IV SA/Wa 1217/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.),, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27.10.2005 r. sprawy ze skargi "G" R. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie Opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. II. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz "G" R. Sp. z o.o. kwotę 638 (sześćset trzydzieści osiem) złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpatrzenia odwołania "G" - Spółka z o.o. w R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 2005r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 21258,05 zł. za uszkodzenie drzewa na terenie nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w R. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podało, że jak wynika z ustaleń organu I instancji, w dniu 25 listopada 2004r. przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono, że została ogłowiona wierzba o obwodzie pnia 177cm w ten sposób, że pozostawiono tylko pień wysokości ok. 7m. Nieruchomość, na której rośnie drzewo, jest własnością Skarbu Państwa pozostającą w użytkowaniu wieczystym Wspólnoty Mieszkaniowej, która umową z dnia 11 maja 2002r. zleciła zarząd nieruchomością Spółce z o.o. "G". Ponieważ mieszkańcy budynku zgłaszali zagrożenie stworzone przez konary starego drzewa, przewodniczący Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej poinformował zarządcę nieruchomości z zaleceniem usunięcia zagrożenia. Zarządca zlecił usunięcie gałęzi drzewa. Organ odwoławczy uznał, że prawidłowo organ I instancji nałożył na zarządcę karę pieniężną za uszkodzenie przedmiotowego drzewa spowodowanego niewłaściwą pielęgnacją polegającą na niezabezpieczeniu stosownymi opatrunkami blizn po obcięciu konarów. Zarządca wykonując czynności wynikające z umowy o prowadzenie zarządu nieruchomością jest zobowiązany do respektowania postanowień umowy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podniósł, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem, że wykonanie polecenia Wspólnoty Mieszkaniowej zwalniało zarządcę od odpowiedzialności za następstwa wykonanego polecenia. Zdaniem organu zlecenie przez zarządcę dokonania obcięcia konarów drzewa uprawniało do nałożenia na mocy pkt. 3 ust. 1 art. 88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004r. Nr 228, poz. 2306) kary pieniężnej za uszkodzenie drzewa. Skargę na powyższą decyzję wniósł Prezes Zarządu Spółki z o.o. "G" zarzucając jej rażące naruszenie przepisów proceduralnych i wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wskazał, że SKO utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie przeprowadziło żadnego postępowania wyjaśniającego, opierając się wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego, dopuszczając się tym samym rażącego naruszenia zasady dwuinstancyjności. Ponadto skarżący podniósł, że zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i przed organem odwoławczym nie zostało ustalone kto dokonał zniszczenia drzewa i w konsekwencji tego, brak jest określenia podmiotu, któremu z racji zniszczenia drzewa można przypisać winę i tym samym wymierzyć karę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle §2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134§1 ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia obu decyzji. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 88 i 89 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004r. Nr 92, poz. 880). Wykładnia art. 88 w/w ustawy wskazuje, że ustawodawca nakłada na wójta, burmistrza albo prezydenta miasta obowiązek wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej m.in. za zniszczenia spowodowane niewłaściwą pielęgnacją drzew. Na organach orzekających o wymierzeniu kary pieniężnej spoczywa zatem szczególny obowiązek wyjaśnienia okoliczności i faktów, które skutkują nałożeniem kary grzywny. Jak przy każdym delikcie zasadniczego znaczenia nabiera prawidłowe określenie kręgu podmiotów mogących ponosić odpowiedzialność za naruszenie prawa. Organy administracji publicznej rozpoznając niniejszą sprawę przyjęły, iż podmiot wykonujący czynności związane z zarządem nieruchomości, na której rosło przedmiotowe drzewo, jest odpowiedzialny za zniszczenia spowodowane przeprowadzonym nieprawidłowo zabiegiem pielęgnacyjnym. W ocenie organów, za słusznością takiego stanowiska przemawiają obowiązki, jakie zostały określone w umowie o prowadzeniu czynności zarządu, zawartej pomiędzy skarżącym a Wspólnotą Mieszkaniową. Zdaniem Sądu podmiot będący zarządcą nieruchomości nie może być uznany za posiadacza nieruchomości w rozumieniu przepisów w/w ustawy o ochronie przyrody. Zauważyć należy, iż ustawodawca w rozdziale 4 pt. "Ochrona terenów zieleni i zadrzewień" ustawy, obejmującym art. od 78-90 i zawierającym kompleksową regulację prawną w zakresie tej ochrony, posługuje się pojęciem "posiadacz nieruchomości". To właśnie posiadacz nieruchomości jest zobowiązany i uprawniony do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów (art. 83). Jeżeli zaś posiadacz nie jest właścicielem - do wniosku dołącza zgodę właściciela (art.83 ust. 1 ustawy). Również posiadacz nieruchomości jest podmiotem, który ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów (art. 84 ustawy). Wprawdzie ustawodawca w przepisie ustępu ł art. 88 ustawy nie wskazał podmiotu, któremu organ wymierza administracyjną karę pieniężną, gdyż ograniczył się w tej normie do określenia przedmiotowego zakresu zastosowania sankcji, jednakże w pozostałych ustępach tj. 3,5,6 tego artykułu, odnoszących się do wymierzonej kary posługuje się pojęciem "posiadacz nieruchomości". Należy zauważyć, że ustawa o ochronie przyrody nie zawiera definicji pojęcia "posiadacz nieruchomości". Wobec tego w zakresie tym należy posiłkować się definicją posiadacza nieruchomości zawartą w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy, jest zarówno ten kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Z całą pewnością skarżący któremu Wspólnota Mieszkaniowa na podstawie umowy powierzyła obowiązki zarządcy nieruchomości nie może być traktowany jako posiadacz nieruchomości w rozumieniu w/w przepisu kodeksu cywilnego. Wobec powyższego zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, w których błędnie przyjęto, że skarżąca jest podmiotem w stosunku do którego należy wymierzyć administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa, należało decyzje te jako wydane z obrazą przepisu prawa materialnego art. 88 ust. 1 w/w ustawy o ochronie przyrody wyeliminować z obrotu prawnego. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji publicznej, przeprowadzi postępowanie zmierzające do ustalenia posiadacza nieruchomości, na której znajduje się zniszczone drzewo. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145§ 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.