IV SA/Wa 1182/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. A. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. D. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy, domagając się równocześnie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPf oświadczył, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny pokryć kosztów postępowania. Podał, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą 800 zł, rata kredytu to 500 zł, koszt rehabilitacji i leków to 600 zł miesięcznie. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnim synem. Oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, oszczędności, jest właścicielem działki rolnej o pow. 1500 m2, zaś jego żona posiada działkę po ojcu o pow. 599 m2. Skarżący z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 3400 zł brutto, zaś jego żona – 1600 zł brutto. Jednocześnie skarżący oświadczył, że jego żona: "jest na wypowiedzeniu umowy o pracę", zaś syn nie pracuje, poszukuje pracy. Pismem z dnia 21 czerwca 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: a) nadesłanie dokumentu wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych przez niego oraz jego żonę (np. zaświadczeń z zakładów pracy), b) nadesłanie dokumentu potwierdzającego wypowiedzenie umowy o pracę jego żony, b) nadesłanie wyciągów z posiadanych przez niego oraz jego żonę wszelkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, c) udokumentowanie zobowiązań kredytowych, o jakich mowa we wniosku (np. nadesłanie kopii umów kredytowych), d) udokumentowanie wydatków ponoszonych na utrzymanie, o których mowa we wniosku o przyznanie prawa pomocy (w tym wydatków na utrzymanie mieszkania, wydatków na rehabilitację i leki), e) udzielenia informacji czy syn posiada status osoby bezrobotnej, jeżeli tak – do przedłożenia stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie, Ponadto skarżący został wezwany do udzielenia informacji na temat kosztów i źródła finansowania zamierzenia inwestycyjnego będącego przedmiotem postępowania (budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w L. na działce nr ewid. [...], obręb [...]). Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 1 lipca 2013 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 8 lipca 2013 r. Skarżący nie nadesłał żądanych informacji. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżący spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez niego spełniony. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oznacza to, że zobowiązany jest do wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty, zatem i aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Z informacji i dokumentów złożonych przez skarżącego oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz żoną i pełnoletnim synem. Jest właścicielem działki o pow. 1500 m2, zaś jego żona posiada działkę o pow. 599 m2. Wraz z żoną uzyskują wspólnie dochód w wysokości 5000 zł brutto. Z akt sprawy ponadto wynika, że skarżący planuje inwestycję polegającą na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce w L. Wobec przedstawienia opisanych wyżej danych, zasadnym było w ocenie referendarza sądowego wezwanie do wyjaśnienia wątpliwości i nadesłania kolejnych oświadczeń i dokumentów. Dlatego też w piśmie Sądu z dnia 21 czerwca 2013 r. skarżący został wezwany do nadesłania m.in., nadesłania wyciągu z rachunków bankowych, udokumentowania zobowiązań kredytowych, udzielenia informacji na temat kosztów i źródła finansowania zamierzenia inwestycyjnego będącego przedmiotem postępowania. Informacje te są bowiem niezbędne do dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący nie odpowiedział na ww. wezwanie i nie uzupełnił wniosku o żądane informacje. Tym samym nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem z przedstawionych informacji i dokumentów nie wynika, aby poniesienie kosztów postępowania przekraczało możliwości finansowe skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.