IV SA/Wa 1190/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-26

Skład orzekający: Anna Szymańska, Anna Sękowska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik ponosi odpowiedzialność administracyjną za przewóz cudzoziemca nieposiadającego ważnej wizy, jeśli jego pracownik dokonał weryfikacji dokumentów, ale przeoczył datę ważności wizy?
Ratio decidendi
Przewoźnik ponosi odpowiedzialność administracyjną za przewóz cudzoziemca nieposiadającego ważnej wizy, nawet jeśli jego pracownik dokonał weryfikacji dokumentów, ale przeoczył datę ważności wizy. Obowiązek należytej staranności przy weryfikacji dokumentów spoczywa na przewoźniku, a okoliczności takie jak pośpiech, zdenerwowanie czy duża liczba pasażerów nie zwalniają go z tej odpowiedzialności. Przeoczenie daty ważności wizy nie jest traktowane jako przesłanka wyłączająca odpowiedzialność przewoźnika.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli granicznej stwierdzono, że obywatel Ukrainy podróżujący autokarem przewoźnika "E." nie posiadał ważnej wizy uprawniającej do wjazdu na terytorium Polski, gdyż wiza zaczynała obowiązywać dwa dni później. Komendant Placówki Straży Granicznej nałożył na przewoźnika karę pieniężną. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania przewoźnika, który argumentował, że dołożył należytej staranności, a przeoczenie daty ważności wizy było drobnym błędem w pośpiechu. Przewoźnik zaskarżył decyzję do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi E. z siedzibą w L. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej (dalej również jako: "organ odwoławczy", "KGSG") wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 462 ust. 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] ("organ pierwszej instancji") z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w sprawie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika "E." z siedzibą w [...] (dalej również: "przewoźnik", "skarżący"). Stan sprawy przedstawiał się następująco. W dniu [...] czerwca 2015 r. w trakcie kontroli granicznej autobusu marki [...] o nr rej. [...] relacji [...] ([...]) - [...] ([...]) należącego do przewoźnika E. z siedzibą w L., [...], wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym ustalono, że podróżujący tymże autokarem obywatel [...], D. S., legitymująca się paszportem nr i seria [...] wydanym przez władze [...] w dniu [...] stycznia 2015 r. ważnym do dnia [...] stycznia 2025 r., nie posiada ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] czerwca 2015 r. i do pobytu na tym terytorium. Znajdująca się w paszporcie cudzoziemca wiza rozpoczynała termin ważności w dniu [...] czerwca 2015 r. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. odmówił cudzoziemcowi wjazdu na terytorium RP. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, o której mowa w art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r. nałożył na przewoźnika karę administracyjną w wysokości 3.000 EUR. Przewoźnik działający przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że w sprawie zaistniała przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 262 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, co uzasadnia odstąpienie od wymierzenia kary. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że dołożył on należytej staranności weryfikując posiadane przez pasażerów dokumenty. Podniesiono, że ustawodawca nie wyposażył przewoźnika w jakiekolwiek uprawnienia umożliwiające mu żądanie okazania dokumentów, a co więcej przewoźnik nie ma możliwości niezabrania takiego pasażera, który odmówił okazania chociażby paszportu, gdyż ma ważny bilet i tylko w oparciu o ten dokument przewoźnik ma obowiązek wykonać usługę przewozu osób, zobligowany do tego umową. Zdaniem skarżącego fakt nałożenia obowiązków przez ustawodawcę bez uprawnień umożliwiających wykonanie tych obowiązków jawi się jako niezgodne z ogólnie przyjętymi zasadami prawnymi. W opinii pełnomocnika przewoźnik wywiązał się z obowiązków dokładając należytej staranności przy weryfikowaniu dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy. Wskazał, że wyjazd zawsze łączy się z pewnymi emocjami, zdenerwowaniem i pośpiechem. Zdaniem pełnomocnika przewoźnika, w sytuacji kiedy wyjazd z [...] odbywał się w późnych godzinach wieczornych, a pasażerów wsiadających do autokaru było kilkudziesięciu, fakt przeoczenia w jednej wizie daty ważności wizy, z pewnością nie jawi się jako działanie rażące lub niedbałe. Ponadto podniesiono, że podróżny dysponował wizą, która rozpoczynała swą ważność z dniem [...] czerwca 2015 r. Tak więc – zdaniem odwołującego się przewoźnika - cudzoziemiec miał wizę - jedynie jej ważność wchodziła w życie za 2 dni. Można więc przyjąć, że przyjechał «trochę za wcześnie» i taka sytuacja z pewnością jawi się zgoła inaczej, niż gdyby został przywieziony pasażer nie posiadający w ogóle wizy. Zwrócono także uwagę, że tak wysoka kara jest rażąco przesadzona i niehumanitarna w kontekście trudnej sytuacji geopolitycznej [...]. KGSG rozpatrując odwołanie wskazał, że z materiału zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że obywatel [...], D. S. był pasażerem autokaru relacji [...] ([...]) - [...] ([...]) należącego do przewoźnika "E." wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym. W trakcie odprawy granicznej funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] stwierdzili, że cudzoziemiec nie posiada w swoim paszporcie wizy, która uprawniałaby go do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 20 czerwca 2015 r, ani innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP w powyższym terminie. Wobec D. S., Komendant PSG w [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. wszczął postępowanie w przedmiocie odmowy wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Cudzoziemiec do protokołu przesłuchania w dniu [...] czerwca 2015 r. zeznał, że jedzie do [...] w celach handlowych. Nadto, oświadczył, że nie wiedział, że posiadana przez niego wiza rozpoczyna ważność dopiero [...] czerwca 2015 r. O tym, że nie spełnia warunków na wjazd dowiedział się trakcie kontroli. Na pytanie, czy podczas wsiadania do autobusu łub zakupu biletu kierowca lub inny pracownik firmy "E." sprawdzał czy posiada ważny paszport, ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu do Polski, odpowiedział: " Tak sprawdzano mi paszport z wizą w [...] jak kupowałem bilet oraz już później, jak wsiadałem do autobusu, ale to odbyło się bardzo szybko, bo autobus podjechał 30 minut opóźniony. W [...] również sprawdzano nasze bilety i paszporty". W tym samym dniu przeprowadzono również dowód z przesłuchania w charakterze świadka I. P. - kierowcy autobusu, którym podróżował cudzoziemiec, a zarazem pracownika przewoźnika "E.". Świadek oświadczył, że wie o obowiązku wynikającym z art. 459 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, tj. o konieczności podjęcia działań dla upewnienia się, że cudzoziemiec, który zamierza wjechać na terytorium RP posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium. Zapytany, czy dokonywał sprawdzenia dokumentów posiadanych przez cudzoziemkę, oświadczył, że nie sprawdzał dokumentów przed granicą. Nadto, zeznał, że nie został wyznaczony do sprawdzania dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium Polski i państw Schengen, a sprawdzenie dokumentów odbyło się w [...] oraz w [...] przez osoby do tego uprawnione z [...] przedstawicielstwa przewoźnika. Na pytanie, czy pracownik firmy przewozowej sprawdzał czy D. S. posiada ważny paszport i ważną wizę lub inny ważny dokument potwierdzający prawo wjazdu do Polski, kierowca udzielił następującej odpowiedzi: "Tak, w [...] sprawdzał te dokumenty pracownik tego przewoźnika ze strony [...]." Organ odwoławczy stwierdził, że D. S. nie spełnił warunków wjazdu na terytorium Polski, określonych w art. 23 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 5 ust. 1 kodeksu granicznego Schengen. Posiadana przez cudzoziemca wiza, na podstawie której zamierzał przekroczyć granicę państwową na kierunku wjazdowym do Polski bezsprzecznie nie uprawniała do wjazdu na to terytorium w dniu [...] czerwca 2015 r. W tej sytuacji uzasadnione jest w ocenie organu odwoławczego stwierdzenie, że osoba dokonująca kontroli dokumentów uczyniła to nierzetelnie, ponieważ weryfikacja ważności wizy była w tym przypadku stosunkowo prosta. