania inwestycji I. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały; II. orzeka, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu [...] lutego 2002 r. Rada Miejska w W. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości finansowania inwestycji realizowanych przy udziale środków społecznych oraz ustalenia kwoty udziału przypadającego na jednego członka Społecznego Komitetu w 2002r., zwanej dalej "uchwałą". Podstawę prawną wydania uchwały stanowił art. 18 ust.2 pkt 9 lit. "e" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591) oraz art.110 ust.4 i art. 124 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 155, poz.1014 z późn. zm.). W § 1 ust.1 uchwały ustalono, że mieszkańcy gminy będący członkami Komitetów Społecznych współfinansują prowadzone przez gminę na ich wniosek inwestycje sieci sanitarnej w wysokości 30 % wartości inwestycji oraz sieci wodociągowej i gazowej w wysokości 50 % wartości inwestycji. W § 3 wskazano zaś, iż opłata na rok 2002 wynosi: przy budowie sieci wodociągowej i gazowej 2.200 zł, a przy budowie sieci kanalizacji sieciowej 3.000zł. Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wojewoda [...]. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art.18 ust.2 pkt 9 lit. "e" ustawy o samorządzie gminnym oraz art.110 ust.4, art.124 ust 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych poprzez uznanie, iż przepisy te mogą stanowić podstawę prawną do nakładania na mieszkańców gminy obowiązków w zakresie współfinansowania inwestycji prowadzonych przez gminę. W ocenie Wojewody powołane jako podstawa prawna uchwały przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia uchwały nie uprawniały rady, do nakładania na mieszkańców gminy obowiązku współfinansowania budowy sieci kanalizacji sanitarnej, wodociągowej i gazowej, określania wysokości opłat za z tytułu podłączenia się do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w W. podniosła, iż skarga Wojewody [...] jest uzasadniona. W podobnych sprawach utrwalona została jednolita linia organów nadzorczych i sądów administracyjnych zarówno w zakresie finansowania przez mieszkańców budowy sieci wodociągowych 1 Sygn. akt IV SA/Wa 1137/08 i kanalizacyjnych, jak i pobierania opłat za podłączenie do takich sieci. Jednocześnie podkreślono, że dla zamierzonego dokonania zwrotu pobranych na podstawie zaskarżonych uchwał środków pieniężnych konieczne jest uprzednie wyeliminowanie ich z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona została w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) bada zaskarżone decyzje, pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, obowiązującym w dacie wydania tych rozstrzygnięć. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona Uchwała wydana została bez podstawy prawnej. Wskazać należy, iż ani przepisy powołane przez Radę Miejską w W. w zaskarżonej uchwale w brzmieniu obowiązującym w dacie jej podjęcia, ani też jakiekolwiek inne obowiązujące wówczas regulacje nie upoważniały w/w organu do wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 18 ust.2 pkt 9 lit "e" ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U tj. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591) do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustalaną corocznie przez radę gminy. Art. 110 ust. 4 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz. U Nr 155 poz. 1014 z późn. zm.) stanowił zaś , iż zmiana kwot wydatków na realizację programu następuje w drodze uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, zmieniającej zakres wykonywania programu lub wstrzymującej jego wykonywanie. Z kolei art. 124 ust.1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych wskazywał, iż uchwała budżetowa jednostki samorządu terytorialnego 2 Sygn. akt IV SA/Wa 1137/08 określa wydatki związane z wieloletnimi programami inwestycyjnymi, z wyodrębnieniem wydatków na finansowanie poszczególnych programów. Uznać zatem należy, iż słusznie podnosi strona skarżącą, iż z żadnego z przywołanych przepisów nie sposób wywieść upoważnienia Gminy do współfinansowania przez mieszkańców inwestycji gminnych polegających na budowie sieci wodociągowej, gazowej i sanitarnej. Przywołany powyżej przepis art.18 ust.2 pkt 9 lit."e" ustawy o samorządzie gminnym stanowi wyłącznie ogólną normę kompetencyjną do podejmowania uchwał w zakresie spraw majątkowych gminy. Z kolei z powołanych przez Radę przepisów ustawy o finansach publicznych wynika jedynie zasada uwzględniania wydatków inwestycyjnych w budżecie gminy. Przepisy tego rodzaju skierowane są do organu uchwalającego budżet gminy i mają na celu wyegzekwowanie prawidłowego prowadzenia przezeń gospodarki finansowej, nie nakładają natomiast zobowiązań na inne podmioty prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż zaskarżona uchwała jako wydana bez podstawy prawnej w sposób rażący narusza prawo. Sąd nie mógł jednak stwierdzić jej nieważności, gdyż zgodnie z art. 94 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego. W niniejszej sprawie od dnia wydania uchwały upłynęło już ponad 7 lat, zaś z akt sprawy wynika, iż przy jej wydaniu nie uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym organowi nadzorczemu. Ponadto zaskarżona uchwała, w ocenie Sądu nie jest aktem prawa miejscowego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 147 § 1 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm.).