IV SA/Wa 1248/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skarg M. B., T. B., J. K. i H. W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej T. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji drogi dla zamierzenia inwestycyjnego pn: ,,Rozbudowa skrzyżowania ulic: [...] – [...] – [...]-[...] w K. wraz z rozbudową infrastruktury: odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej oraz kolidującego uzbrojenia podziemnego sieci: kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, elektroenergetycznych, teletechnicznej". Uzasadniając postanowienie organ wskazał, iż w trakcie postępowania prowadzonego na wniosek Prezydenta Miasta K. w sprawie wydania decyzji o lokalizacji drogi do ww. inwestycji A. W., J. W., P., J. K., M. i J. B., T. B. oraz H. W. złożyli wnioski o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zagadnienia wstępnego jakim jest zaskarżona przez strony decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Minister Infrastruktury wskazał, iż po ponownym przeanalizowaniu materiału należy stwierdzić, iż zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzja Ministra Środowiska korzysta z przymiotu ostateczności i dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego bądź nie zostanie wydane postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania, zawieszenie postępowania naruszałoby art. 97 § 1 pkt 4 i art. 16 § 1 kpa oraz nakaz wynikający z art. 12 § 1 kpa. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyli M. B., T. B., J. K. oraz H. W.. M. B. w skardze zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 9 oraz art. 10 i art. 11 kpa, a także art. 81 kpa, poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy oraz niezapewnienie możności wypowiedzenia się stron co do przeprowadzonych dowodów oraz zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 126 Kpa oraz niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz pominięcie art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Ponadto wskazała, iż w zeszłym roku zmarł jej mąż J. B., będący właścicielem działek o nr ew. [...] i [...] i w związku z tym zarzuca pominięcie przez organy przesłanki zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 pkt 1 kpa. T. B. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 9 oraz art. 10 Kpa, a także art. 77 § 1 i art. 81 Kpa, poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także nie zapewnienie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Dodatkowo podniosła naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 144 Kpa poprzez brak rzetelnego uzasadnienia faktycznego zaskarżonego postanowienia oraz błędną interpretację art. 138 Kpa i niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. W skardze J. K. przestawiła zarzuty tożsame z zarzutami T. B.. H. W. podniosła, iż w stosunku do poprzednich planów znacznie wydłużono estakadę na ul. [...]. Ponadto podniosła, iż brak na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego jakichkolwiek danych o terminie wywieszenia i ściągnięcia obwieszczenia wskazuje na omijanie gwarancji ochrony praw stron postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury odniósł się szczegółowo do zarzutów skarżących M. B., T. B., J. K. i H. W.. Ponadto odnośnie zarzutu dotyczącego śmierci strony postępowania – J. B. organ wskazał, że śmierć strony nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania w sprawie lokalizacji drogi na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Powyższa ustawa przewiduje prowadzenie takich postępowań również w przypadku gdy nieruchomość przeznaczona pod inwestycję ma nieuregulowany stan prawny. Zgodnie z art. 12 ust. 5 ustawy do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania za nieruchomości przeznaczone pod inwestycje drogowe, stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast art. 133 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, że odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym wpłaca się do depozytu za wywłaszczone nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, wpłaca się do depozytu sądowego. Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu z powodu ujawnionego w postępowaniu sądowym faktu, iż postępowanie administracyjne w sprawie toczyło się z udziałem osoby nieżyjącej, a tym samym nie mającej zdolności prawnej i w konsekwencji i zdolności do czynności prawnych. Nie ulega wątpliwości, że traktowany jako strona postępowania administracyjnego J. B. nie żyje od dnia [...] września 2008 r. ( akt zgonu z dnia [...].09.2008r. nr [...] Kierownik USC w K.), a zatem nie mógł być stroną tego postępowania już przed organem pierwszej instancji. Każdy przypadek nieprawidłowego ustalenia zdolności prawnej osoby, potraktowanej przez organ administracji publicznej jako strona, pociąga za sobą wadę nieważności decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, niezależnie od przyczyny owego ustalenia. Stroną postępowania administracyjnego jest bowiem jedynie każdy podmiot wymieniony w art. 29 kpa, rozpatrywanym w związku z art. 30 kpa, co w odniesieniu do osób fizycznych oznacza osoby fizyczne mające zdolność prawną w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, o ile przy tym oczywiście mają interes prawny do występowania w danej sprawie na prawach strony to jest odpowiadają wymaganiu stawianemu przez art. 28 kpa. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych charakter strony postępowania administracyjnego przysługujący osobie fizycznej niewątpliwie wygasa z jej śmiercią. W stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania, a w konsekwencji wydać decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2008 r., II OSK 952/07, lex nr 496188). Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy przymiot strony postępowania administracyjnego nie przysługiwał J. B., ale jego następcom prawnym i to z ich udziałem powinno było być prowadzone postępowania administracyjne. Sąd administracyjny, którego zadaniem jest wyłącznie kontrola legalności orzeczeń organów administracji publicznej, to jest sprawdzenie ich przez pryzmat prawidłowości zastosowania przez organy przepisów prawa procesowego i materialnego, nie może pominąć uwzględnienia w sprawie opisanego wyżej faktu ujawnienia braku zdolności prawnej jednej ze stron postępowania administracyjnego. Konsekwencją jest konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem przepisów art. 29 i 30 kpa, co stanowi wadę kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.