IV SA/Wa 1150/20

WyrokWSA w Warszawie2020-09-03

Skład orzekający: Anna Sękowska, Grzegorz Rząsa, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą czasowego odebrania zwierzęcia, mimo że istnieją przesłanki wskazujące na zaniedbanie i niewłaściwe warunki bytowania zwierzęcia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą czasowego odebrania zwierzęcia, uznając, że organ odwoławczy wadliwie ocenił materiał dowodowy. Wbrew stanowisku SKO, istniały przesłanki do odebrania kociaka w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, gdyż warunki bytowania zwierząt były rażąco zaniedbane, co zagrażało zdrowiu zwierzęcia, a właściciel nie dawał rękojmi poprawy sytuacji.
Stan faktyczny
Fundacja wniosła o czasowe odebranie zwierząt (kotów i żółwia) od właściciela z powodu rażącego zaniedbania i niechlujstwa w mieszkaniu. Organ pierwszej instancji odmówił odebrania jednego kota i umorzył postępowanie w sprawie pozostałych zwierząt, które zostały oddane osobom trzecim. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Fundacja zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...] (dalej "Skarżąca" albo "Fundacja") od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] (dalej "Zarząd Dzielnicy") z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], znak: [...], orzekającej o: 1) odmowie Skarżącej czasowego odebrania W. C. (dalej "Uczestnik") jednego kota rasy [...] zabranego w dniu [...] lipca 2019 r.; 2) umorzeniu postępowania w sprawie czasowego odbioru przez Skarżącą trzech kotów oraz żółwia należących do Uczestnika - orzekło o utrzymaniu decyzji Zarządu Dzielnicy w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia 23 września 2019 r. Skarżąca zawiadomiła Zarząd Dzielnicy o wystąpieniu przesłanek do wydania decyzji w przedmiocie czasowego odebrania Uczestnikowi, na podstawie art.7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (obecnie tj. Dz.U. z 2020, poz.638), dalej "u.o.z." albo " ustawy": (i) 3 kotów i żółwia wodnego, (ii) 1 kota, odebranego Uczestnikowi w dniu [...] lipca 2019 r., w ramach przypadku niecierpiącego zwłoki, na podstawie art.7 ust.3 u.o.z. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała w szczególności, że w dniu [...] lipca 2019 r. jej upoważnieni przedstawiciele przeprowadzili kontrolę warunków bytowania zwierząt pod adresem zamieszkania Uczestnika (al.[...] [...], dalej "mieszkanie/lokal Uczestnika"), stwierdzając stan rażącego niechlujstwa w mieszkaniu oraz nieprawidłowości w stanie zdrowia i utrzymania bytujących tam kotów i żółwia. Dwa z czterech kotów, zastanych w lokalu Uczestnika (tj. matka z około ośmiotygodniowym kociakiem) trzymane były w klatce dla gryzoni, u kociaka stwierdzono objawy infekcji górnych dróg oddechowych, u białego samca stwierdzono silne objawy podobnej infekcji, a żółw wodny trzymany był w nieodpowiednich warunkach i był zaniedbany. Białego kota samca nie udało się odłowić w celu dokładniejszych oględzin z powodu jego lęku przed ludźmi oraz ogromnej ilości śmieci zalegających w mieszkaniu, w których kot się chował. Zdecydowano o odebraniu i przewiezieniu do lecznicy kociaka z objawami chorobowymi oraz wydano właścicielowi zalecenia pilnej poprawy warunków bytowania pozostałych zwierząt. 2. Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. Zarząd Dzielnicy orzekł o: 1) odmowie Skarżącej czasowego odebrania Uczestnikowi jednego kota rasy [...], zabranego w dniu [...] lipca 2019 r.; 2) umorzeniu postępowania w sprawie czasowego odbioru przez Skarżącą trzech kotów oraz żółwia należących do Uczestnika. 3. Pismem z dnia 5 lutego 2020 r. Skarżąca wniosła do SKO (za pośrednictwem organu I instancji) odwołanie od decyzji Zarządu Dzielnicy, zarzucając, iż akt ten został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie SKO rozpoznało odwołanie Skarżącej od decyzji Zarządu Dzielnicy, utrzymując tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia odwoławczego, SKO wskazało w szczególności, co następuje: (i) W toku postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji zgromadzone zostały następujące dowody, mające istotne znaczenie w sprawie: W dniu [...] października 2019 r. organu I instancji udał się do mieszkania Uczestnika, nie zastając jednakże zainteresowanego. Sąsiad Uczestnika poinformował pracownika Zarządu Dzielnicy, iż Uczestnik jest osobą niepełnosprawną i według jego wiedzy nie zaniedbuje zwierząt. W dniu 25 października 2019 r. w organie I instancji stawił się Uczestnik, składając stosowne wyjaśnienia i oświadczając, że pozostałe koty zostały oddane osobom trzecim. W dniu 29 listopada 2019 r. Uczestnik złożył do akt sprawy zdjęcia zwierząt oraz postanowienie Prokuratura Prokuratury Rejonowej [...] w [...], umarzające dochodzenie w przedmiocie znęcania się przez Uczestnika nad zwierzętami, tj. o czyn z art. 35 ust. 1a u.o.z. wobec braku podstaw do wniesienia aktu oskarżenia. W dniu 29 listopada 2019 r. wpłynęło stanowisko Skarżącej wraz z załącznikami w postaci pisemnych wyjaśnień Pani Z. K., Pana M. P., Pani A. C., Pana D. K. oraz Pani E. F. i wydruki korespondencji z lecznicami weterynaryjnymi. W dniu 24 stycznia 2020 r. przeprowadzono kontrole mieszkania Uczestnika, na którą stawili się: (-) pracownicy organu pierwszej instancji, (-) pracownicy Powiatowego Inspektoratu Weterynaryjnego w [...] oraz (-) przedstawiciele Skarżącej. Przedstawiciele Skarżącej nie zostali wpuszczeni do mieszkania przez właściciela. Podczas kontroli ustalono: "Na miejscu nie stwierdzono żadnych zwierząt w mieszkaniu (kotów) oraz żółwia. Mieszkanie czyste, zadbane (...) ". Do akt sprawy załączono oświadczenie Uczestnika, iż żółw również został oddany osobom trzecim. (ii) Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby kot odebrany Uczestnikowi przez Skarżącą w dniu [...] lipca 2019 r., utrzymywany był w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu. Z karty wizyty sporządzonej w dniu [...] lipca 2019 r. w Klinice Weterynaryjnej "[...]" nie wynika zatem, iż odebrane zwierzę było w stanie zagrażającym życiu lub zdrowiu. Ponadto w opinii lek. wet. E. Z. z dnia [...] października 2019 r. wskazano, że "Na podstawie opisu wizyty i zastosowania leczenia kota (...) wnioskuje, że stan ogólny kota był dobry. Przedstawiony opis badania nie świadczy o zaniedbaniu i złym stanie zdrowia kota. ". Brak jest podstaw do przyjęcia, iż w odniesieniu do w/w zwierzęcia dopuszczono się któregokolwiek z czynów, skatalogowanych w art.6 ust.2 u.o.z., wypełniających znamiona znęcania się na zwierzętami, zabronionego przez art.6 ust.1a u.o.z. W tej sytuacji nie można uznać, iż w sprawie wystąpiły okoliczności, uzasadniające odebranie zwierzęcia Uczestnikowi w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. Należy przy tym zauważyć, iż dopuszczalność zastosowania przez organ art. 7 ust. 3 u.o.z. uzależniona jest nie tylko od wykazania okoliczności, o których mowa w art. 6 ust. 2, ale również od wykazania, iż: (-) zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, (-) dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu. Postępowanie organu nie może zatem ograniczać się do automatycznej akceptacji czynności faktycznych podmiotu, który w świetle art.7 ust.3 jest upoważniony do odebrania zwierzęcia przed wydaniem stosownej decyzji. (iii) W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż Zarząd Dzielnicy prawidłowo orzekł o: (-) odmowie czasowego odebrania Uczestnikowi kota odebranego przez Skarżącą w dniu [...] lipca 2019 r., (-) umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania w przedmiocie czasowego odebrania Uczestnikowi trzech kotów oraz żółwia - z uwagi na fakt, iż według oświadczenia Uczestnika zwierzęta te zostały oddane osobom trzecim (co zostało potwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 24 stycznia 2020 r.). IV. Pismem z dnia 21 kwietnia 2020 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą SKO, podnosząc przeciwko temu aktowi zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 7, 8, 77, 80 k.p.a. wobec: a) uznania, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt i nie nastąpił przypadek niecierpiący zwłoki, podczas gdy z zeznań świadków, które zostały przedłożone przez skarżącą, korespondencji z trzema lekarzami weterynarii, dokumentacji lekarskiej oraz opinii zoopsychologa wynika że kot przebywał w warunkach rażącego niechlujstwa oraz w stanie nieleczonej choroby, co powodowało u niego ból oraz cierpienie, przebywały a zatem zostały spełnione przesłanki do jego natychmiastowego odebrania zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt; b) zaniechania zobowiązania właściciela do przedłożenia wszelkiej dokumentacji leczenia kota lub wskazania, w której placówce kot był leczony; c) zaniechania zobowiązania właściciela do przedłożenia dokumentów pochodzenia kota, takich jak rodowód, przegląd miotu etc.; d) zaniechania zobowiązania właściciela do przedłożenia umów sprzedaży zwierząt, co do których postępowanie zostało umorzone; e) zaniechania zweryfikowania legalności prowadzonej przez właściciela hodowli zwierząt, w szczególności zweryfikowania czy hodowla jest zarejestrowana w ogólnopolskiej organizacji społecznej, której statutowym celem jest działalność związana z hodowlą rasowych psów i kotów, a co za tym idzie, czy ich rozmnażanie jest dozwolone w myśl art. 10 a ust. 6 ustawy o ochronie zwierząt; 2. art. 10 § 1 i 79 a § 1 k.p.a. wobec zaniechania poinformowania skarżącej przez organ I instancji o ostatecznym końcowym zapoznaniu się z aktami sprawy, wobec czego skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego materiału dowodowego i złożenia wniosków o których mowa pkt 1 b-e niniejszej skargi; 3. art. 67 § 1 pkt 2, 75 § 1, 79 § 1, 80 k.p.a. wobec oparcia rozstrzygnięcia o stwierdzenia anonimowego świadka, które nie zostały utrwalone w formie protokołu, a notatki urzędniczej; 4. art. 86 w zw. z art. 79 § 1 k.p.a. wobec zaniechania poinformowania skarżącej o terminie przesłuchania w charakterze strony W. C., przez co skarżąca została pozbawiona możliwości zadania pytań właścicielowi; 5. art. 84 § 1 k.p.a. wobec zaniechania dopuszczenia dowodu z opinii biegłego lekarza weterynarii oraz opinii biegłego z zakresu dobrostanu zwierząt na okoliczność ustalenia, w jakich warunkach przebywał kot, czy kot znajdował się w stanie nieleczonej choroby, która wywoływała u niego ból łub cierpienie, czy kot był prawidłowo utrzymywany i miał zapewniony dobrostan, a zastąpienie tego dowodu lakoniczną notatką sporządzoną przez lekarza weterynarii, który nie został formalnie dopuszczony jako biegły w niniejszej sprawie; 6. art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. wobec nierozpoznani a przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu. Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego pisma Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej "RDOŚ") z dnia 4 marca 2020 r. na okoliczność nieposiadania przez Uczestnika zgody na posiadanie żółwia [...] oraz na okoliczność zaniechania przez SKO weryfikacji legalności pochodzenia tego zwierzęcia. V. W odpowiedzi na skargę, wniesionej w piśmie z dnia 25 maja 2020 r., SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję SKO z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a."). W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem art.7, 77 § 1, 80 k.p.a. w związku z art.7 ust.1 i 3 i art.6 ust.2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt , które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji SKO prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.7 ustawy o ochronie zwierząt, było rozstrzygnięcie, czy w stosunku do pięciu zwierząt (czterech kotów i żółwia), stanowiących własność Uczestnika, których bytowanie było przedmiotem czynności kontrolnych Skarżącej, przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2019 r., zachodzą przesłanki do orzeczenia o ich czasowym odebraniu. O ile należy zgodzić się z SKO, iż w sprawie wystąpiły przesłanki do umorzenia wszczętego postępowania w odniesieniu do trzech kotów i żółwia, nie odebranych Uczestnikowi przez Skarżącą na podstawie art.7 ust.3 u.o.z., z uwagi na brak podstaw do uznania, iż w dacie orzekania przez organy obu instancji zwierzęta te były przedmiotem niedozwolonych działań Uczestnika, wymienionych w art.6 ust.2 ustawy (z akt sprawy wynika bowiem, iż Uczestnik w pierwszej kolejności poprawił warunki bytowania w/w zwierząt, a następnie, jeszcze w toku postępowania przed organem I instancji, wyzbył się nad nimi władztwa na rzecz osób trzecich), o tyle wadliwie przyjęło SKO, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki do orzeczenia o czasowym odebraniu kociaka, odebranego Uczestnikowi na podstawie art.7 ust.3 u.o.z. Wbrew ocenie SKO zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważniał bowiem do uznania, iż w dniu [...] lipca 2019 r., tj. w dniu przeprowadzenia przez Skarżącą kontroli w mieszkaniu Uczestnika, wystąpiły wskazane w art. 7 ust.3 u.o.z. przesłanki do odebrania zwierzęcia w trybie nagłym. 2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy na dzień wydania decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco: Art.6 ust.1b u.o.z. przewiduje zakaz znęcania się nad zwierzętami. Z art.6 ust.2 ustawy wynika, iż przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w szczególności mające postać działań wskazanych w pkt 1 – 19. Z art.6 ust.2 pkt 10 u.o.z. wynika, iż jednym z przejawów znęcania się nad zwierzętami jest utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji. W art.7 ust.1 – 6 u.o.z. uregulowano instytucję czasowego odebrania właścicielowi lub opiekunowi zwierzęcia traktowanego w sposób określony w art.6 ust.2 ustawy. Z przepisów tych wynika w szczególności, co następuje: Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych (art.7 ust.1 u.o.z). Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art.7 ust.1a u.o.z). W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia (art.7 ust.3 u.o.z.). W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna (art.7 ust.4 u.o.z.). Do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art.7 ust.5 u.o.z.). Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone (art.7 ust.6 u.o.z.). W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę na następujące aspekty stosowania w/w przepisów (wszystkie orzeczenia publ. w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sadów Administracyjnych ("CBOSA"), dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl): "Sytuacja określona w art. 7 ust. 3 u.o.z. jest odmienna od tej, o której mowa w art. 7 ust. 1. Różnica polega na tym, że w art. 7 ust. 1 chodzi o uzasadnione podejrzenie znęcania się nad zwierzęciem, wobec czego składający informację (Policja, straż gminna, lekarz weterynarii, przedstawiciel organizacji społecznej) nie ma przymiotu strony postępowania. Inaczej jest w sytuacji określonej w art. 7 ust. 3 ustawy, ponieważ została już dokonana czynność faktyczna w postaci odebrania zwierzęcia. Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności." - wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 965/19. "W postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 in fine ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 122 z późn. zm.) organizacja społeczna, której statutowym celem jest ochrona zwierząt, a której uprawniony przedstawiciel odebrał zwierzę i zawiadomił o tym wójta (burmistrza, prezydenta miasta), posiada status strony w rozumieniu art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.)." – uchwała NSA z dnia 24 lutego 2020 r., sygn. akt I OPS 2/19. "Przepis art. 7 ust. 3 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt odnosi się do tzw. stanu wyższej konieczności, a więc sytuacji, gdy najpierw policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt w trakcie czynności kontrolnych doraźnie stwierdza, że sytuacja nie cierpi zwłoki, gdyż dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża życiu lub zdrowiu tego zwierzęcia. Wówczas odbiera zwierzę i zawiadamia o tym właściwy organ administracji celem wydania decyzji o odebraniu zwierzęcia. Organ ten autorytatywnie potwierdza decyzją dokonane doraźnie czynności faktyczne kontrolującego podmiotu w postaci odebrania zwierzęcia. Przedmiotową decyzję organ wydaje w okolicznościach faktycznych przewidzianych w art. 7 ust. 3 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt, ale na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy." - wyrok WSA w Opolu z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Op 327/19. "Dla wydania decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt konieczne jest ustalenie, czy w dacie interwencji/momencie odebrania zwierzęcia, obok podstawowych przesłanek wynikających z art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 tej ustawy, wystąpiły także przesłanki takie jak: przypadek niecierpiący zwłoki oraz stwierdzenie, iż dalsze pozostawanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. W związku z tym dla zastosowania w sprawie tego trybu nie jest potrzebne stwierdzenie winy właściciela/opiekuna zwierząt, tylko zaistnienie obiektywnych okoliczności polegających na tym, że właściciel w jakikolwiek sposób dopuścił, aby nastąpił fakt kwalifikowanego prawem znęcania się nad jego zwierzęciem." – wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 108/19. 3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do następujących wniosków: (i) Sąd przychyla się do stanowiska SKO, iż takie okoliczności sprawy, dotyczące zwierząt nieodebranych Uczestnikowi przez Skarżącą w trybie art.7 ust.3 u.o.z., jak: (-) poprawa warunków ich bytowania (por. materiał zdjęciowy złożony przez Uczestnika przy piśmie z dnia 29 listopada 2019 r. - k.22 akt organu I instancji), (-) przeniesienie ich własności i posiadania na inne osoby w toku postępowania - stanowiły przeszkodę do orzeczenia o czasowym odebraniu tych zwierząt na podstawie art.7 ust.1 u.o.z. Brak jest bowiem podstaw do uznania, iż w dacie orzekania przez organy Uczestnik podejmował w stosunku do w/w zwierząt działania, spełniające kryteria z art.6 ust.2 u.o.z. (w tym zaś kontekście wiążący jest nie stan historyczny a stan z dnia orzekania w sprawie przez organ). Umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie było w tej sytuacji uzasadnione. (ii) W pełni trafnie natomiast podniosła skarga, iż w sprawie zachodzą przesłanki do orzeczenia o czasowym odebraniu zwierzęcia w stosunku do kociaka odebranego Uczestnikowi w dniu [...] lipca 2019 r. w trybie art.7 ust.3 u.o.z. Stosownie do powyższego: W świetle wykładni art.7 ust.3 u.o.z., sformułowanej w przywołanym wcześniej orzecznictwie sądowym, uznać należy, iż wydanie w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym decyzji orzekającej o czasowym odebraniu kociaka odebranego Uczestnikowi interwencyjnie przez Skarżącą w dniu [...] lipca 2019 r. było uzależnione od ustalenia, że: (-) w dacie odebrania zwierzęcia było ono traktowane przez Uczestnika w sposób określony w art. 6 ust. 2, (-) przypadek ten nosił znamiona niecierpiącego zwłoki, (-) dalsze pozostawanie zwierzęcia u Uczestnika zagrażało jego życiu lub zdrowiu. Uznać należy, iż wszystkie w/w przesłanki zostały w sprawie spełnione. Zasadnicze znaczenie należy przypisać w tym kontekście ujawnionemu w sprawie materiałowi dowodowego, rejestrującemu warunki bytowania wszystkich zwierząt znajdujących się w mieszkaniu Uczestnika w dniu przeprowadzania interwencji przez Skarżącą. Sporządzony przez Skarżącą: 1) protokół kontroli z dnia [...] lipca 2019 r., podpisany przez Uczestnika, 2) materiał fotograficzny, wskazuje jednoznacznie na utrwalony, niski standard bytowania zwierząt. Uznać należy, iż sposób zapewnienia zwierzętom opieki przez Uczestnika charakteryzował się niedbalstwem i niechlujnością (art.6 ust.2 pkt 10 u.o.z.) i korespondował z generalnie niskim standardem dbałości Uczestnika o całe mieszkanie w ówczesnej dacie. Stan taki w oczywisty sposób upoważniał Skarżącą do przyjęcia, iż Uczestnik (abstrahując od faktu, czy jest to działanie przez niego zawinione, czy też wynikające z niepełnosprawności) nie dokłada wymaganej staranności do zapewnienia zwierzętom należytej opieki i że co najmniej w odniesieniu do zwierzęcia najmłodszego (tj. dwumiesięcznego kociaka), wymagającego szczególnej troski, może to prowadzić do realnego zagrożenia jego zdrowia. Podjęcie w tym zakresie przez Skarżącą działań o charakterze prewencyjnym (tj. odebranie kociaka w trybie art.7 ust.3 u.o.z.), mających na celu zapobieżenie temu zagrożeniu, uznać należy za zdecydowanie uzasadnione. Oceny tej nie można podważać w oparciu o fakt, iż stan zaawansowania schorzenia w postaci świerzbowca usznego, stwierdzonego u zwierzęcia w dniu jego odebrania Uczestnikowi, nie upoważniał jeszcze do zakwalifikowania stanu zdrowia kociaka jako zły. Podkreślić należy, iż w zestawieniu z warunkami przechowywania zwierząt, udokumentowanymi przez Skarżącą w dniu przeprowadzenia interwencji, już samo zbagatelizowanie przez Uczestnika w/w infekcji, które w przyszłości mogło skutkować co najmniej znacznym dyskomfortem zwierzęcia, należy traktować jako dodatkową ilustrację niewłaściwego podejścia Uczestnika do obowiązków związanych z posiadaniem zwierzęcia, w tym w szczególności zwierzęcia młodego. Akta sprawy nie pozostawiają wątpliwości co do tego, iż dopiero aktywność Skarżącej, skutkująca wszczęciem postępowania administracyjnego, zmobilizowała Uczestnika do zadbania o zwierzęta (nieodebrane przez Skarżącą) i środowisko ich funkcjonowania. Nie ulega wątpliwości, iż ocena zasadności podjęcia przez organizację społeczną działań przewidzianych w art.7 ust.3 u.o.z. musi ściśle korespondować ze stanem faktycznym danej sprawy, tj. w szczególności z postawą właściciela lub opiekuna zwierzęcia, któremu zwierzę to zostało odebrane. Nie może zatem ulegać wątpliwości brak podstaw do stosowania interwencyjnego odebrania zwierzęcia w sytuacji, w której właściciel lub opiekun daje rękojmię niezwłocznego usunięcia stwierdzonych uchybień i niedopuszczenia do ich występowania w przyszłości (stwierdzenie takiej rękojmi musi nastąpić w oparciu o wiarygodne przesłanki, prowadzące do wniosku, iż co do zasady dana osoba wykazuje dbałość o zwierzęta). Interwencyjne odebranie zwierzęcia należy jednakże uznać za bezwzględne wskazane w tej sytuacji, w której właściciel lub opiekun takiej rękojmi nie daje (w szczególności, gdy stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na to, iż stwierdzone uchybienia nie mają charakteru incydentalnego, przejściowego a są wyrazem utrwalonego sposobu postępowania właściciela lub opiekuna w stosunku do zwierząt). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. 4. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku SKO ponownie rozpozna odwołanie Skarżącej od decyzji Zarządu Dzielnicy, uwzględniając oceny sformułowane powyżej. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło