IV SA/Wa 1224/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium RP 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z kwotą 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2013r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania H.Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012r., orzekającej o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP pod konwojem oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres trzech lat od dnia wykonania decyzji - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] lipca 2012r. H.Z. został zatrzymany w W. przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej W. z powodu braku zezwolenia na pobyt i braku środków na pokrycie kosztów pobytu. W czasie przesłuchania stwierdził, że przybył do Polski w październiku 2010r. na podstawie wizy w celu podjęcia pracy. Wojewoda [...] w dniu [...] sierpnia 2012 r. na zasadzie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011r, Nr 264, poz. 1573 ze zm.) orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP pod konwojem oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres trzech lat od dnia wykonania decyzji. Cudzoziemiec wniósł odwołanie od powyższej decyzji, po czym w dniu [...] września 2012r. wystąpił o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z dnia [...] listopada 2012r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, a rozstrzygnięcie to utrzymała w mocy Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lutego 2013r. Rozpoznając odwołanie od decyzji orzekającej o wydaleniu organ podniósł, że cudzoziemiec nie posiada żadnego zezwolenia na pobyt na terytorium RP ani środków na utrzymanie. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium RP jeżeli przebywa na terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu; nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium RP i nie może wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania. Następnie organ przytoczył art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewidujący sytuacje, gdy decyzji o wydaleniu nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, a dalej art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (tj. Dz. U. z 2012r, poz. 680). W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zaszły podstawy do zastosowania art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Brak również podstaw do twierdzenia, że po powrocie do kraju pochodzenia cudzoziemiec będzie narażony na prześladowania. Ponadto wydalenie go nie zakłóca jego życia rodzinnego. Na zakończenie organ przywołał art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że w decyzji o wydaleniu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen oraz określa okres tego zakazu. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego wniósł H.Z. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 90 ust. 1 pkt 4, art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: art. 105 § 1, art. 7, 80 i 107 § 3 K.p.a . Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu [...] lutego 2013r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji orzekające m. in. odmowie nadania statusu uchodźcy i o wydaleniu skarżącego z terytorium RP. W tej sytuacji skoro istnieje w obrocie prawnym decyzja o wydaleniu, obecne postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co oznacza, że organ winien wydać decyzję o jego umorzeniu na zasadzie art. 105 § 1 K.p.a. Ze względu na bezprzedmiotowość postępowania nie mogły mieć także zastosowania przywołane w skardze przepisy prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach. Przepis ust. 1 art. 88 przewiduje szereg niezależnych od siebie okoliczności uzasadniających wydalenie cudzoziemca z terytorium RP. Wystąpienie którejkolwiek z nich nakłada na organ obowiązek wydania orzeczenia o wydaleniu. Na gruncie art. 88 ust. 1 powstało bowiem jednolite orzecznictwo stojące na stanowisku, iż artykuł 88 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu - skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2011r. sygn. akt V SA/Wa 1786/11). Jak ustalono w toku postępowania wyjaśniającego i co pozostawało poza zakresem kwestionowania przez skarżącego, cudzoziemiec w dacie wydania decyzji przez organ I instancji przebywał bez wymaganej wizy lub innego tytułu pobytowego, a także nie posiadał środków niezbędnych na pokrycie kosztów pobytu na terenie RP i nie potrafił wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania. Wystąpienie choćby jednej z tych przesłanek uzasadnia wydalenie cudzoziemca, co w omawianej sprawie wystąpiło. Ponieważ cudzoziemiec zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze do sądu nie negował poczynionych przez organ ustaleń faktycznych co do przesłanek wydalenia, Sąd w oparciu o zgromadzony materiał przyjął, że ustalenia te odpowiadają prawdzie obiektywnej (art. 7 K.p.a.), a z urzędu nie dopatrzył się uchybień w toku postępowania wyjaśniającego, które poddałyby je w wątpliwość. Nie mniej jednak nie w każdym wypadku organ orzeka o wydaleniu mimo, że norma art. 88 ust. 1 ustawy nie ma charakteru uznaniowego i obliguje organ do wydania rozstrzygnięcia określonej treści w sytuacji ustalenia stanu faktycznego wyczerpującego jakąkolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie. Zasadnie w tym względzie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przywołał art. 89 ust. 1 ustawy przewidujący cztery niezależne podstawy uniemożliwiające wydanie decyzji o wydaleniu, a następnie dosyć pobieżnie omówił te przesłanki dochodząc do wniosku, że nie mają one miejsca. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym fragmencie nie w pełni wyczerpuje dyspozycję art. 107 § 3 K.p.a, nie mniej nie jest to uchybienie mogące rzutować na wynik sprawy. W kwestii zasadniczego zarzutu skargi należy stwierdzić, że postępowanie o nadanie statusu uchodźcy zakończyło się ostatecznie decyzją wydaną przez Radę do Spraw Uchodźców w dniu [...] lutego 2013r. Tym samym nie został naruszony art. 33 ust. 3 pkt 3) ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy nie wydaje się decyzji o wydaleniu. Przy interpretacji tego przepisu celowe jest przywołanie wyroku NSA z dnia 22 lipca 2009r. (sygn. akt II OSK 890/08), w którym wyrażono pogląd, że jeżeli na etapie postępowania odwoławczego pojawiła się przeszkoda do merytorycznego zakończenia postępowania wynikająca z faktu wszczęcia postępowania o nadanie statusu uchodźcy, postępowanie odwoławcze nie może zakończyć się wydaniem decyzji o wydaleniu. W niniejszej natomiast sprawie wcześniej zakończyło się postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – ostateczna decyzja datowana na dzień [...] lutego 2013r., natomiast decyzja ostateczna o wydaleniu zapadła dnia [...] marca 2013r. W chwili zatem orzekania o wydaleniu cudzoziemca postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy zostało ostatecznie zakończone i tym samym brak było przeszkody do wydania decyzji wydalającej. Na zakończenie - nie można podzielić zarzutu skargi, że postępowanie w sprawie wydalenia powinno ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe z racji, że już w decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy zawarte zostało rozstrzygnięcie o wydaleniu skarżącego. Decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012r. oraz decyzja z dnia [...] lutego 2013r. utrzymująca to rozstrzygnięcie w mocy nie orzeka o wydaleniu cudzoziemca. Nie ma zatem tożsamości rozstrzygnięć w tej samej sprawie, wbrew twierdzeniom skargi. Jedynym bowiem aktem administracyjnym rozstrzygającym o wydaleniu cudzoziemca jest skarżona obecnie do sądu decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013r. Z tych wszystkich względów Sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.