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie pracownik wykonujący w imieniu przewoźnika kontrolę dokumentów, pozwalając cudzoziemcowi na skorzystanie z usługi przewozowej autobusem kursowym relacji [...] ([...]) - [...] ([...]) nie wykazał odpowiedniej staranności przy dokonywaniu sprawdzenia posiadanych przez nią dokumentów. Podjęcie weryfikacji dokumentu podróży nie przekraczało możliwości przewoźnika wykonującego regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie. Z zeznań kierowcy oraz cudzoziemca wynika, że dokument podróży oraz wizę sprawdzał pracownik biura przewoźnika, który podjął błędną decyzję o skierowaniu go na pokład autobusu. Organ odwoławczy powołując się na art. 459 ustawy o cudzoziemcach wskazał, że skoro z mocy ustawy na przewoźniku ciążyły określone obowiązki kontrolne względem cudzoziemców, to przewoźnik ten powinien powierzyć ich wykonywanie osobie, która dostatecznie zna zakres tym obowiązków. Skutki ich niedopełnienia ustawa określa w art. 462. Zakres obowiązków przewoźnika został przez ustawodawcę sprecyzowany do kontroli posiadania odpowiednich, pozwalających na wjazd dokumentów. Czynności kontrolne, jakie winien przeprowadzić przewoźnik, aby nie być obciążonym karą, ograniczają się do rzetelnego sprawdzenia, czy cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium RP, posiada ważny dokument uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją, że przewoźnik nie został wyposażony w narzędzia służące do rzetelnego wykonywania czynności kontrolnych. Skoro świadczy międzynarodowy przewóz osób w transporcie drogowym jest tym samym zobligowany do przestrzegania obowiązujących norm prawnych i dokonywania "selekcji" pasażerów pod kątem zawarcia z nimi umowy przewozu badając ich uprawnienia do przekroczenia granicy pod groźbą zastosowania względem niego sankcji w postaci nałożenia kary administracyjnej. Nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności okoliczność, że w trakcie weryfikacji dokumentów działał "pod presją czasu". Mając na względzie charakter odpowiedzialności przewoźnik winien zorganizować sprawdzanie dokumentów pasażerów w sposób umożliwiający wykonanie czynności z zachowaniem uwagi i ostrożności niezbędnej dla prawidłowego przebiegu samej czynności oraz z uwzględnieniem czasu, który winien być na nią przeznaczony. Bez znaczenia, w ocenie KGSG, dla niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, że sprawdzenia były dokonywane w stosunku do kilkudziesięciu osób w późnych godzinach wieczornych. Odnosząc się do argumentacji, że osoba podróżująca ma stosowną wiedzę odnośnie ważności wizy, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa nie można opierać się na subiektywnym odczuciu osoby przewożonej o posiadaniu przez nią dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy. To na przewoźniku ciąży obowiązek ich weryfikacji, a nie na pasażerach. Co więcej posiłkowanie się odczuciem pasażera jest niedopuszczalne i w żaden sposób nie może prowadzić do dokonania wiążących ustaleń odnośnie prawa do wjazdu. Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że weryfikacja uprawnień do wjazdu na terytorium RP przysługujących D. S. była stosunkowo prosta, a mimo to nie dokonano jej w sposób prawidłowy. Z tego względu istniała podstawa do nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, do czego obligowały organ administracji publicznej przepisy ustawy o cudzoziemcach. Skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przewoźnik "E." z siedzibą w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji przewoźnik zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 462 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, tj. niezastosowanie przez organy przesłanki wyłączającej odpowiedzialność administracyjną przewoźnika, w sytuacji kiedy przewoźnik, mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec którego przywiózł do granicy Polski nie posiada aktualnie wymaganej wizy. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji. Zatem wskazano, że : - ustawodawca nakładając na przewoźnika obowiązek obarczony bardzo wysoką karą, nie wyposażył go w jakiekolwiek uprawnienia umożliwiające mu żądanie okazania dokumentów, przewoźnik zaś ma obowiązek wykonać usługę gdy pasażer ma ważny bilet, - skarżący dokonał należytej staranności przy weryfikowaniu dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy – bowiem zanim cudzoziemka wsiadła do autobusu sprawdzono jej bilet i paszport; pełnomocnik skarżącego wskazał, na pośpiech, zdenerwowanie oraz duża liczbę pasażerów – dlatego też w tej sytuacji przeoczenie daty ważności jednej wizy nie jest działaniem rażącym czy niedbałym, było to jedynie drobne przeoczenie, - cudzoziemiec miała ważną wizę, jedynie jej ważność zaczynała obowiązywać zaledwie 2 dni później, - ze względu na sytuację geopolityczną na [...], ukaranie tak wysoką karą może jawić jako działanie rażąco przesadzone i niehumanitarne. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł dodatkowy zarzut naruszenia art. 27 Konstytucji RP, art. 4 pkt 4 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim oraz naruszenie art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Wskazał, że w aktach znajdują się kopie dokumentów w języku [...] nie przetłumaczone na język polski. Wskazał także na wątpliwości jaki przewoźnik dokonywał przewozu międzynarodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty w niej podniesione za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy a zastosowanie i interpretacja przepisów prawa materialnego nie budzą zastrzeżeń Sądu. Przesłanki odpowiedzialności przewoźnika zostały określone w Dziale 11 ustawy o cudzoziemcach. Stosownie do art. 459 ustawy o cudzoziemcach, przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską zamierza przywieźć cudzoziemca do granicy, podejmuje wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić, żeby cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miał ważny dokument podróży uprawniający go do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Z kolei art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, stanowi że na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500 000 euro. Przepis o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Odpowiedzialności wynikającej z art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie podlega przewoźnik, który mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium RP i pobytu na tym terytorium, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie (art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Z ustaleń dokonanych w toku postępowania wynika bezspornie, że w dniu [...] czerwca 2015 r. D. S., obywatel [...] wobec którego kontrola graniczna ujawniła brak ważnej wizy uprawniającej do wjazdu na teren Polski, podróżowała autokarem marki [...] nr rej. [...], należącym do przewoźnika "E." z siedzibą w [...], posiadającego zezwolenie nr [...]. Jak wynika z przedmiotowego zezwolenia znajdującego się w aktach sprawy, udzielonego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przedsiębiorcy "E." – [...], [...] ul. [...], zostało ono udzielone na wykonywanie regularnych przewozów osób, w międzynarodowym transporcie drogowym – rodzaj przewozu – tranzytowy w relacji [...] ([...]) – [...] ([...]) z ważnością do dnia [...] grudnia 2017 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że przewoźnik: "E.", wykonujący regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym w dniu [...] czerwca 2015 r. przywiózł do granicy Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca, który nie posiadała w paszporcie wizy, która uprawniałaby go do wjazdu i pobytu na terytorium Polski w dniu [...] czerwca 2015 r. Z ustaleń poczynionych przez organy – i niekwestionowanych w skardze - wynika jednoznacznie, że znajdująca się w paszporcie D. S. wiza rozpoczynała termin ważności w dniu [...] czerwca 2015 r. Nie ma zatem wątpliwości, że wiza ważna od [...] czerwca 2015 r. nie stanowiła podstawy do legalnego przekroczenia przez cudzoziemca granicy w dniu [...] czerwca 2015 r. Wskazany wyżej przepis art. 459 ustawy o cudzoziemcach nakłada na przewoźnika obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych środków dla zapewnienia, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium RP, posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy. Z zeznań cudzoziemca oraz kierowcy autobusu, którym podróżował cudzoziemiec, a zarazem pracownika przewoźnika "E." wynika, że paszport sprawdzono cudzoziemcowi w [...] w [...]. Dokumenty te sprawdzał pracownik przewoźnika. W ocenie Sądu przewoźnik (pracownik działający w imieniu przewoźnika) nie dochował należytej staranności, jeśli skierował na pokład autobusu cudzoziemca, nie upewniwszy się wcześniej co do ważności jego dokumentu upoważniającego do przekroczenia granicy. Zatem weryfikacja dokumentów w tym przypadku została przez przewoźnika przeprowadzona nierzetelnie. Brak jest w tej sytuacji jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że przewoźnik mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec nie posiada aktualnej wymaganej wizy, a zatem, że zachodzi w niniejszej sprawie przesłanka określona w art. 262 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach - wyłączająca odpowiedzialność przewoźnika. Przeprowadzona kontrola powinna być skuteczna i rzetelna, leży ona bowiem w interesie przewoźnika. Profesjonalny przewoźnik wykonujący regularne przewozy w międzynarodowym transporcie drogowym i zatrudnieni przez niego pracownicy obowiązani są badać dokumenty cudzoziemców przed zawarciem z cudzoziemcem umowy przewozu. W granicach tego obowiązku mieści się dokonanie oględzin dokumentów w celu stwierdzenia w szczególności, czy uprawniają one do wjazdu i pobytu, czy dokument w dacie wjazdu na terytorium RP jest ważny. Przepis art. 23 ustawy o cudzoziemcach statuuje obowiązek posiadania przez cudzoziemca ważnego dokumentu upoważniającego do przekraczania granicy RP. W razie odmowy okazania dokumentów do kontroli, przewoźnik ma prawo odmówić zawarcia z cudzoziemcem umowy przewozu do granicy i uniemożliwić mu wejście na pokład autobusu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r. V SA/Wa 17794/11, CBOSA). Niezasadny jest więc zarzut skargi, że przewoźnik nie ma instrumentów prawnych w sytuacji odmowy okazania stosownych dokumentów przez cudzoziemca. Wbrew zarzutom skargi, nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności okoliczność że w trakcie weryfikacji dokumentów panowała atmosfera zdenerwowania i pośpiechu, czy też że sprawdzania dokonywano w stosunku do kilkudziesięciu osób w godzinach wieczornych. Takie okoliczności, w ocenie Sądu, profesjonalny przewoźnik powinien przewidzieć - bowiem nie stanowią one żadnych nadzwyczajnych zdarzeń - i tak zorganizować kontrolę dokumentów, aby dokonać tej czynności starannie i rzetelnie. Na uwzględnienie nie zasługują również argumenty, że w omawianym przypadku mamy o czynienia jedynie z "przeoczeniem", a cudzoziemiec posiadał w swoim paszporcie ważną wizę, która zaczynała obowiązywać "zaledwie dwa dni później". Przewoźnik, dokładając należytej staranności, powinien bez trudu odczytać, że wiza jest ważna dopiero od [...] czerwca 2015 r. a zatem nie uprawnia do przekroczenia granicy w dniu [...] czerwca 2015 r. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma znaczenia sytuacja geopolityczna na [...], i związana z tym – w ocenie skarżącego - wyjątkowa uciążliwość kary. Przepis art. 462 ustawy o cudzoziemcach zawiera sformułowanie "nakłada się karę administracyjną", co oznacza, że w przypadku stwierdzenia, że zostały spełnione przesłanki określone w omawianym przepisie, organ obligatoryjnie nakłada karę, nie jest to więc decyzja uznaniowa. Jedynie pewien luz decyzji odnosi się do wymiaru kary (od 3000 do 5000 euro) i należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie organ orzekł o najniższym z możliwych wymiarze kary, tj. 3000 euro. Mając na uwadze wszystkie okoliczności kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że nałożenie kary administracyjnej na przewoźnika było całkowicie uzasadnione, a przesłanki wyłączające odpowiedzialność przewoźnika w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych na rozprawie przed sądem administracyjnym należy stwierdzić, że kwestia uznania za dowody dokumentów sporządzonych w języku obcym bez ich urzędowego tłumaczenia na język polski pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Faktem jest, że jako dowody w sprawie organy przyjęły dokumenty sporządzone w języku [...], a zatem w języku znanym skarżącemu. W ocenie Sądu dopuszczalnym jest uznanie takich dokumentów jako dowodów w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej i nie jest to sprzeczne z art. 27 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90 poz. 999 ze zm.). Z faktu, że z brzmienia art. 27 Konstytucji RP wynika, iż w Rzeczpospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski, a powołane wyżej przepisy ustawy o języku polskim nakładają na organy administracji publicznej obowiązek dokonywania wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, nie można wywodzić zakazu dopuszczenia nieprzetłumaczonego dokumentu obcojęzycznego jako dowodu w postępowaniu przed organami administracyjnymi. Dopuszczenie takiego dowodu nie jest sprzeczne z art. 75 § 1 k.p.a. , który jak zostało to już powyżej stwierdzone - stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przy wykładni tego przepisu należy wziąć pod uwagę, że czym innym jest dopuszczenie obcojęzycznego środka dowodowego jako dowodu w postępowaniu, a czym innym wynikający z Konstytucji RP i ustawy o języku polskim wymóg dokonywania czynności urzędowych przez organy administracji publicznej w języku polskim. Wymóg ten jest realizowany w ten sposób, że czynność urzędowa organu polegająca na badaniu treści dokumentu obcojęzycznego wymaga dokonania tłumaczenia dokumentu. Nie zmienia to faktu, że dowodem będzie nadal treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Tłumaczenie nie zastępuje bowiem dokumentu sporządzonego w języku obcym, lecz służy jedynie ustaleniu, jaka jest treść tego dokumentu (vide wyrok NSA z dnia 10 maja 2007r. sygn.. akt I GSK 1613/06). Poza wszystkim skarżący nie wykazał, aby dopuszczenie dokumentów jako dowodów bez ich przetłumaczenia odprowadziło do błędnego rozumienia treści z nich wynikających, zwłaszcza, że są one sporządzone w języku ojczystym strony skarżącej i miała ona tym samym ułatwioną i wiarygodną możliwość ich odczytu. Ponadto organy dysponują kadrą urzędniczą posługująca się swobodnie językami obcymi i jest ona w stanie bez pomocy tłumacza dekodować treść wynikającą z dokumentu sporządzonego w obcym języku. Ostatnią kwestią wymagającą rozważenia był podmiot zobowiązany do uiszczenia kary pieniężnej. Takim podmiotem zgodnie z ustawą jest przewoźnik. Zgodnie z definicją przewoźnika zawartą w art. 3 pkt 14 ustawy jest to osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej zajmująca się zarobkowo przewozem osób drogą powietrzną, morską lub lądową. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do tego, czy skarżący jest przewoźnikiem dokonującym przewozu zarobkowo osób i dokonywał tej czynności w dniu [...] czerwca 2015r., przewożąc D. S.. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego ta okoliczność jest poza sporem. Potwierdza to zeznanie kierowcy autobusu (k. 93 akt), bilet autobusowy (k. 103 akt), wypis nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym z dnia [...] grudnia 2014r. (k. 112 akt). Z tych też powodów zdaniem Sądu nie występują żadne wątpliwości co do określenia przewoźnika. Stronami umowy przewozu był zatem D. S. oraz skarżące przedsiębiorstwo. Poza wszystkim okoliczność ta nie była podnoszona na etapie postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny natomiast nie jest uprawniony do czynienia dodatkowych ustaleń faktycznych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło