IV SA/Wa 1137/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi H. J. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] lutego 2015r. (znak [...]) - zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez H. J. – po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoje poprzednie postanowienie z dnia [...] grudnia 2014r. (znak [...]) o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] stycznia 2012r. orzekającą o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Organ orzekał w następującym stanie faktycznym: Starosta O. decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. orzekł na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 35 pkt 1 i 3 w zw. z § 45 ust. 2 oraz § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), dalej rozporządzenie, o wprowadzeniu z urzędu zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu G., gmina O., polegającą na zmianie powierzchni działki nr [...] z 0,7489 ha na 0,7458 ha. Organ opisał dotychczasowy status działki należącej do H. J. Działka ta powstała w wyniku podziału działki [...] na działkę nr [...] o pow. 11 m kw. i na działkę nr [...] o pow. 0,7489 ha. Ze względu na to, że H. J. uznał, że granice działki nr [...] wykazane w operacie nie odpowiadają stanowi faktycznemu Starosta O. wszczął z urzędu postępowanie w celu aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Zlecono uprawnionemu geodecie wznowienie granic działki nr [...] oraz kontrolne obliczenie jej powierzchni po wznowieniu granic. Wskutek dokonanych obliczeń działka nr [...] zmniejszyła powierzchnię. Ponieważ skarżący kwestionował operat geodezyjny, w oparciu o który dokonano wyliczeń powierzchni działki, operat ten został zwrócony geodecie uprawnionemu celem poprawienia. Dokonano ponownego spisania protokołu granicznego z czynności wznowienia punktów granicznych określających przebieg granic spornej działki. Powierzchnia działki nr [...] obliczona po wznowieniu granic z dokładnością do 1 m kw. ponownie wyniosła 7458 m kw. Wskutek wniesienia odwołania od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancja. Organ podkreślił, ze dokumentacja geodezyjna stanowiąca podstawę wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków została sprawdzona i przyjęta do PODGiK. H. J. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012r. (sygn. akt II SA/Ol 278/12) oddalił skargę. WSA w Olsztynie zaakceptował ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu administracyjnym i potwierdził zasadność wprowadzenia zmiany w operacie w zakresie kwestionowanym przez skarżącego. Na str. 7 uzasadnienia sąd ten szczegółowo opisał przebieg postępowania o wznowienie granic spornej działki i wyjaśnił, że zmniejszenie jej powierzchni jest wynikiem zarówno wznowienia punktów granicznych i wobec tego obliczenia powierzchni działki według obecnych standardów pomiarów geodezyjnych (czynności wznowienia granic sporządzone przez geodetę W. B.), jak i uprzedniego podziału działki nr ew. [...] na działkę nr ew. [...] i [...]. Sąd podkreślił, że organy prowadzące ewidencję gruntów jedynie rejestrują stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Wyrok powyższy uprawomocnił się z dniem 28 lipca 2012r. Następnie H. J. złożył w konsekwencji wniosek o stwierdzenie nieważności zarówno decyzji Starosty O. z dnia [...] stycznia 2012r., jak i decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012r. Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r., działając na podstawie art. 61 a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego z uwagi na przeszkodę przedmiotową w postaci powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez skarżącego Główny Geodeta Kraju zaskarżonym obecnie postanowieniem utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2014r. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012r. była przedmiotem kontroli WSA w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012r. (sygn. akt II SA/Ol 278/12) oddalił skargę. Sąd wówczas wypowiedział się co do zgodności z prawem dokonanego wpisu w operacie dotyczącego powierzchni działki skarżącego nr ew. [...]. Organ dalej stwierdził, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno być załatwione postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania żądania organ ustali wystąpienie z uwagi na wydany wyrok – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 grudnia 2009r. sygn.. akt I OPS 6/09). Zdaniem Głównego Geodety Kraju obecnie podnoszone zarzuty w stosunku do kwestionowanych decyzji wprowadzających zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków są tożsame do tych stawianych w postępowaniu zwykłym. Skarżący twierdzi, że odebrano mu prawo własności, a operat geodezyjny w oparciu, o który wprowadzano zmiany - fałszuje granice jego działki. Natomiast zarzuty dotyczące sfałszowania innych operatów geodezyjnych z okresów wcześniejszych nie mogą być przesłanką do badania przesłanki nieważności. Okoliczności te mogłyby usprawiedliwiać ewentualne wznowienie postepowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Głównego Geodety Kraju wniósł H. J., zaskarżając postanowienie Głównego Geodety Kraju w całości. Skarżący twierdzi, że zaistniał błąd w ustaleniach faktycznych gdyż pominięto materiał dowodowy w postaci wymienionych przez skarżącego operatów technicznych dotyczących innych osób. Wnosi o przeprowadzenie szeregu dowodów z dokumentów geodezyjnych. Skarżący twierdzi, że do PODGiK zostały przyjęte sfałszowane dokumenty geodezyjne, zostały sfałszowane protokoły graniczne oraz współrzędne działki. Wywodzi, że organy dokonały wpisu w oparciu o nieprawidłową dokumentację. Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2014r. i wszczęcie postępowania nieważnościowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest uprawniony do badania jego legalności w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi. W konsekwencji Sąd jest zobowiązany do uwzględnienia skargi także wówczas, gdy dostrzeże uchybienia, których nie zauważyła strona wnosząca skargę. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględni skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zasadnicze dla sprawy było zastosowanie przepisu art. 61a k.p.a., który uniemożliwia w pewnych sytuacjach prowadzenie postępowania administracyjnego i nakazuje odmowę jego wszczęcia. Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. O ile konieczność wstępnego badania i orzekania w drodze postanowienia przez właściwy organ, czy osoba, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, jest stroną, nie budzi żadnych wątpliwości, o tyle oparcie takiej odmowy na bardzo ogólnej, nieprecyzyjnej przesłance, jaką jest niemożność wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn", budzi zasadnicze wątpliwości i zastrzeżenia. Jako uzasadnioną przyczynę odmowy prowadzenia postępowania, w tym wypadku nieważnościowego uznaje się m.in. sytuację, gdy przedmiotem postępowania jest żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (vide wyrok NSA z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1087/11). W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, co uniemożliwiało prowadzenie postępowania nadzorczego. Mianowice decyzja w przedmiocie wpisu zmian w ewidencji gruntów i budynków była przedmiotem analizy w postępowaniu sądowoadministarcyjnym. WSA w Olsztynie wypowiedział się odnośnie legalności dokonania tej zmiany. Przeanalizował zarówno przepisy prawa materialnego mające zastosowanie, jak również zaakceptował ustalenia faktyczne przyjęte w tej decyzji i przyjął jako własne. Zmiana powierzchni działki jest wynikiem postępowania o wznowienie granic spornej działki i zmiana te znajduje pełne umocowanie w dokumentacji geodezyjnej przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Organy natomiast nie są uprawnione do samodzielnego rozstrzygania kwestii uprawnień objętych tą dokumentacją. Ewidencja jest zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów. Takim dokumentem w niniejszej sprawie był operat geodezyjny sporządzony przez geodetę uprawnionego W. B. Organ zasadnie przywołał uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009r. (sygn. akt I OPS 6/09) i wywiódł z niej, że w sytuacji gdy skargę na decyzję wydaną w trybie zwykłym sąd administracyjny prawomocnie oddalił i po wstępnym badaniu nie budzi wątpliwości, że obecnie przytaczane zarzuty we wniosku o stwierdzenie nieważności były przedmiotem rozważań i oceny w tamtejszym postępowaniu, nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania nadzorczego. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego skarżący konsekwentnie neguje aktualizację powierzchni działki stanowiącej jego własność. Twierdzi, że pozbawiono go prawa własności, natomiast operat, który dokonał tej zmiany uznaje za sfałszowany. Obecnie twierdzi, że organ nie wziął pod uwagę innych jeszcze operatów technicznych i wnioskuje o dopuszczenie ich jako dowodu w postępowaniu sądowym. Należy w tym miejscu podkreślić, że sąd administracyjny nie jest władny do dokonywania własnych ustaleń faktycznych, bo do tego zmierzają wnioski dowodowe skarżącego. Stąd też wnioski te podlegały oddaleniu. Skarżący mógł te wnioski przedłożyć w postępowaniu administracyjnym, choć jest mało prawdopodobne, że odniosłyby one zamierzony skutek. Organ administracji bowiem w postępowaniu ewidencyjnym rejestruje jedynie fakty wynikające z dokumentacji złożonej jako podstawa wpisu, nie prowadzi natomiast weryfikacji tej dokumentacji w związku z operatami poprzednio sporządzonymi na potrzeby innych nieruchomości. H. J. podnosił także w postępowaniu administracyjnym zarzut dotyczący "sfałszowania" dokumentacji geodezyjnej wytworzonej w 1989r. Słusznie organ zwrócił uwagę, że taka argumentacja nie może być podnoszona w postępowaniu nieważnościowym, lecz jako podstawa wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a. Przede wszystkim jednak w istocie zarzut ten pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Otóż podstawą faktyczną decyzji Starosty O. o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów był jedynie operat sporządzony na potrzeby tegoż postępowania tj. przez geodetę W. B. Jako mające zatem związek ze sprawą mogłyby zostać zakwalifikowane te argumenty, które dotyczą jedynie tego dokumentu. Jak już natomiast wskazano WSA w Olsztynie wypowiedział się co do prawidłowości tego operatu, nie znajdując podstaw do jego zakwestionowania. Z tych wszystkich względów nie było dopuszczalne prowadzenie postępowania nadzorczego w sytuacji, gdy decyzja objęta tym postępowaniem była przedmiotem oceny sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na ten akt wydany w postępowaniu zwykłym i sąd oddalił prawomocnie tę skargę, a nie postawiono wobec niego nowych zarzutów lub wadliwości. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.