IV SA/Wa 1200/14

WyrokWSA w Warszawie2014-09-10

Skład orzekający: Alina Balicka, Beata Sobocha, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku planowanej inwestycji budowlanej na działce położonej w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu, gdzie występuje nieużytek i tereny podmokłe, organy administracji prawidłowo ustaliły istnienie "innego zbiornika wodnego" i zastosowały zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od jego linii brzegowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, czy na analizowanym terenie występują zbiorniki wodne, do których ma zastosowanie zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od ich linii brzegowej. W szczególności, wizja lokalna przeprowadzona w sezonie jesienno-zimowym nie pozwoliła na jednoznaczne stwierdzenie charakteru terenów podmokłych i nieużytków jako zbiorników wodnych, a mapy miały charakter poglądowy. Konieczne jest ponowne ustalenie istnienia zbiorników wodnych, ich linii brzegowej, a w razie wątpliwości rozważenie opinii biegłego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. O. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych. Organy odmówiły uzgodnienia, uznając, że inwestycja narusza zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej leśnego zbiornika wodnego, znajdującego się na działce objętej Obszarem Chronionego Krajobrazu. Skarżący kwestionował charakter zbiornika wodnego i istnienie linii brzegowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi W. O. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014r. Nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska działają na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Pana W. O., utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] grudnia 2013 r., którym odmówiono uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], obręb [...], gmina D. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...] grudnia 2013 roku, Wójt Gminy D. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. w oparciu o zgromadzone w toku postępowania dowody, wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r., w którym odmówił uzgodnienia realizacji przedmiotowej inwestycji. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji stwierdził, że działka na której planowana jest inwestycja, położona jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], a przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy pozostaje w sprzeczności z §4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 roku w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) tj. narusza zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Na przedmiotowe postanowienie zażalenie wniósł Pan W. O., w którym stwierdził, źe obszar uznany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. za zbiornik wodny faktycznie nie powinien być za taki uznany, a ponadto skarżący wskazał na brak określonej linii brzegowej, co uniemożliwia wyznaczenie pasa 100 m. Autor zażalenia wskazał również na, w jego ocenie, nieprawidłową wykładnię wyjątków od zakazu przyjętą przez organ I instancji, Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy wskazał, że negatywna ocena projektowanej decyzji dokonana przez organ I instancji jest uzasadniona. Stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do obszarów innych niż obszary położone w granicach parku i jego otuliny, objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w art. 6 ust. 1 pkt 4 przewiduje formę ochrony przyrody w postaci obszaru chronionego krajobrazu. Biorąc pod uwagę fakt, że działka objęta projektem decyzji o warunkach zabudowy znajduje się na terenie formy ochrony przyrody jaką jest Obszar Chronionego Krajobrazu [...], konieczne jest zatem uzgodnienie planowanej inwestycji na działce z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Przedmiotem postępowania uzgodnieniowego prowadzonego przez organ I instancji było zatem ustalenie, czy projekt decyzji o warunkach zabudowy zgodny jest z regulacjami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220, ze zm.), wynikającymi z utworzenia Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], w szczególności w kontekście obowiązujących na tym obszarze zakazów i wymagań związanych z ochroną przyrody. Organ odwoławczy zauważa, że działka przeznaczona pod zainwestowanie znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], dla którego obowiązującym aktem prawnym jest rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...]. Zgodnie z §4 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Organ odwoławczy po analizie akt sprawy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnośnie naruszenia zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej należy stwierdzić, iż przedmiotowy zakaz ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Z załącznika graficznego stanowiącego I integralną część projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wynika możliwość zabudowy w pasie szerokości 100 m od zbiornika wodnego zlokalizowanego na | obszarze leśnym. Powyższe potwierdzają mapy zamieszczone na Geoportalu, z których jednoznacznie wynika, że cała działka pod planowaną inwestycję znajduje się w pasie szerokości 100 m od leśnego zbiornika wodnego oznaczonego symbolem "W". Odnosząc się do zarzutu podniesionego w zażaleniu dotyczącego charakteru zbiornika wodnego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdza, U pojęcie "inny zbiornik wodny" dotyczy zbiorników wodnych naturalnych i sztucznych mających linię brzegu, które mogą być oznaczone w ewidencji gruntów jako woda (W), nieużytek (N) i użytek ekologiczny (E). Za wskazanym sposobem rozumienia przedmiotowego pojęcia przemawiają reguły wykładni językowo- logicznej, w szczególności reguła mówiąca, że tam gdzie rozróżnień nie wprowadza ¡sam prawodawca, tam nie wolno ich wprowadzać interpretatorowi. Oznacza to, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. w toku dokonywanego uzgodnienia w trybie art. 60 ust. 1 w związku z art 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązany jest do przestrzegania przepisów i nie jest uprawniony do zmiany obostrzeń prawnych funkcjonujących na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu. Tak więc pod pojęciem "innego zbiornika wodnego" rozumieć należy inne niż jeziora zbiorniki wodne, zarówno naturalne, jak i sztuczne. Zgodnie z regułą języka potocznego zbiornik wodny w przeciwieństwie do cieku, jest wodą stojącą, zajmującą naturalne lub sztucznie wytworzone zagłębienia terenu. Wyróżnić można tzw. małe formy zbiornikowe: stawy, sadzawki, osadniki, baseny, wyrobiska i zapadliska z wodą oraz tzw. duże formy zbiornikowe: jeziora naturalne i sztuczne (tzw. zbiorniki retencyjne lub zbiorniki zaporowe). Zatem pod pojęciem "inne zbiorniki wodne" należy rozumieć inne niż jeziora zbiorniki wodne, zarówno naturalne jak i sztuczne, powstałe zarówno na wodach płynących, jak również istniejące w zagłębieniach terenu, czyli wszystkie mające linię brzegu - bez względu na ich funkcję, pochodzenie, wielkość i kwalifikację prawną. Do innych zbiorników wodnych należy zaliczyć również zbiorniki o charakterze okresowym (wysychającym), jak również obiekty, które w ewidencji gruntów mogą być oznaczone jako np. nieużytki (N) czy użytki ekologiczne (E), a które de facto w terenie stanowią małe obiekty hydrograficzne z ukształtowaną linią brzegową. Wbrew twierdzeniom autora zażalenia brak występowania szuwaru nie przesądza o braku linii brzegowej, zwłaszcza w przypadku zbiorników okresowych. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zauważa również, iż ustalenia poczynione na podstawie Geoportalu zostały definitywnie potwierdzone w czasie wizji lokalnej. Organ odwoławczy zauważa ponadto, że projektowane przedsięwzięcie budowlane polegać będzie na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych zatem nie klasyfikuje się jednocześnie jako obiekt służący prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające w zakresie ochrony przyrody uzgodnienia przedmiotowej inwestycji z uwagi na naruszenie §4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Odnośnie odmowy zastosowania przez organ orzekający I instancji przepisu § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowym stanie faktycznym wymieniony przepis rzeczywiście nie mógł znaleźć zastosowania. Zgodnie z treścią §4 ust. 5 pkt 1 zakaz, o którym mowa w §4 ust. 1 pkt 8 nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach planistycznych) oraz Uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występująca na działkach przyległych. W zakresie odstępstwa od zakazu należy zauważyć, że aby miało ono zastosowanie w przedmiotowej sprawie muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki (brak zaistnienia którejś z nich uniemożliwi zastosowanie tego wyłączenia): - planowana inwestycja zlokalizowana jest na obszarze zwartej zabudowy miasta lub wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (lub w równorzędnych dokumentach planistycznych), - na obszarze zwartej zabudowy miasta lub wsi dopuszczono możliwość uzupełniania zabudowy mieszkaniowej i usługowej, pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegu wód, określonej poprzez połączenie istniejących budynków na przylegających działkach. Rozpoczynając analizę począwszy od drugiej, bardziej restrykcyjnej z przesłanek organ wskazał, że przewiduje ona możliwość uzupełnienia zwartej zabudowy jeżeli planowana inwestycja dotyczy uzupełnienia istniejącej już zabudowy pod warunkiem, że co najmniej dwie przyległe działki są zabudowane i istnieje możliwość wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy zgodnie z linią występującą na działkach przyległych. W wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 484/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił argumentację organu ochrony przyrody II instancji, iż ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu w art 61 ust. 1 pkt 1 posługuje się pojęciem "działka sąsiednia," jednak właśnie celowo prawodawca posłużył się w powoływanej uchwale innym terminem i nie jest możliwe naprzemienne stosowanie owych pojęć. Działka przyległa musi graniczyć bezpośrednio z terenem inwestycyjnym. Ponadto przynajmniej dwie przyległe działki muszą być zabudowane, aby istniała możliwość uzupełnienia zabudowy. Otóż przepis posługuje się stwierdzeniem "na działkach przyległych", co oznacza, że nie jest wystarczające, aby była zabudowana jedynie jedna przyległa działka. Przynajmniej dwie z nich muszą być zainwestowane poprzez zabudowę, aby istniała możliwość uzupełnienia. W innym wypadku miałaby miejsce kontynuacja zabudowy, co pozostawałoby w sprzeczności z przywołaną normą. Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że za działkę przyległą można uznać tę, która styka się bezpośrednio - przylega do działki, na której ma zostać zrealizowane planowane przedsięwzięcie. Jednocześnie zapis "zgodnie z linią występującą na działkach przyległych" wskazuje, iż nie jest wystarczające, aby zabudowana była tylko jedna działka przyległa. Warunku tego nie wypełni również wyznaczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy w nawiązaniu do jednej działki przyległej. Jak wynika z analizy załączonej do projektu decyzji mapy, działki przyległe o nr [...] są niezabudowane, przy czym organ odwoławczy zauważa, że na działce [...] oznaczonej jako nieużytek "N" również znajduje się zbiornik wodny. Nie został on uwidoczniony na mapach, natomiast ustalenia organu I instancji dokonane w terenie potwierdzają jego istnienia. Odnosząc się do kwestię pomiaru 100 m od brzegu zbiornika organ zauważył, że w przypadku zbiorników okresowych linia brzegowa może ulegać zmianom, jednak jak słusznie zauważył Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. na podstawie map możliwe jest ustalenie, że znaczna część działki pod planowaną Inwestycję znajduje się w pasie 100 m od omawianego zbiornika. Należy również mieć na uwadze występowanie zbiornika wodnego na nieużytku o nr [...]. Ponadto do zaistnienia omawianego wyjątku od zakazu zabudowy w pasie 100 m od zbiornika wodnego konieczne jest również określenie w studium obszarów zwartej zabudowy i miast i wsi, a takiego wskazania brak jest w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy D.. Mając na względzie fakt, iż w sposób nie budzący wątpliwości wykazano brak możliwości spełnienia dla planowanej inwestycji przesłanek, które muszą bezwarunkowo zaistnieć kumulatywnie, umożliwiając tym samym zastosowanie wyłączenia od zakazu, należy uznać, że organ I instancji prawidłowo wywiódł, że analizowane odstępstwo nie dotyczy przedmiotowej inwestycji. Zatem wyjątek zawarty w §4 ust. 5 pkt 1 od zakazu o którym mowa w §4 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia nie ma zastosowania w tym przypadku. Analiza akt sprawy wykazała ponadto, że stan faktyczny nie pozwala na zastosowanie przesłanek prawnych określonych w § 4 ust. 5 pkt 2 i 3 oraz 4 ust. 6 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r, w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], gdyż zamierzenie inwestycyjne przewidziane w projekcie decyzji na działce nr [...] nie stanowi siedliska rolniczego, w którym miałoby nastąpić uzupełnienie istniejącej zabudowy o obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, pod warunkiem nie przekraczania dotychczasowej linii zabudowy od brzegu (pkt 2) oraz ' przedmiotowa działka nie jest wyznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenem dostępu do wód publicznych - w zakresie niezbędnym do pełnienia funkcji plaż, kąpielisk i przystani, po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w O. (pkt 3). Ponadto wskazać należy, że nie ma tu zastosowania ust. 6, który określa że zakaz, o którym mowa w ust.. 1 pkt 8 nie dotyczy ustaleń obowiązujących w dniu wejścia w życie rozporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz sporządzonych projektów planów w stosunku do których zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan W. O. domagając się uchylenia stanowień organów obu instancji, zarzucił im naruszenie: przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.: - Art..7 w zw. z art. 77 k.p.a poprzez nie przeprowadzenie wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie uwzględnienie przy załatwieniu sprawy słusznego interesu obywateli - Art.8 k.p.a poprzez nie wskazanie dlaczego stanowisko strony nie zostało wzięte pod uwagę przy wydaniu rozstrzygnięcia oraz ocenienie innych, tożsamych spraw w i sposób odmienny niż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia - Art. 11 k.p.a poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek "którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, pominięcie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie oraz nie odniesienie się do wszystkich istotnych faktów dla sprawy - Art.75 k.p.a poprzez nie zrealizowanie obowiązku przeprowadzenia istotnych dla wyjaśnienia sprawy dowodów - Art.80 k.p.a poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, nlewyczerpującego rozpatrzenia wszystkich zebranych w sprawie dowodów oraz pominięcie kluczowych dla załatwienia sprawy okoliczności - przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj.: - art.9 ust. 1 pkt. 19 ustawy prawo wodne poprzez nie uwzględnienie "iż powstałe w wyniku zatamowania rowu melioracyjnego zalanie jest urządzeniem wodnym - art. 15 ustawy prawo wodne poprzez błędne przyjęcie "iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska ma prawo ustalenia linii brzegowej oraz naruszenie właściwości starostwa powiatowego w zakresie prawa wodnego - § 4 ust.1 pkt 8 [...] rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] oraz art.24 ust.1 pkt.8 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędne przyjęcie "iż dane zalanie" jest zbiornikiem wodnym o charakterze naturalnym oraz iż występuje zakaz budowania w pasie 100 metrów od tegoż zalania, - Art.24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody poprzez niewłaściwą wykładnię przepisu uznając przedmiotowy zbiornik jako inny zbiornik wodny mimo braku linii brzegowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie zaskarżonego postanowienia, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Pismem procesowym z dnia 3 września 2014r. Skarżący wskazał, iż dla działki objętej planowaną inwestycją wystąpił dodatkowo z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla innej inwestycji. Postępowanie to toczył o się równolegle i w tym postępowaniu organ odwoławczy w dniu [...] czerwca 2014r. wydał postanowienie Nr [...] na mocy którego uchylił postanowienie organu I instancji i nakazał mu dokonać ponownych ustaleń w zakresie istnienia spornych fzbiorników wodnych. Odpis powyższego postanowienia skarżący załączył do akt sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między Innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga jest zasadna aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia [...] marca 2014r. Nr [...] Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2013 r.t którym odmówiono uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], obręb [...], gmina D. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie nie jest kwestionowana okoliczność położenia działki nr [...], w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], dla którego obowiązuje rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, ze zm.) na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone zakazy enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Zgodnie z §4 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. W ocenie; orzekających w sprawie organów lokalizacja planowanej inwestycji stoi w sprzeczności z przywołanym powyżej zakazem. Organy powołują się na załącznik graficzny stanowiący integralną część projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wynika iż zabudowa znajduje się w pasie szerokości 100 m od zbiornika wodnego zlokalizowanego na obszarze leśnym. Powyższe w ich ocenie potwierdzają mapy zamieszczone na Geoportalu, z których jednoznacznie wynika, że cała działka pod planowaną inwestycję znajduje się w pasie szerokości 100 m od leśnego zbiornika wodnego oznaczonego, symbolem "W". Odnosząc się do zarzutu - podniesionego w zażaleniu dotyczącego charakteru zbiornika wodnego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził zaś, że pojęcie "inny zbiornik wodny" dotyczy zbiorników wodnych naturalnych i sztucznych mających linię brzegu, które mogą być oznaczone w ewidencji gruntów jako woda (W), nieużytek (N) i użytek ekologiczny (E). Za wskazanym sposobem rozumienia przedmiotowego pojęcia przemawiają w jego ocenie reguły wykładni językowo-logicznej, w szczególności reguła mówiąca, że tam gdzie rozróżnień nie wprowadza sam prawodawca, tam nie wolno ich wprowadzać interpretatorowi. Oznacza to, że pod pojęciem "innego zbiornika wodnego" w ocenie organu należy rozumieć inne niż jeziora zbiorniki wodne, zarówno naturalne, jak i sztuczne. Zgodnie z regułą języka potocznego zbiornik wodny w przeciwieństwie do cieku, jest wodą stojącą, zajmującą naturalne lub sztucznie wytworzone zagłębienia terenu. Wyróżnić można tzw. małe formy zbiornikowe: stawy, sadzawki, osadniki, baseny, wyrobiska i zapadliska z wodą oraz tzw. duże formy zbiornikowe: jeziora naturalne i sztuczne (tzw. Zbiorniki retencyjne lub zbiorniki zaporowe). Zatem pod pojęciem "inne zbiorniki wodne" należy rozumieć inne niż jeziora zbiorniki wodne, zarówno naturalne jak i sztuczne, powstałe zarówno na wodach płynących, jak również istniejące w zagłębieniach terenu, czyli wszystkie mające linię brzegu - bez względu na ich funkcję, pochodzenie, wielkość i kwalifikację prawną. Do innych zbiorników wodnych należy zaliczyć również zbiorniki o charakterze okresowym (wysychającym), jak również obiekty, które w ewidencji gruntów mogą być oznaczone jako np. nieużytki (N) czy użytki ekologiczne (E), a które de facto w terenie stanowią małe obiekty hydrograficzne z ukształtowaną linią brzegową. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zauważa również, iż ustalenia poczynione na podstawie Geoportalu zostały definitywnie potwierdzone w czasie wizji lokalnej. Odnosząc się do powyższych ustaleń należy wskazać, iż zdaniem Sądu z mapy ewidencyjnej, stanowiącej załącznik graficzny do przedłożonego dot uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wynika, że na sąsiedniej działce nr [...] oraz na północnym skraju działek nr [...] oraz nr [...] znajduje się nieużytek, oznaczony symbolem "N". Z przedmiotowej mapy wynika również, iż na ww. działkach występują tereny podmokłe (zaznaczone na mapie poziome linie). Jak słusznie wskazują organy stosownie natomiast do § 67 pkt 5 oraz załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, ze zm.) części nieużytków, bądź całe tego typu obiekty, niejednokrotnie stanowić mogą zbiorniki wodne - np. wymienione w rozporządzeniu bagna, topieliska, trzęsawiska, moczary, sadzawki, rojsty, a także grunty pokryte wodami, które nie nadają się do produkcji rybnej (sadzawki, wodopoje, doły potorfowe). Mając na uwadze powyższe okoliczności, zadaniem organów orzekających w niniejszej sprawie w ocenie Sadu było zatem ustalenie czy ww. nieużytek przebiegający przez działkę [...] oraz działki sąsiednie stanowi zbiornik wodny, do którego ma zastosowanie zakaz wymieniony w § 4 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], zgodnie z którym zabrania się "lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej", oraz czy na ww. terenach podmokłych znajdują się "inne zbiorniki wodne" pełniące ważne funkcje na terenie obszaru chronionego krajobrazu. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż zawarte w art. 24 ust 1 ustawy o ochronie przyrody pojęcie "inne zbiorniki wodne" nie jest warunkowane: pochodzeniem, typem, wielkością danego zbiornika wodnego. Pod pojęciem "inne zbiorniki wodne" należy rozumieć inne niż jeziora zbiorniki wodne, zarówno naturalne, jak i sztuczne powstałe zarówno na wodach płynących, jak również istniejące w zagłębieniach terenu Wszystkie mające linię brzegu - bez względu na ich funkcję, pochodzenie, wielkość i kwalifikację prawną. Należy zauważyć, iż zbiorniki o pochodzeniu antropogenicznym, niejednokrotnie stanowią cenne elementy krajobrazotwórcze i biocenotyczne, które mogą wymagać zastosowania odpowiedniej ochrony w postaci wprowadzenia strefy wolnej od zabudowy w promieniu do 100 metrów od ich brzegów. Samo rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], także nie różnicuje zbiorników ze względu na wielkość lub genezę. Wyjaśnienia wymaga zatem kwestia, czy wymienione w ww, rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa obiekty, mogą także w części lub w całości stanowić zbiorniki wodne. Użyte bowiem na mapie ewidencyjnej oznaczenia nie precyzują dokładnie, co znajduje się na gruncie, wskazują jedynie, że pewien fragment powierzchni nie jest wykorzystywany np. rolniczo. W celu ustalenia charakteru nieużytku występującego na działce [...] i działkach sąsiednich oraz obecności innych zbiorników wodnych na terenach podmokłych znajdujących się w ich granicach, organu posłużyły się ogólnodostępnymi mapami katastralnymi i topograficznymi analizowanego terenu (www.maps.qeoportal.qov.pl), analizą oznaczeń zawartych na przedłożonej wraz z wnioskiem o uzgodnienie mapie sytuacyjno - wysokościowej oraz dokumentacji fotograficznej i protokołu z oględzin analizowanego terenu z dnia [...] grudnia 2013 r. W wyniku przeprowadzonych w toku wymienionego postępowania oględzin terenu stwierdzono, że na działce nr [...] oraz na północ od działek nr [...], w miejscach zaznaczonych na Geoportalu kolorem niebieskim i symbolem "w" występują "płytkie obniżenia terenowe usytuowane na trasie rowu melioracyjnego przebiegającego w kierunku zachód — wschód, w których przynajmniej okresowo występuje woda". Jak wynika z protokołu oględzin, w dniu ich przeprowadzenia w obu ww. zagłębieniach występowała woda, a na ich obrzeżach brak było roślinności Charakterystycznej dla stref brzegowych. Wobec powyższego Organ I instancji uznał za słuszne dać wiarę mapom dostępnym na Geoportalu i na podstawie porównania ich ze stanem faktycznym stwierdzonym w dniu oględzin, stwierdził, że działka [...] znajduje się w całości w pasie szerokości 100 m od linii brzegów dwóch zbiorników wodnych. Wskazać jednak należy, iż z uwagi na przeprowadzenie wizji w sezonie jesienno - zimowym w aktach sprawy nie ma informacji na temat np. roślinności występującej w badanych obiektach, która wskazywałaby, że są to zbiorniki wodne a nie np. tylko i wyłącznie zabagnienia czy obniżenia terenu, w których woda zbiera się na krótki okres czasu i wyłącznie podczas roztopów. Z protokołu oględzin wynika jedynie, iż jeden z zaobserwowanych "zbiorników" stanowi "rozlewisko wody usytuowane między drzewami i krzewami, wewnątrz którego również znajdują się drzewa bądź krzewy". Drugi "zbiornik" to natomiast "kolejne rozlewisko, usytuowane wewnątrz kompleksu leśnego, z wyraźnym lustrem wody. Brak na obrzeżach roślinności charakterystycznej dla stref brzegowych. Przeprowadzenie wizji w terenie w sezonie jesienno - zimowym, powoduje natomiast, że na tej podstawie organy nie mogły jednoznacznie stwierdzić, że są to zbiorniki wodne, w stosunku do których zastosowanie ma zakaz "lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych", a nie wyłącznie woda wypełniająca zagłębienie terenu w wyniku opadów atmosferycznych czy roztopów. Powyższe stwierdzenie jest tym bardziej nieuprawnione bez dokonania oględzin terenu poza sezonem jesienno - zimowym, gdyż mapy topograficzne znajdujące się na portalu internetowym www.geoportal.goy.pl, mają charakter wyłącznie poglądowy a załącznik graficzny do projektu decyzji o warunkach zabudowy (mapa sytuacyjno - wysokościowa) nie zawiera zaznaczonych ww. zbiorników ani nie przedstawia stanu zagospodarowania terenu usytuowanego na północ od działek nr [...], które w świetle oświadczenia skarżącego są działkami zabudowanymi. W ocenie Sądu wbrew ustaleniom poczynionym przez organ, ma rację skarżący wskazując, iż warunkiem rzetelnego rozpoznania przedmiotowej sprawy jest ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy w ogóle w pasie 100 m od planowanej inwestycji znajdują się zbiorniki wodne, a jeżeli tak to zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], zakaz "lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej", może być zastosowany jedynie wówczas gdy ustalona zostanie ich linia brzegowa. Na marginesie należy również wskazać, że wbrew zarzutom skargi Sąd podziela stanowisko organów w zakresie dokonanej przez nie wykładni §4 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. tj. znaczenia słów "działki przyległe". Pojęcie to oznacza ściśle leżące przy sobie czy stykające się ściśle (jednakże nie punktowo), ale pewną częścią płaszczyzny. Pojęcie działek przyległych do działki której dotyczy uzgodnienie jest niewątpliwie pojęciem węższym od pojęcia działki sąsiedniej, które wynika z treści art 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. "Działki przyległe" to oznacza działki sąsiadujące bezpośrednio." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dn. 16 września 2010 r., IV SA/Wa 1030/10, Lex 758655). Należy więc stwierdzić, że działkami przylegającymi do działki nr [...] pod planowaną inwestycję są niezabudowane działki (nr [...]). Podsumowując, Sąd uznał że wobec niewyjaśnienia w sposób wyczerpujący istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy okoliczności w sprawie doszło do naruszenia art. 6, 7, 77 § 1 i 107§3 k.p.a oraz §4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 roku w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zaskarżonych postanowień. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny zatem wyjaśnić , czy na analizowanym terenie występują zbiorniki wodne, do których ma zastosowanie zakaz wymieniony w 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia[...] grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...]. W tym celu Organ I instancji powinien dokonać oględzin terenu bezpośrednio w sprawie w sezonie wegetacyjnym, w sytuacji występowania zbiornika wodnego ustalić jego linię brzegową, a w sytuacji zaś jakichkolwiek wątpliwości rozważyć przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a w zw. z art. 135 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienie oparto o art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło