IV SA/Wa 121/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-13
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie ekologiczne posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powołując się na naruszenie przepisów o ochronie środowiska i interesu prawnego wszystkich mieszkańców?Ratio decidendi
Stowarzyszenie ekologiczne nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli nie powołuje się na własny interes prawny lub uprawnienie, ani nie działa w imieniu grupy mieszkańców, którzy wyrazili na to zgodę. Powoływanie się na naruszenie przepisów o ochronie środowiska i interes prawny wszystkich mieszkańców nie jest wystarczającą podstawą do uznania skargi za dopuszczalną.Stan faktyczny
Stowarzyszenie E. zaskarżyło uchwałę Rady Miasta W. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczącego programu ochrony powietrza i zakazu zabudowywania klinów nawietrzających. Sąd wezwał skarżące Stowarzyszenie do wykazania legitymacji procesowej. Stowarzyszenie powołało się na swoją działalność w zakresie ochrony środowiska i naruszenie interesu prawnego wszystkich mieszkańców do oddychania czystym powietrzem, a także na przepisy unijne i Konwencję z Aarhus. Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 13 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia -odrzucić skargę-
Stowarzyszenie E. z siedzibą w W. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczyniło uchwałę Miasta W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...].
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że zapisy planu miejscowego naruszają przepisy rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] dotyczącego programu ochrony powietrza na terenie aglomeracji [...], który jest aktem prawa miejscowego. Wskazało, że powołane rozporządzenie nakazuje wprowadzać w planach zagospodarowania przestrzennego zapisy zakazujące zabudowywania klinów nawietrzających. Na terenie, który został objęty ustaleniami zaskarżonego planu "[...]" wyznaczony jest obszar nawietrzania i regeneracji powietrza, tzw. klin nawietrzający. Ponieważ plan miejscowy nie uwzględnia ustaleń powołanego rozporządzenia Wojewody [...], to zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, wniosek o uchylenie uchwały jest zasadny.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta W. wniosła o jej odrzucenie.
Pismem z dnia 8 września 2009 r. Sąd wezwał skarżące Stowarzyszenie do wykazania legitymacji do wniesienia skargi na uchwałę Miasta W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...]. W piśmie zawarto pouczenie o treści art. 101 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Wezwanie doręczono na zasadzie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa.
W piśmie z dnia 5 października 2009 r., stanowiącym odpowiedź na opisane wezwanie, Stowarzyszenie wskazało, że przedmiotem jego działalności jest zgodnie z regulaminem ochrona środowiska. Podniosło, iż to, że istniejący stan środowiska i możliwości jego regeneracji wyznaczają ramy zmian planistycznych, wynika z przepisów prawa. Stwierdziło, że zaskarżona uchwała, której postanowienia stoją w jawnej sprzeczności z programem ochrony powietrza narusza prawa wszystkich mieszkańców W. do oddychania niezatrutym powietrzem.
Powołując się na dyrektywę 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko oraz dyrektywę 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE z dnia 26 maja 2003 r. przewidującą udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającą w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE, a także na Konwencję z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, skarżące Stowarzyszenie stwierdziło, że w sprawach dotyczących ochrony środowiska stowarzyszenia ekologiczne mają interes prawny i uprawnienia do zaskarżenia wszelkich aktów prawnych naruszających normy środowiskowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności.
Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 i § 2 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne,
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego
8) oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 tej samej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 3 § 3 ppsa jest niewątpliwie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 101 ust. 1 każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepis art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym stanowi z kolei, że skargę można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.
Wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zatem dopuszczalne, jeżeli skarżący działa w przekonaniu, iż został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie i na ten interes prawny lub uprawnienie się powołuje. Zaś według art. 101 ust. 2a podmiot występujący w interesie mieszkańców gminy musi powołać się na zgodę poszczególnych mieszkańców do ich reprezentowania we wniesieniu skargi.
W sytuacji, gdy skargę na uchwałę rady gminy składa podmiot, który nie powołuje się na własny interes prawny lub uprawnienie, ani nie działa w imieniu grupy mieszkańców, którzy wyrazili na to zgodę, a - jak w przedmiotowej sprawie - powołuje się na naruszenie przez zaskarżaną uchwałę przepisów innego aktu prawa miejscowego, co w jego ocenie narusza interes prawny wszystkich mieszkańców danej gminy, to należy uznać, że skarga taka jest niedopuszczalna.
Powołane w piśmie z dnia 5 października 2009 r. przepis dyrektywy 85/337/EWG Rady dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko w brzmieniu nadanym dyrektywą 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE z dnia 26 maja 2003 r. przewidującą udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającej w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz. Urz. U.E. L 156/17 z 25 czerwca 2006 r.), a także przepis Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, 706), nie stanowią podstawy do przyjęcia, że Stowarzyszenie E. ma legitymację procesową do zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwały Rady W. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...].
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 3 § 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło