IV SA/Wa 1151/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W piśmie z dnia 19 marca 2018 r. R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Do skargi załączył, złożony na urzędowym formularzu, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że wpis w niniejszej sprawie będzie wynosił 4376 zł, jednak nie jest on w stanie go ponieść bez uszczerbku utrzymania jego i rodziny. Podał, że oboje z żoną są rolnikami. W 2017 r. doszło do powstania szkód w jego uprawach – ponad 30 % całej produkcji. Wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i dwóją dzieci. Podał, że jest posiadaczem gruntów rolnych o pow. ponad 64 ha, właścicielem domu o pow. 250 m2, właścicielem dwóch ciągników, kombajnu, ładowarki, samochodu osobowego. Wskazał, że na koncie posiada kwotę 440 099 zł z czego 397 764 zł stanowi odszkodowanie za zajęte pod budowę drogi działki. Podał, że średni miesięczny dochód z gospodarstwa wynosi 2500 zł. Jako zobowiązania stałe podał: kredyt na kupno ziemi – 36000 rocznie, dzierżawa – 1500 zł rocznie, podatek gruntowy – 4660 zł rocznie, koszty produkcji rolnej 198000 zł , ubezpieczenia KRUS, budynki, pojazdy – 10758 zł, media – 10300 zł rocznie, koszty mieszkania – 26000 zł rocznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. II OZ 25/17). Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dopiero gdy środki, którymi dysponuje wnioskodawca, okażą się niewystarczające, można wystąpić o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Referendarza środki, którymi dysponuje Skarżący pozwalają mu na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Wskazać należy, że wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez Skarżącego wynosi 437548 zł. Wobec tego zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis będzie wynosił 1% wartości przedmiotu zaskarżenia czyli 4376 zł. Stwierdzić należy, że według oświadczenia Skarżącego posiada on na rachunkach bankowych kwotę ponad 440 000 zł. Trudno zatem przyjąć, że zachodzi potrzeba przerzucenia ciężaru postępowania sądowego na Skarb Państwa – poprzez zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych. Bez znaczenia przy tym jest, z jakiego źródła te środki pochodzą. Istotne jest, że pozostają do dyspozycji Skarżącego i mogą zostać wykorzystane na pokrycie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Brak jest absolutnie podstaw do przyjęcia, że konieczność uiszczenia wpisu sądowego spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i rodziny, skoro posiada on zasoby pieniężne ponad stukrotnie przewyższające wysokość należnego wpisu. W ocenie Referendarza również poniesienie kosztów niezbędnych do utrzymania nie uszczupli na tyle jego zasobów pieniężnych, by nie był stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa orzeczono jak w sentencji.