IV SA/Wa 1161/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka,, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. O. z Kancelarii Prawniczej [...] z siedzibą w W. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] maja 2009r. – zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – odmówił P. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2007r. orzekającej o wymeldowaniu M. S. z synem P. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Postanowieniem z tej samej daty Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie P. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] 05.2007 zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż z wnioskiem o wymeldowanie M. S. wraz z małoletnim synem P. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wystąpił [...] lutego 2007r. S. S. Wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu M. S. Sąd Rejonowy dla W. Wydział VI Rodzinny i Nieletnich wyznaczył dla nieobecnej w postępowaniu M. S. i jej syna, przedstawiciela w osobie V. S. Prezydent W. decyzją z [...] maja 2007r. orzekł o wymeldowaniu M. S. i P. S. Powyższa decyzja została skierowana do ustanowionego przedstawiciela. Od decyzji nie złożono odwołania. P. S. 29 marca 2009r. osiągnął pełnoletniość, a 20 kwietnia 2009r. zapoznał się z decyzją Prezydenta W. z [...] maja 2007r. Następnie 22 kwietnia 2009r. złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. organ odwoławczy w razie uchybienia terminu powinien przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on , że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). W ocenie Wojewody [...] fakt, iż P. S. w dacie wydania decyzji był małoletni, nie może stanowić przyczyny usprawiedliwiającej uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 30 § 2 K.p.a. osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają w postępowaniu administracyjnym przez przedstawicieli ustawowych. W niniejszym postępowaniu, wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu matki wnioskodawcy, wyznaczony został przedstawiciel, który reprezentował interesy M. S. oraz jej małoletniego syna P. S. Jak wynika z akt sprawy, przedstawiciel nie złożył odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2007r. Ponadto organ wskazał, iż nawet gdyby uznać powoływaną przez wnioskodawcę przyczynę za uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, to P. S. prośby o przywrócenie terminu nie wniósł w ustawowym terminie siedmiu dni, albowiem pełnoletniość osiągnął 29 marca 2009r., a stosowną prośbę złożył 22 kwietnia 2009r. Organ zaznaczył, że siedmiodniowy termin został zachowany jedynie od dnia, w którym P. S. zapoznał się z decyzją organu. W skardze na postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2009r. P. S. podtrzymał stanowisko zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2007r. Następnie pełnomocnik P. S., ustanowiony z urzędu, pismem z 21 września 2009r., stanowiącym uzupełnienie skargi, wniósł o uchylenie postanowienia Wojewody [...] z [...] maja 2009r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2007r. oraz postanowienia z [...] maja 2009r. nr [...] stwierdzającego, iż odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniom pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 58, 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, iż wniosek o przywrócenie terminu wpłynął w terminie, albowiem skarżący 20 kwietnia 2009r. zapoznał się z decyzją organu pierwszej instancji, a następnie 22 kwietnia 2009r. skierował do Wojewody [...] odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Ponadto skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Skoro bowiem skarżący nie wiedział o wydaniu decyzji, jak również nie miał realnej możliwości dowiedzenia się o niej, zatem nie można mu przypisać winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ponadto, opuszczenie przez skarżącego lokalu przy ul. [...] nie miało dobrowolnego charakteru, ponieważ S. S. wypędził z lokalu skarżącego wraz matką, a następnie ich wymeldował. W ocenie pełnomocnika skarżącego Wojewoda [...] nie podjął wszystkich możliwych działań mających na celu wyjaśnienie, dlaczego w tej konkretnej sprawie termin został uchybiony. Wojewoda winien był dokładniej zbadać okoliczności, które spowodowały, iż skarżący nie mógł zapoznać się z decyzją Prezydenta W. z [...] maja 2007r. Powinien był również wyjaśnić, czy wnioskodawcy można przypisać winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ponadto, przedstawiciel wyznaczony przez Sąd Rejonowy dla W. - VI Wydział Rodzinny i Nieletnich został ustanowiony jedynie dla M. S. Wojewoda [...] – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.– dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2009r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Na wstępie należy zauważyć, iż w związku z uzupełnieniem skargi pismem procesowym z 21 września 2009r. wskazującym, iż obejmuje ona także postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, Sąd po podtrzymaniu na rozprawie w tym zakresie skargi zarejestrował ją w repertorium pod nowym numerem i rozpozna w późniejszym terminie. Z odwołania, wniesionego w terminie przez P. S. samodzielnie, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że dotyczy ono "wymeldowania go z pobytu stałego" a więc postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Należało zatem rozpoznać odwołanie od dalej idącego orzeczenia, jakim jest ostatnio wymienione postanowienie, a nie od będącego jego następstwem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto należy wskazać, iż w sprawie niniejszej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia argumenty dotyczące zasadności decyzji w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego, albowiem zakresem kontroli sądowej objęte jest aktualnie tylko postanowienie o charakterze procesowym, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 58 § 1 K.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do treści § 2 powyższego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której termin był określony. Według Wojewody [...] fakt, iż skarżący w dacie wydania decyzji był małoletni, nie może stanowić przyczyny usprawiedliwiającej uchybienie terminu do wniesienia odwołania, bowiem strona skarżąca w postępowaniu administracyjnym była – z uwagi na niemożność ustalenia miejsca pobytu matki skarżącego - reprezentowana przez przedstawiciela. Ponadto organ stwierdził, iż nawet gdyby przyjąć powyższą przesłankę za uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, to i tak skarżący nie zachował siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, albowiem osiągnął on pełnoletniość 29 marca 2009r., a prośbę złożył dopiero 22 kwietnia 2009r. Ze stanowiskiem Wojewody [...] nie sposób się zgodzić. Bezsporne jest, że prawomocnym postanowieniem z [...] kwietnia 2007r. Sąd Rejonowy dla W. Wydział VI Rodzinny i Nieletnich ustanowił przedstawiciela dla M. S. (matki skarżącego). Doręczenie dnia 28 maja 2007r. wydanej w sprawie decyzji do rąk ustanowionego przedstawiciela było skuteczne, a zatem termin do wniesienia odwołania liczyć należy od daty tego doręczenia. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął 11 czerwca 2007r. Powyższe jednakże świadczy jedynie o tym, że wniesienie odwołania przez P. S. 22 kwietnia 2009r. nastąpiło po upływie terminu przewidzianego przez prawo. Nie ma żadnych podstaw prawnych do przyjęcia, że strona, której decyzje doręczono do rąk ustanowionego przez sąd powszechny przedstawiciela, nie może wykazać braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ustanowienie przedstawiciela co do zasady nie wyklucza możliwości przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji o wymeldowaniu. Taką możliwość dopuszcza się w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz wyroki w sprawach: III SA/Łd 643/07, II SA/Ke 683/06). Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że fakt niepełnoletniości nie jest przyczyną uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu. Przeciwnie, zarówno twierdzenia zawarte w odwołaniu, jak i okoliczności sprawy, przemawiają za przyjęciem poglądu odmiennego. Wnosząc o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że z decyzją zapoznał się dopiero 20 kwietnia 2009r. Organ tego faktu nie zanegował. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona skarżąca złożyła do organu 22 kwietnia 2009r., czyli 2 dni później. Z niewiadomych przyczyn termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu organ policzył od daty uzyskania przez stronę skarżącą pełnoletniości, tj. od 29 marca 2009r. Za nieuzasadnione uznać należy zatem twierdzenie organu, że nawet jeśli przyjąć, że przyczyny podane przez wnioskodawcę uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to wniosek wpłynął po upływie ustawowego terminu. Brak podstaw do uznania daty uzyskania pełnoletniości za początek biegu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Zgodnie z treścią art. 58 § 2 K.p.a. siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu liczy się od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Jak wynika zaś z nie negowanych przez organ twierdzeń skarżącego, o decyzji dowiedział się on 20 kwietnia 2009r. i tego dnia z decyzja się zapoznał. Skoro więc w dwa dni po tym (22 kwietnia 2009r.) skarżący złożył odwołanie wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, to uznać należy, że wniosek ten został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu na jego złożenie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ uchybił wymogowi rozważenia okoliczności, powoływanych przez skarżącego dla wykazania przez niego braku winy w uchybieniu terminu. W szczególności nie odniósł się do twierdzeń, iż skarżący w dacie wydania decyzji był niepełnoletni i jak podnosi w odwołaniu od decyzji o wymeldowaniu o decyzji nie wiedział, aż do zapoznania się z nią 20 kwietnia 2009r. Wojewoda [...] bezpodstawnie założył, że ustanowienie przedstawiciela wyłącza, niejako automatycznie, brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto bezzasadnie przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został z uchybieniem terminu przewidzianym przez ustawę. Należało zatem uznać, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach udzielonej pomocy prawnej, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.) w zw. z art. 200 P.p.s.a. orzeczono w pkt 2.