IV SA/Wa 1225/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2016 r. znak [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy rozstrzygniętej decyzją ww organu z dnia [...] stycznia 2016 roku znak [...], odmawiającą przyznania Z. A. pomocy pieniężnej ze środków budżetowych znajdujących się w dyspozycji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - utrzymał powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2016 roku w mocy. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2015 roku znak [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdził skarżącemu status osoby represjonowanej z powodów politycznych. Z. A. w dniu 14 grudnia 2015 roku wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy pieniężnej w związku z trudną sytuacją materialną i zdrowotną żądając kwoty 400 zł. miesięcznie oraz wniósł o stałe dofinansowanie jego pobytu w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej "[...]" s.c. [...] w D. w wysokości 1901 zł miesięcznie. Szef Urzędu w toku postępowania administracyjnego ustalił, iż skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo. Utrzymuje się emerytury rolniczej w wysokości 1153,62 zł miesięcznie. Po odliczeniu dodatku pielęgnacyjnego emerytura wynosi 941,45 zł miesięcznie. Z. A. ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności z koniecznością stałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie z załączoną dokumentacją medyczną był wielokrotnie hospitalizowany (dołączono kserokopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego) i nadal leczony jest na przewlekłą niewydolność serca, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, przewlekłą chorobę nerek, hipercholesterolemię. Organ wskazał, że jego decyzją z dnia [...] października 2015 roku, znak [...], skarżący otrzymał świadczenie w wysokości 400 zł. miesięcznie na okres 60-ciu miesięcy od października 2015 roku do września 2010 roku natomiast na mocy kolejnej decyzji z dnia [...] listopada 2015 roku Szef Urzędu przyznał Z. A. pomoc pieniężną w wysokości 5000 zł. Pomoc została przyznana skarżącemu w związku z trudną sytuacją materialną i zdrowotną na pokrycie kosztów pobytu sanatoryjnego w [...] w B. i sfinansowanie zakupu leków. W dniu [...] stycznia 2016 roku organ wydał ww decyzję odmawiającą skarżącemu przyznania pomocy pieniężnej powołując się na fakt, iż decyzją z dnia [...] listopada 2015 roku, otrzymał już pomoc pieniężną w wysokości 5000 zł, w związku z jego trudną sytuacją materialną i zdrowotną zaś zgodnie z art. 10 ust. 6 pomoc pieniężną przyznaje się nie częściej niż raz na 12 miesięcy. W dniu 26 stycznia 2016 roku do Urzędu wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powołaną decyzją podpisany przez córkę skrżącego - H. R., uzupełnione przez Z. A. o jego własnoręczny podpis, o przyznanie dodatku pieniężnego w wysokości około 2000,00 zł. miesięcznie z przeznaczeniem na dofinansowanie pobytu w Domu Seniora i kolejne dofinansowanie comiesięczne w kwocie 400 zł. Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2016 r. wniósł Z. A., reprezentowany przez pełnomocnika córkę H. R. wnosząc o powołanie przez Sąd komisji z IPN-u oraz biegłego sądowego celem ustalenia warunków socjalno-bytowych, w jakich przebywa aktualnie skarżący i o objęcie go natychmiastową opieką. Pełnomocnik podniósł, iż warunki w jakich przebywa skarżący powodują pogarszanie się jego stanu zdrowia a w przypadku wystąpienia nieszczęścia winić będzie za to "Władze". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji rozpoznający sprawę, w efekcie wydający decyzję powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa, działać na podstawie przepisów prawa, w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powinien też mieć na względzie, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania (wyrok NSA w Katowicach z 13.06.2000r., sygn. akt I SA/Ka 2160/98, publ. LEX nr 43969). Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ obie decyzje organu nie naruszają przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Sąd wydając orzeczenie uznał, iż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym skarga podlegała oddaleniu. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zastosował obowiązującą w dacie rozstrzygania regulację prawną zawartą w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. 2015 r. poz. 693 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ustawy o działaczach opozycji (...) prawo do pomocy pieniężnej przysługuje działaczowi opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Bezsporne jest, że decyzją z dnia [...] października 2015 roku znak [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdził skarżącemu status osoby represjonowanej z powodów politycznych. W myśl przepisu art. 12 cyt. ustawy osobie uprawnionej, w sprawie niniejszej skarżącemu, przysługuje prawo pierwszeństwa do środowiskowej opieki socjalnej, w tym w uzyskaniu miejsca w domu pomocy społecznej. Analiza akt sprawy wykazała, że skarżący ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności co wobec niego zostały uwzględnione. Zgodnie bowiem z treścią decyzji z dnia [...] października 2015 roku skarżącemu przyznano świadczenie pieniężne w wysokości 400 zł miesięcznie na okres 60 miesięcy do września 2020 roku (art. 9 ustęp 1 i 6 cyt. ustawy). Nadto w myśl przepisu 8 i 10 ust. 7 ww ustawy organ przyznał skarżącemu na wniosek z dnia 5 listopada 2015 roku jednorazową pomoc pieniężną w wysokości 5000,00 zł. We wniesionym wniosku skarżący wniósł o ponowne przyznanie mu stałej pomocy finansowej w wysokości 2000 zł. celem dofinansowania jego pobytu w Domu opieki a nadto ponownie o przyznanie świadczenia pieniężnego w wysokości 400,00 zł., do którego skarżący posiada prawo. Mając jednak na uwadze treść art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji (...), zgodnie z którym pomoc pieniężną przyznaje się nie częściej niż raz na 12 miesięcy należy uznać, iż wniesiona skarga w obliczu powołanych okoliczności nie mogła zostać uwzględniona. Na marginesie należy dodać, iż zgodnie z art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice mogą domagać się alimentów od pełnoletnich dzieci w sytuacji kiedy znajdują się w niedostatku. Samo pojęcie niedostatku należy utożsamiać ze stanem w którym dana osoba nie jest w stanie zaspokoić wszystkich, lub nawet części, swoich uzasadnionych potrzeb. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu tezy III uchwały z 1987 r. w sprawach alimentacyjnych wyjaśnił, iż: "niedostatek występuje wtedy, gdy uprawniony nie może w pełni własnymi siłami, z własnych środków, zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb". Sąd badając czy rodzice znajdują się w niedostatku musi stwierdzić, że uzasadnione potrzeby rodziców muszą być zaspokojone przez alimenty. Wobec powyższego wskazując na tragiczną sytuację skarżącego, pełnomocnik skarżącego jego córka H. R., winna również mieć na uwadze, że ona wespół z pozostałym dwojgiem rodzeństwa jest zobligowana do udzielenia ojcu stosownej pomocy. Organy Państwa mogą jedynie pomagać w ustawowo przewidzianym zakresie osobie takiej pomocy finansowej potrzebującej jednak nie oznacza to, że cały ciężar utrzymania, tak jak w stanie faktycznym niniejszej sprawy - osoby represjonowanej - ma zostać na nie przerzucony. Zgodnie z treścią art. 7 cyt. ustawy o działaczach opozycji (...) ustawodawca ustanowił na rzecz działacza opozycji antykomunistycznej jedynie prawo do świadczenia pieniężnego (jednorazowego), jak i do pomocy pieniężnej w wysokości w niej uregulowanej. A zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do żądania aby żądane koszty były w całości pokrywane przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Nadto należy jeszcze wskazać, iż sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, które zgodnie z art. 77 kpa zastrzeżone jest dla organu administracji publicznej, jedynie, zgodnie z art. 106 §3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może z urzędu bądź na wniosek dopuścić dowód z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem tylko w wyjątkowych okolicznościach takie dowody mogą zostać przez sąd dopuszczone, dowodami tymi są wyłącznie dokumenty a nie, jak wnioskowano dowody z opinii wskazanych w skardze biegłych. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji.