IV SA/Wa 1188/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-09-09

Skład orzekający: Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej stan majątkowy i zdolności płatnicze nie pozwalają na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo posiadania dochodów przekraczających wysokość wpisu sądowego, znaczna część tych środków jest przeznaczana na bieżące utrzymanie, uzasadnione wydatki oraz koszty leczenia męża, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca J. R. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą reformy rolnej. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymują się z emerytur, a ich miesięczne wydatki, w tym na leczenie męża, znacząco obciążają budżet domowy. Skarżąca wykazała, że jej stan majątkowy nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (..) listopada 2006 r., nr (...) w przedmiocie reformy rolnej postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. W złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosku z dnia 4 sierpnia 2008 r. J. R. wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na opisaną powyżej decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie reformy rolnej. We wniosku oraz uzupełniającym go piśmie z dnia 28 sierpnia 2008 r. skarżąca wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. W skład majątku wspólnego małżonków wchodzi dom o powierzchni 80 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 11,70 ha. Źródło dochodów skarżącej i jej męża stanowią emerytury w łącznej wysokości 2120 zł brutto. Stałe miesięczne wydatki skarżącej oraz jej męża (energia elektryczna, gaz, opał, wywóz śmieci, telefon, wyżywienie, środki czystości, odzież, transport do lekarza, leki) oscylują miesięcznie, zgodnie z oświadczeniem strony, w granicach 2600 zł. Ponoszenie tych wydatków skarżąca udokumentowała przedstawiając kopie paragonów fiskalnych (zakup leków) oraz faktur VAT (energia elektryczna i telefon). Skarżąca wyjaśniła ponadto, że w kwietniu 2008 r. wydała jednorazowo kwotę 1.200,00 zł na podłączenie wody. Zły stan zdrowia męża i związana w nim konieczność pozostawiania pod specjalistyczną opieką lekarską, co ma związek z przebytym zabiegiem usunięcia zaćmy, skarżąca udokumentowała załączając do wniosku kopie kart leczenia szpitalnego z maja i czerwca 2008 r. Wyjaśniła, że kolejny zabieg przewidziany jest na wrzesień 2008 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Rozpoznawany wniosek zawiera żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest zaś wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sytuacja materialna skarżącej była już wcześniej przedmiotem analizy referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na mocy postanowienia z dnia 4 września 2007 r. skarżącą zwolniono od kosztów sądowych w sprawie IV SA/Wa 748/07. Fakt ten nie obliguje jednak referendarza sądowego rozpoznającego kolejny wniosek strony do podjęcia rozstrzygnięcia identycznego z wcześniejszym, o ile wnioski płynące z analizy sytuacji materialnej skarżącej dokonanej w 2007 r. nie zachowałby aktualności na gruncie informacji udzielonych w nowym wniosku. Należy zatem stwierdzić, że od momentu zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych postanowieniem z 4 września 2007 r. sytuacja majątkowa strony nie uległa znaczącej poprawie. Z przesłanych do sądu dokumentów (kopie przekazów pocztowych, potwierdzające odbiór świadczeń emerytalnych za sierpień 2008 r.) wynika, że skarżąca osiąga dochód z emerytury, który po zsumowaniu z dochodem męża (emerytura) wynosi 2.777,97 zł netto (2952,39 zł brutto). Biorąc pod uwagę wzrost cen żywności w bieżącym roku należy uznać, że nie stanowi to o realnym wzroście dochodów rodziny skarżącej w stosunku do roku ubiegłego (dochód 2520 zł brutto). Ponadto, jak wynika z przedstawionego przez stronę zestawienia wydatków, kwota ta praktycznie w całości przeznaczana jest na koszty bieżącego utrzymania oraz inne uzasadnione wydatki (podłączenie wody). Mając powyższe na uwadze należało uznać, że skarżąca zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazała bowiem, że jej stan majątkowy i zdolności płatnicze nie pozwalają na partycypowanie, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, w kosztach postępowania sądowego. Dla podjętego rozstrzygnięcia istotne znaczenie ma również kondycja zdrowotna męża skarżącej (ur. 1928 r.). Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (karty informacyjne leczenia szpitalnego, paragony fiskalne za zakup leków) wskazują, że za wiarygodne należy uznać oświadczenie skarżącej, że koszty związane z leczeniem męża (na które składają się również, oprócz kosztów leków, koszty dojazdu do lekarza poza miejscowością, w której skarżąca mieszka) stanowią znaczące obciążenie dla budżetu domowego. Nie bez znaczenia dla oceny możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów postępowania sądowego pozostaje sygnalizowana przez skarżącą konieczność dalszego leczenia męża, jak również wiek samej skarżącej (76 lat), wskazujący na wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia nieprzewidzianych wydatków. Uwzględnienie tych okoliczności prowadzi do stwierdzenia, że aczkolwiek skarżąca dysponuje comiesięcznie kwotą wielokrotnie przekraczającą wysokość wymagalnego w sprawie wpisu sądowego od skargi (tj. 200 zł), to z kwoty tej skarżąca ponosi wydatki, których nie może ograniczyć czy wyeliminować bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powołanych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło