IV SA/Wa 1219/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów oddala skargę IV SA/W A 1219/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., znak [...], odmawiającą- na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. -uchylenia ostatecznej decyzji Wicewojewody [...] z dnia [...] września 1980 r., nr [...], zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi W. gmina G. Referując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, organ odwoławczy zważył, co następuje. Decyzją z dnia [...] września 1980 r. zatwierdzono projekt scalenia gruntów wsi W. Scaleniem objęto m.in. grunty oznaczone nr nr [...]o powierzchni 1,58 ha i wartości 101.20 jednostek szacunkowych, stanowiące własność Z. D. W wyniku scalenia gruntów Z. D. otrzymała należne grunty zamienne oznaczone nr nr [...] o powierzchni 1.52 ha i 104.00 jednostek szacunkowych. Na taki sposób wydzielenia gruntów zamiennych, granice działek oraz warunki objęcia w posiadanie Z. D. wyraziła zgodę, co zostało potwierdzone jej własnoręcznym podpisem w wykazie oświadczeń załączonym do projektu scalenia. Aktem notarialnym z dnia [...] marca 1996 r. Z. D. podarowała działkę nr [...] swojej córce A. D. Pismem z dnia 17 października 1997 r. skierowanym do Wojewody [...] A. D. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego scalenia gruntów na terenie wsi W. Wnioskodawczyni zakwestionowała przebieg granicy działki siedliskowej oznaczonej nr [...], gdyż, jak twierdzi, granica tej działki przebiega w taki sposób, że powinna rozebrać połowę budynku gospodarczego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 1997 r. Wojewoda [...] wznowił, na podstawie art.l45§l ust.5 k.p.a. postępowanie w sprawie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Wojewoda [...] odmówił, na podstawie art.151 §1 pkt 1 k.p.a., uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1980 r. Od decyzji tej wnioskodawczyni wniosła odwołanie, podnosząc, iż decyzja z dnia [...] września 1980 r. wydana została - w części dotyczącej gospodarstwa Z. D. - z naruszeniem art.l ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. nr 3, poz.13 późn. zm.), zwanej dałej "ustawą z 1968 r.", gdyż grunty pod zabudowaniami nie mogły być scalane bez zgody ich właścicieli, a w niniejszej sprawie scaleniem objęto właśnie działkę siedliskową. Rozpatrzywszy sprawę ponownie, Minister Rolnictwa utrzymał wydaną decyzję w mocy, prezentując następujące stanowisko. Scaleniem objęto grunty należące do Z. D., wśród których znajdowała się działka nr [...] o powierzchni 0,22 ha i wartości 17.50 jednostek szacunkowych. W wyniku scalenia Z. D. otrzymała grunty zamienne, obejmujące w większości grunty należące do niej przed scaleniem, a wydzielona działka siedliskowa o nr [...] o powierzchni 0,18 ha została ukształtowana w ten sposób, że w strefie zabudowy granice zostały nieznacznie skorygowane. Nieznaczny rozmiar tej korekty nie mógł spowodować tego, aby prawidłowe wykorzystanie budynków znajdujących się na działce było niemożliwe. Korekty tej nie można zatem traktować jako scalenia w rozumieniu ustawy z 1968 r., albowiem funkcja siedliska, obejmująca korzystanie z budynków i podwórza nie została naruszona. Deklaracja o poddaniu scaleniu gruntu zabudowanego nie musiała być zatem złożona w sprawie. Jednocześnie przebieg granicy pomiędzy działkami nr nr [...]został ustalony w późniejszym postępowaniu rozgraniczeniowym. II. Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosła A. D. Skarga podnosi się, co następuje. Organ naruszył art.l56§1 pkt 2 kpa, albowiem nie stwierdził nieważności decyzji z dnia [...] września 1980 r., wydanej z rażącym naruszeniem art.l ust.3, art.5 ust.l, art.l 1 ust.l ustawy z 1968 r. Organ naruszył także: art.7 kp.a. - poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym i interesem skarżącej, art.8 kp.a. - poprzez naruszenie zaufania obywateli do organów Państwa, art.l07§3 i art.3 kp.a. - poprzez podanie niewłaściwej podstawy prawnej decyzji organu I instancji. Scaleniem objęto działkę siedliskową nr [...], na której znajduje się dom mieszkalny, budynki gospodarcze i studnia. W wyniku scalenia z działki nr [...] powstała działka nr [...] (otrzymała ją matka skarżącej) oraz działka nr [...] (droga gminna). W wyniku wydzielenia drogi gminnej skarżąca nie może dojechać do swoich zabudowań sprzętem rolniczym (możliwy jest wyłącznie dojazd małym samochodem osobowym). Sytuacja ta uniemożliwia prowadzenie gospodarstwa rolnego. Wydzielenie drogi publicznej na działce nr [...] jest niezasadne, albowiem korzysta z niej wyłącznie jedna osoba. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu nieważności decyzji z 1980 r., podniesionego w odwołaniu. III. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. I. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.l§l i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej "p.p.s.a.")- Przywołane regulacje realizują w szczególności art.2 i 7 Konstytucji R.P., stanowiące, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym oraz to, iż organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. II. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja, jak też utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody Podkarpackiego, wydane zostały w zgodzie z przepisami prawa obowiązującymi w dacie ich wydania. III. Zarzuty skargi są nietrafne. 1. Po pierwsze stwierdzić należy, iż wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną stanowi wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej wart.l6§l k.p.a. Stwarza ono bowiem prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła przeprowadzono z naruszeniem prawa określonego rodzaju. Podkreślenia wymaga, iż przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania wyczerpująco wymienia art.145 i 145a k.p.a., co oznacza, iż wznowienie postępowania z przyczyn innych nie jest dopuszczalne. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania należy do grupy postępowań o charakterze nadzwyczajnym m.in. obok postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art.156 i nast. k.p.a.). Przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego różnią się od przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i nie mogą być stosowane wymiennie. Zgodnie z wyraźną wolą skarżącej zawartą w piśmie z dnia 17 października 1997 r., Wojewoda [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 1980 r. Co do zasady postępowaniu tym nie istniała możliwość stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Rozstrzygnięcia takiego nie przewiduje bowiem art.151 k.p.a., zawierający zamknięty katalog rozstrzygnięć, które można wydać po zakończeniu postępowania wznowieniowego. Z art.151 §1 pkt 2 k.p.a. wynika, iż w razie uwzględnienia racji wnioskodawcy wznowienie postępowania może doprowadzić do uchylenia decyzji ostatecznej i do merytorycznego orzeczenia przez organ w sprawie. Organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie jednakże odmówiły uchylenia decyzji z 1980 r. W ocenie Sądu zaszła bowiem negatywna przesłanka do merytorycznej oceny prawidłowości decyzji zatwierdzającej projekt scalenia w postaci nie\vystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania. Wprawdzie do pozytywnego załatwienia wniosku o wznowienie postępowania (tj. do wznowienia tego postępowania postanowieniem, o którym mowa w art.l49§l k.p.a.) wystarczające jest ogólne powołanie się na którąś z przesłanek do wznowienia określonych w art.145 i 145a k.p.a. (przy założeniu, iż wniosek pochodzi od strony postępowania i został wniesiony w przepisanym terminie), to jednakże wyjaśnienie w postępowaniu wznowionym, czy deklarowana przez wnioskodawcę przesłanka istotnie wystąpiła, musi nastąpić w pierwszej kolejności. Stwierdzenie, iż przesłanka ta wystąpiła, warunkuje dopuszczalność merytorycznego badania prawidłowości kwestionowanej decyzji. Niepotwierdzenie się istnienia przesłanki tamuje drogę do badania tejże prawidłowości. We wniosku o wznowienie skarżąca powołała się na przesłankę z art.l45§l pkt 5 k.p.a. - ujawnienie się po wydaniu decyzji istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane orzekającemu organowi. Przesłanka ta nie występuje wtedy, gdy wnioskodawca jedynie kwestionuje prawidłowość dokonanej przez organ prawnej oceny niewadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, w oparciu o który orzekano. O ile zatem pomiędzy organem a stroną nie ma zasadniczych rozbieżności co do faktów, w oparciu o które orzekano, a występuje jedynie różnica w ocenie prawnych następstw tychże skutków, to strona może kwestionować zapadłą decyzję jedynie w toku kontroli instancyjnej i ewentualnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie zaś w trybie wznowienia postępowania na podstawie art.l45§l pkt 5 k.p.a. Sytuacja, w której taka inicjatywa procesowa strony byłaby uprawniona, to taka, w której przy orzekaniu organ nie dysponował pełnym wyobrażeniem co do stanu faktycznego sprawy. Z przyczyn od siebie zawinionych, czy też nie organ nie miał świadomości istnienia takich okoliczności faktycznych sprawy, które miały by wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu okoliczności takie nie pojawiły się w niniejszej sprawie. Uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania skarżąca wskazała ogólnie, iż granica działki nr [...] wytyczona została w taki sposób, że należy rozebrać połowę budynku gospodarczego, co wynika z "wyrysu", o czym skarżąca dowiedziała się w dniu 30 września 1997 r. Z tego twierdzenia można co najwyżej wnosić, iż skarżąca podnosi zarzut błędnego wytyczenia w postępowaniu scaleniowym granicy działki nr [...], zarzuca zatem wadliwość decyzji z 1980 r. w zakresie dotyczącym tej działki. Lakoniczną argumentację wniosku o wznowienie bliżej wyjaśnia treść odwołania od decyzji organu I instancji i skarga na rozstrzygniecie odwoławcze, wniesiona do sądu administracyjnego. Skarżąca nie formułuje tam zarzutu, iż orzekając o scaleniu organ nie miał świadomości istnienia istotnych okoliczności faktycznych, a to, iż orzekając o scaleniu działki nr [...] naruszył art.l ust.3 ustawy z 1968 r., poddając scaleniu grunt, którego scalenie możliwe było tylko za zgodą właściciela. W ocenie skarżącej organ bezpodstawnie nie zastosował zatem przepisu art.l ust.3 ustawy. Zarzut taki nie może być jednakże podstawą do wznowienia postępowania, a ewentualnie przesłanką do stwierdzenia nieważności, na co zresztą słusznie zwróciło uwagę odwołanie. O ile zatem skarżąca uważa, iż ocena organu rażąco naruszyła przepisy prawa, winna żądać stwierdzenia jej nieważności w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie art.l 56 i nast. k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.