IV SA/Wa 1160/17

WyrokWSA w Warszawie2017-09-28

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Aleksandra Westra, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu odszkodowania za grunty przejęte na własność Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, wydana w 1980 r., może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, w szczególności braku przeprowadzenia rozprawy odszkodowawczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu odszkodowania. Brak przeprowadzenia rozprawy nie stanowił rażącego naruszenia prawa, gdyż ustawa o terenach budowlanych na obszarach wsi odsyłała do przepisów o wywłaszczaniu jedynie w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania, a sama rozprawa była związana z postępowaniem wywłaszczeniowym, a nie odszkodowawczym. Błędna wykładnia przepisów, nawet jeśli wystąpiła, nie jest rażącym naruszeniem prawa, a odszkodowanie zostało ustalone zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1980 r. ustalającej odszkodowanie za grunty przejęte na własność Skarbu Państwa. Organy administracji (Wojewoda, Minister Infrastruktury i Budownictwa) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja nie naruszała prawa w sposób rażący. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy odszkodowawczej i błędną wykładnię przepisów materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi W. N., N. N., M. N. i M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2017r. [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) po rozpatrzeniu odwołania W. N., N. N., M. N. i M. K. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.2016r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...].04.1980r. znak [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania na rzecz A. N. za przejęte na własność Skarbu Państwa działki położone w [...] oznaczone jako działki [...] i [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Zarządzeniem nr [...] z dnia [...].11.1976 r., wydanym na podstawie art. 8, art. 9 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27 poz. 216) Naczelnik Gminy [...] ustalił granice terenów budowlanych przejmowanych na własność Państwa w [...] wyznaczając na cele budownictwa m.in. działki należące do A. N., oznaczone jako nr [...] o pow. 0,2873 ha i nr [...] o pow. 0,1859 ha. Ogłoszenie zarządzenia nastąpiło w dzienniku urzędowym Rady Narodowej [...] z dnia [...].02.1977 r. nr [...], poz. [...]. Decyzją z dnia [...].04.1980 r., nr [...] Naczelnik Gminy [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 85.176 zł na rzecz A. N. za przejętą na własność Skarbu Państwa nieruchomość położoną w [...], oznaczoną jako działki nr [...] o pow. 0,2873 ha i nr [...] o pow. 0,1859 ha. Pismem z dnia 8 marca 2016 r. M. G. działający w imieniu W. N., N. N., M. N., M. K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] .04.1980r. Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2016 r" znak [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].04.1980 r., nr [...] o ustaleniu odszkodowania na rzecz A. N. za przejętą na własność Skarbu Państwa nieruchomość położoną w [...], oznaczoną jako działki nr [...] o pow. 0,2873 ha i nr [...] o pow. 0,1859 ha. Odwołanie od ww. decyzji złożył M. G. zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., art. 8 K.p.a. i 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznych powodów uznania za niekompletne archiwalnych akt wywłaszczeniowych zebranych w toku postępowania. Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2017r. na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą prawną wydania decyzji z dnia [...].04.1980r. był art. 9 i art. 10 ustawy z dnia 31.01.1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi i przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r. w sprawie odszkodowania za przejęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywania działek budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1973 r. Nr 20, poz. 117). Przedmiotowa nieruchomość położona w [...], została przeznaczona na cele budownictwa jednorodzinnego zarządzeniem Naczelnika Gminy [...] nr [...] z dnia [...].11.1976r. wydanym na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. Ogłoszenie o ustaleniu granic terenów budowlanych nastąpiło w dzienniku urzędowym Rady Narodowej [...] z dnia [...].02 1977 r. nr [...], poz. [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy z dnia 31.01.1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, za grunty przejęte na własność Państwa odszkodowanie ustalane i wypłacane było według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) z uwzględnieniem postanowień ustawy o terenach budowlanych na obszarach wsi. Właściwy organ mógł w drodze uchwały ustalić dla obszaru wsi lub określonego obszaru powiatu wyższą stawkę odszkodowania za grunt niż przewidywały to przepisy o wywłaszczaniu nieruchomości, nie wyżej jednak od przeciętnej ceny rynkowej. Podejmowana w tej sprawie uchwała nie mogła dotyczyć pojedynczych nieruchomości. W myśl art. 16 ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. Minister Rolnictwa w porozumieniu z Ministrem Finansów miał określić właściwość organów oraz tryb ustalania i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność Państwa zgodnie z art. 8 i art. 15 ust. 2, zasady i tryb dokonywania obniżek podlegających zwrotowi kwot zgodnie z art. 15 ust. 2 oraz ponadto w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości zasady unormowania długów hipotecznych i innych obciążeń w przypadkach określonych w art. 13-15. Wskazano, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 22.05.1973 r., wydanym na podstawie art. 16 w/w ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r., w sprawie odszkodowania za przejęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywania działek budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1973 r., Nr 20 poz. 117) wysokość odszkodowania oraz sposób wypłaty ustalał właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej, stosownie do przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości. Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości stosowana była jedynie w zakresie odesłania, niejako uzupełniająco do zasad określonych w ustawie o terenach budowlanych na obszarach wsi i przepisach wykonawczych do niej. W ocenie organu użyty w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. zwrot "ustala się" odnosi się do określenia wysokości odszkodowania oraz jego formy (pieniężnej lub rzeczowej). Z kolei zwrot "wypłaca się" oznacza czynność techniczną, polegającą na przekazaniu odszkodowania uprawnionemu adresatowi decyzji odszkodowawczej. Tak również rozumiały w/w przepis organy orzekające ówcześnie w sprawach dotyczących odszkodowań za przejęte grunty, co wynika z innych postępowań nadzorczych prowadzonych przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Wskazano również, że zasady ustalania odszkodowania w ustawie z dnia 12 marca 1958r. uregulowano w rozdziale 2 ustawy zatytułowanym "Odszkodowanie". Natomiast kwestia związana z przeprowadzeniem rozprawy znajdowała się w rozdziale 3 "Postępowanie wywłaszczeniowe". Zatem przeprowadzenie rozprawy wiązało się ściśle z postępowaniem wywłaszczeniowym, a nie odszkodowawczym. Natomiast przepisy obowiązującego już Kodeksu postępowania administracyjnego również nie przewidywały obligatoryjnej rozprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 82 § 1 Kpa decyzja o jej przeprowadzeniu należała do swobodnej oceny organu. Organ uznał, że powyższa interpretacja prowadzi do konkluzji, iż rozprawa nie jest obowiązkowym elementem procedury ustalania i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy o terenach budowlanych na obszarach wsi. Zasada to była w latach 70' i 80' ubiegłego wieku powszechnie uznawana i niekwestionowana przez organy II instancji. Wskazano, że nawet gdyby uznać, że Naczelnik Gminy [...] nieprawidłowo wyłożył obowiązujące przepisy, to sam fakt odmiennej wykładni nie może być w niniejszej sytuacji uznany za rażące naruszenie prawa. Organ powołał się na utrwalony w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym brak jest podstaw do uznania, że na gruncie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. przed wydaniem decyzji o odszkodowaniu konieczne było przeprowadzenie rozprawy odszkodowawczej, skoro kwestia zastosowania art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. mogła budzić rozbieżności na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.03.2015 r. sygn. akt I OSK 1534/13). Wskazano, że odszkodowanie ustalo się i wypłacało według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 1958 r. natomiast wątpliwości interpretacyjne budzi kwestia, które konkretnie przepisy miały zastosowanie z ustawy z dnia 12 marca 1958 r., i w związku z powyższym, takie wątpliwości interpretacyjne nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Organ ustalił, że odszkodowanie za przejętą nieruchomość zostało ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. właściwy organ mógł w drodze uchwały ustalić dla obszaru wsi lub określonego obszaru powiatu wyższą stawkę odszkodowania za grunt, niż przewidują to przepisy o wywłaszczaniu nieruchomości, nie wyżej jednak od przeciętnej ceny rynkowej. Naczelnik Gminy [...] zarządzeniem nr [...] z dnia [...].07.1977 r. ustalił wysokość stawki odszkodowania za przejęte na własność Państwa grunty we wsi [...] pod tereny budowlane w wysokości 18 zł za 1 m gruntu. Zatem prawidłowe ustalenie odszkodowania polegało na przemnożeniu stawki 18 zł i wywłaszczanej powierzchni łącznej działek - 4732 m2co dawało kwotę 85.176 zł i taka też kwota została przyznana A. N. decyzją Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].04.1980r. Organ wskazał, że zarządzenie Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] lipca 1977r. stanowiło akt prawa miejscowego i badanie prawidłowości publikacji tych przepisów wykracza poza ramy postępowania nadzorczego. W odniesieniu do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez Wojewodę [...] art. 8 Kpa II instancji uznał, iż naruszenie ogólnych zasad Kpa bez wskazania konkretnej naruszonej normy Kpa nie może być skutecznym zarzutem pozwalającym na wzruszenie decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy nie dostrzegł również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 107 § 3 Kpa, wskazując, że zaskarżona decyzja wskazuje fakty, które organ I instancji uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz pełne uzasadnienie prawne. Organ II instancji nie stwierdził żadnych wad decyzji wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W. N., N. N., M. N., M. K. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Przedmiotowej decyzji zarzucili błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającą wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez brak wnikliwej oceny okoliczności sprawy w aspekcie istnienia przesłanek określonych w ww. przepisie prawa, w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.); b) art. 9 ust. 1 ustawy z 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na terenach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27 poz. 216 ze zm.). Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez pominięcie aktualnych linii orzeczniczych: sądowoadministracyjnej oraz Sądu Najwyższego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz.1066 j.t. ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. 1136.tj.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Sąd uznał, że wniesiona skarga nie jest zasadna i nie dopatrzył się w działaniu organów administracji naruszenia norm prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie dokonanie oceny zaskarżonej decyzji, co do jej zgodności z prawem, poddane jest specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma w prawie bardzo istotne znacznie. Przede wszystkim z tego powodu, że jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada zatem na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2004r. Sygn. akt OSK 992/04, wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r. sygn. akt V SA 535/94, Wyrok NSA IV SA 905/2002 z dnia 27.10.2003 r. Wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. Wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000r.) przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne - skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy, przeprowadziły postępowania zgodnie z wymogami wynikającymi z brzmienia art. 156 k.p.a. Działanie w trybie nadzoru na podstawie art. 156 k.p.a wymaga od organu innego podejścia do sprawy niż w zwykłym postępowaniu administracyjnym, gdy organ ten orzeka w I instancji lub jako organ odwoławczy. Organ staje tu wobec kwestii czysto prawnych. W doktrynie stwierdza się bowiem, iż art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a zawierający pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności dotyczy dwóch rodzajów wadliwości decyzji, a mianowicie wadliwości polegającej na rażącym naruszeniu prawa oraz wadliwości polegającej na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Z treści zaskarżonych decyzji wynika, iż w niniejsze sprawie organy, uznały, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie narusza w sposób rażący przepisów prawa, brak zatem było podstaw do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawą prawną wydania kontrolowanej sprawie decyzji był art. 9 i art. 10 ustawy z dnia 31.01.1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. Zgodnie z art. 9 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy z dnia 31.01.1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, za grunty przejęte na własność Państwa odszkodowanie ustalane i wypłacane było według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z uwzględnieniem postanowień ustawy o terenach budowlanych na obszarach wsi (ust. 1). Właściwy organ mógł w drodze uchwały ustalić dla obszaru wsi lub określonego obszaru powiatu wyższą stawkę odszkodowania za grunt niż przewidywały to przepisy o wywłaszczaniu nieruchomości, nie wyżej jednak od przeciętnej ceny rynkowej. Podejmowana w tej sprawie uchwała nie mogła dotyczyć pojedynczych nieruchomości (ust. 2). Art. 10 ust. 2 ww. ustawy z dnia 31.01.1961 r. stanowił, że po objęciu gruntów w faktyczne władanie właściwy organ wydawał decyzję, która powinna była w szczególności zawierać ustalenie służebności gruntowych, które zostają utrzymane w mocy, ustalenie odszkodowania i terminu jego zapłaty oraz wymienienie osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania. Wskazać również należy, że ustawa z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym zawierała odrębny rozdział dotyczący odszkodowania (rozdz. 2) i odrębny dotyczący postępowania wywłaszczeniowego (rozdz. 3). Na podstawie art. 8 ust. 1 zawartym w rozdz. 2 ustawy z dnia 12.03.1958r. odszkodowanie za grunty rolne ustalane było według stawek przewidzianych przy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, powiększonych najwyżej do pięciokrotnej wysokości. Cena za grunty o jakich mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. ustalana była w oparciu o zarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 24.07.1972 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. z 1974 r. nr 7, poz. 54). Właściciele nieruchomości otrzymywali odszkodowanie obliczane w drodze przemnożenia stawki odszkodowania za 1 m2 ustalanej zarządzeniem właściwego organu, przez liczbę metrów kwadratowych przejmowanej przez Państwo nieruchomości. Przepisy określały więc wysokość odszkodowania za 1 m2 gruntu w sposób sztywny. Nie przewidywano odszkodowania odpowiadającego cenie rynkowej nieruchomości. W niniejszej sprawie, wartość odszkodowania została wyliczona na podstawie Zarządzenia Nr [...] Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].07.1977 r. w sprawie ustalenia stawki odszkodowania za przejęte na własność Państwa grunty we wsi [...] pod tereny budowlane. Zgodnie z § 1 ww. Zarządzenia nr [...] Naczelnik Gminy [...] ustalił stawkę odszkodowania za przejęte na własność Państwa grunty przeznaczone pod budownictwo we wsi [...] w wysokości 18 zł za 1 m2 gruntu wg stawki obowiązującej przy wywłaszczaniu gruntów na terenie miast, zgodnie z zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1976r. w sprawie wysokości stawki odszkodowania za wywłaszczone grunty w miastach na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Rady Narodowej [...] Nr [...], poz. [...]). Wskazać należy, że działki należące do A. N. były gruntami rolnym. Natomiast z pisma Naczelnika Gminy [...] do Prezydenta [...] z dnia i z dnia [...] stycznia 1978r. i 14 sierpania 1978r. (k. 44-46 akt administracyjnych) wynika, że obowiązującymi stawkami były stawki określone w Zarządzeniu Nr [...] Naczelnika byłego powiatu w [...] od 1,75 zł. do 9 zł. za metr gruntów ornych i od 1,05 do 9 zł. za metr użytków zielonych, natomiast ceny wolnorynkowe kształtowały się od 30-40 zł za metr, ale za działki budowlane. Natomiast jak wynika z pism, brak było w owym czasie dokonywanych transakcji wolnorynkowej sprzedaży gruntów rolnych. W odniesieniu do zarzutu braku publikacji Zarządzenia Nr [...] Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].07.1977r. nie ma podstaw, pozwalających na stwierdzenie, że nie weszło ono do obrotu prawnego. Zarządzenie to nie musiało być bowiem opublikowane w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej [...], zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy z 25 lutego 1964r. o wydawaniu przepisów prawnych przez rady narodowe (Dz. U z 1964r. Nr 8, poz. 47 ze zm.) ogłoszeniu podlegały przepisy wydawane przez organy miast liczących powyżej 50 tyś. mieszkańców. Sporne zarządzenie wymagało jedynie ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Skarżący nie wykazali braku takiej publikacji, a z uwagi na upływ czasu od wydania przedmiotowego Zarządzenia, brak jest podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że taka publikacja nie miała miejsca w [...]. Tym samym, w oparciu o przeszacowanie powierzchni wywłaszczanej nieruchomości 7732 m2 przez stawkę 18 zł odszkodowanie wyniosło 85.176 zł i takie zostało przyznane zaskarżoną decyzją. A zatem w ocenie Sądu zasadnie w sprawie uznano, że odszkodowanie za grunt zostało przyznane w prawidłowej wysokości. Wskazać również należy, że osoba zainteresowana w sprawie (A. N.) nie kwestionowała orzeczenia – w tym wysokości przyznanego odszkodowania. W tej sytuacji trudno uznać, że wadliwie dokonano wyliczenia odszkodowania. Wbrew zarzutom skargi, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można w sposób nie budzący wątpliwości uznać, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 22 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W/w art. 22, zawarty jest w rozdziale 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, który reguluje zasady postępowania wywłaszczeniowego, zasady ustalania odszkodowania, zawiera zaś rozdział 2. Rozprawa zgodnie z zamieszczonymi w tym rozdziale przepisami przeprowadzana była zaś w celu wywłaszczenia (art. 19-22). Na gruncie rozpoznawanej sprawy wywłaszczenie nie było dokonywane. Ustawa z dnia 31.01.1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, regulowała zasady przejmowania gruntów na własność Państw w celu tworzenia terenów budowlanych i co najważniejsze regulowała tryb ich przejmowania. Do przepisów ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, odsyłała tylko w zakresie zasad ustalenia i wypłaty odszkodowania. Zgodnie z utrwalonym poglądem w orzecznictwie i doktrynie, błędna wykładnia danego przepisu nie jest rażącym naruszeniem prawa ponieważ godziłoby to w stabilność porządku prawnego. (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008r., sygn. akt I OSK 1710/07, wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1383/10, J. Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego z komentarzem pod red. B. Adamiak i J. Borkowskiego, Warszawa 1998 r., str. 810, Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2832/12.) Zagadnienie wykładni prawa jest więc uznawane za uchylające się spod kwalifikacji pod przesłankę rażącego naruszenia prawa, bo taki zarzut można postawić tylko zastosowaniu przepisu, którego treść jest niewątpliwie i jednolicie rozumiana. Zatem w ocenie Sądu kwestia zastosowania art. 22 przywołanej ustawy, jako mogąca budzić rozbieżności na gruncie przepisów przywołanej wyżej ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, nie powinna, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, uzasadniać stwierdzenia nieważności kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykazali również, ani Sąd z urzędu nie dostrzegł, aby brak dokonania czynności, o których mowa w rozdziale 3 ustawy z 1958r., spowodował skutki, które są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa – tzn. charakter stwierdzonego naruszenia ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego aktu administracyjnego. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 8 K.p.a. Sąd uznał, że nie jest on zasadny. Wskazać bowiem należy, że część orzecznictwa na które powołuje się strona skarżąca, dotyczy zasad i trybu przeprowadzenia wywłaszczenia i określenia odszkodowania w postępowaniach jakie toczyły się wprost w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a konkretnie jej art. 19-22 zawartych w rozdziale 3 dotyczącym postępowania wywłaszczeniowego. Natomiast Sąd orzekający w sprawie podziela poglądy wyrażone w orzeczeniach dotyczących decyzji wydanych na postawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (wyroki WSA w Warszawie: IVSA/WA 2686/16 z dnia 7.02.2017r., IV SA/Wa 2691/16 z dnia 8.02.2017r., IV SA/WA 1740/16 wyrok z dnia 21.11.2016r.). Z uwagi na powyższe, organ zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że nie jest ona dotknięta żadną z wad skutkujących nieważnością określonych w art. 156 par. 1 K.p.a, a w szczególności nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło