IV SA/Wa 1222/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. A. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości G. gmina [...] powiat [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. A., na którego wniosek toczyło się postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Powyższe zażalenie zostało wniesione za pośrednictwem poczty w dniu 2 kwietnia 2012r. (data stempla pocztowego). Po zapoznaniu się z tym zażaleniem Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia organ centralny wskazał, że postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2012r. zostało przesłane przez pocztę na adres wskazany przez inwestora. K. A. nie odebrał jednak przesłanego postanowienia pomimo jego dwukrotnego awizowania w dniach 2 marca 2012r. i 9 marca 2012r. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał w oparciu o art. 44 § 4 k.p.a., że doręczenie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2012r. nastąpiło skutecznie w dniu 16 marca 2012r. i od tego dnia należało obliczać termin do złożenia zażalenia. Termin ten upłynął w dniu 23 marca 2012r. K. A. wniósł zażalenie za pośrednictwem poczty w dniu 2 kwietnia 2012r. a zatem po terminie do jego wniesienia. Organ wskazał także, że zainteresowany nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W tych okolicznościach Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oraz brak możliwości merytorycznego rozpoznania zażalenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] wniósł K. A. Skarżący podniósł, że w czasie gdy zostawiane były awiza nie przebywał w domu oraz, że nie spodziewał się tak szybko korespondencji w swojej sprawie. Wskazał, że nie miał świadomości, iż już jest po terminie bo napisałby wniosek o przywrócenie terminu czego jednak nie zrobił. Skarżący podniósł też, że planowana przez niego inwestycja nie będzie szkodliwa dla środowiska. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. W złożonym na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013r. piśmie procesowym (uzupełnieniu skargi) pełnomocnik z urzędu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013r. wskazując, że o treści postanowienia organu I instancji z dnia [...] lutego 2012r. K. A. dowiedział się po rozmowie jego matki z urzędnikami gminy [...]. Wskazano, że organ wysłał mu postanowienie ponownie o on nie czekając na nadesłanie postanowienia złożył zażalenie. W tej sytuacji zdaniem pełnomocnika strony postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu powinno być uchylone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie to zapadło we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Na tym etapie organ odwoławczy nie może wchodzić w ocenę zasadności zażalenia, bowiem rozstrzygnięcie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie na postanowienia organu I instancji wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszona ustnie od dnia jego ogłoszenia stronie. A zatem termin do wniesienia zażalenia jest terminem wyznaczonym stronie przez ustawę dla dokonania określonej czynności procesowej. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie ma żadnego wpływu na jego długość. W szczególności termin ten nie może zostać przedłużony ani skrócony przez organ. Termin do wniesienia zażalenia ma charakter zawity, a zatem wniesienie zażalenia po jego upływie jest bezskuteczne. Rozpatrzenie przez organ administracji zażalenia wniesionego po upływie terminu musi być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, które w myśl art. 156 § 1 pkt 2 stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia organu administracji. Zażalenie wniesione przez stronę z uchybieniem ustawowego terminu oznacza zatem, że czynność ta nie wywołuje zamierzonego przez stronę skutku prawnego, a organ wyższego stopnia na podstawie art. 134 k.p.a. ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie takie jako kończące postępowanie w sprawie podlega skardze do sądu administracyjnego. Jak wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych postanowienie organu I instancji zostało wysłane na adres skarżącego i było podwójnie awizowana w dniach 2 marca 2012r. i 9 marca 2012r. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. przesyłkę podwójnie awizowaną uważa się za doręczoną z upływem czternastego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 44 k.p.a., tj. przechowywania pisma w placówce pocztowej. Stosownie natomiast do art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony mają obowiązek zawiadomić organ administracji o każdej zmianie swego adresu (§ 1). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie skarżący przebywał poza miejsce zamieszkania, nie powiadamiając organu administracji o zmianie dotychczasowego adresu (w aktach sprawy brak informacji o tym, by skarżący zawiadamiał organ o dłuższym pobycie poza miejscem zamieszkania), pismo skierowane do skarżącego pod dotychczasowy adres odniosło skutek prawny. Pogląd wyrażony przez skarżącego, że nie musi cały czas przebywać w domu, jest błędny w kontekście doręczania pism urzędowych i terminu do wniesienia zażalenia, bowiem nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach. Organ odwoławczy uznał prawidłowo w oparciu o art. 44 § 4 k.p.a., że doręczenie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2012r. nastąpiło skutecznie (po dwukrotnym awizowaniu) w dniu 16 marca 2012r. i od tego dnia należało obliczać termin do złożenia zażalenia. Termin ten upłynął w dniu 23 marca 2012r, K. A. wniósł zażalenie za pośrednictwem poczty w dniu 2 kwietnia 2012r. a zatem po terminie do jego wniesienia. Zainteresowany nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W tych okolicznościach Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oraz brak możliwości merytorycznego rozpoznania zażalenia. Wskazać także należy, iż późniejsze przekazanie postanowienia stronie lub jego ponowne wysłanie skarżącemu nie mogło mieć skutku doręczenia (tego samego aktu nie można doręczyć skutecznie dwukrotnie - a pierwsze doręczenie tzw. zastępcze było doręczeniem skutecznym). Była to zatem czynność o charakterze jedynie informacyjnym. Nie miała zatem żadnego znaczenia dla rozpoczęcia biegu terminu do złożenia zażalenia. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 250 oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) oraz art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz.U. z 2011., nr 177,poz. 1054)