IV SA/Wa 1180/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia odmówić przyznania prawa pomocy F. L. (dalej jako: "skarżący") wraz ze skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2014 r., złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w związku z zaskarżoną decyzją, odmawiającą mu udzielenia zezwolenia na zamieszkanie, nie może podjąć żadnej pracy, która mogłaby mu zapewnić stałe źródło dochodu. Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni – poprzez złożenie: a) oświadczenia o źródłach jego utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności wyjaśnienie skąd skarżący czerpie środki aktualnie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania, b) wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; c) oświadczenia, jaki skarżący ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu (ewentualnie czy koszty te ponosi ktoś inny). W piśmie z dnia 26 czerwca 2014 r, skarżący poinformował, że utrzymuje się z pomocy i wsparcia partnerki B. W. oraz jej rodziców, u których zamieszkuje od 2005 r. Koszty utrzymania mieszkania ponosi B. W. oraz jej rodzice. Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 2 lipca 2014 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania informacji o dochodach oraz stanie majątkowym B. W. oraz do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Skarżący odebrał wezwanie w dniu 28 lipca 2014 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 4 sierpnia 2014 r. Dotychczas skarżący nie nadesłał żądanych informacji. Rozpoznając wniosek, zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF zawierało dane niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Skarżący nie wskazał żadnych dochodów, majątku, nie wskazał czy i w jakim zakresie korzysta z czyjejkolwiek pomocy w zaspokajaniu koniecznych potrzeb. Z wyjaśnień zaś zawartych w piśmie z dnia 26 czerwca 2014 r. wynikał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z partnerką B. W. W tej sytuacji uzasadnione było wyjaśnienie wątpliwości dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego i osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Dlatego też został wezwany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Należy podkreślić, że rzetelne zbadanie rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy jest obowiązkiem referendarza sądowego. Żądanie od wnioskodawcy przedstawienia dokładnych danych o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ma umocowanie ustawowe (m. in. art. 255 P.p.s.a.). Skoro skarżący, pomimo wezwania, nie dostarczył żądanych dokumentów i nie udzielił pełnych wyjaśnień, to nie jest możliwe dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.