IV SA/Wa 126/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. M. na czynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w przedmiocie odnowy wydania zaświadczenia postanawia: 1) odrzucić skargę: 2) zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz skarżącej U. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. U. M. (dalej: "skarżąca"), powołując się na art. 50 § 1 oraz art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", wniosła skargę na czynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej również jako: "NFOŚiGW"), wyrażoną w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r., polegającą na odmowie wydania zaświadczenia o ilości zaksięgowanych na rachunku bankowym NFOŚiGW wpłat dokonanych przez skarżącą w okresie od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. z tytułu opłaty recyklingowej. Zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie art. 217 Kpa, poprzez przyjęcie, że NFOŚiGW nie jest organem administracyjnym do spraw ochrony środowiska, a w konsekwencji nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o ilości zaksięgowanych na rachunku bankowym wpłat z tytułu opłaty recyklingowej. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności oraz uznanie przez Sąd, że NFOŚiGW ma obowiązek wydania zaświadczenia o żądanej treści oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. wniosła o wydanie zaświadczenia w zakresie ilości zaksięgowanych na rachunku bankowym NFOŚiGW wpłat dokonanych w okresie od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. z tytułu opłaty recyklingowej, wraz ze wskazaniem numerów VIN pojazdów, od których uiszczono opłaty. Skarżąca wskazała na istnienie interesu prawnego w wydaniu zaświadczenia – dochodzenie nienależnie pobranych świadczeń w ewentualnym postępowaniu sądowym. Pismem z dnia [...] października 2016 r. NFOŚiGW poinformował skarżącą, że nie wystawia zaświadczeń w tym przedmiocie, ponieważ nie jest organem administracji publicznej, zaś przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji nie zawierają odwołania do stosowania przepisów Kpa w kwestiach związanych z opłatą recyklingową. Pismem z dnia [...] października 2016 r. skarżąca wezwała NFOŚiGW do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymując argumentację o obowiązku wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem. NFOŚiGW w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. podtrzymał wcześniej wyrażone stanowisko w niniejszej sprawie. Skarżąca podniosła, że NFOŚiGW jest niewątpliwie podmiotem obowiązanym do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Powołując się na przepisy ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 672), dalej: "P.o.ś" oraz art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2013 roku, poz. 885) stwierdziła, że NFOŚiGW jest państwową osobą prawną, został utworzony z mocy ustawy do wykonywania zadań określonych przez prawodawcę. Funkcjonuje on jako jednostka sektora publicznego, której celem jest wykonywanie zadań wyodrębnionych z budżetu, a wynikających wprost z ustawy. Zdaniem skarżącej NFOŚiGW jest organem ochrony środowiska. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, nie budzi wątpliwości, że zarówno status prawny, jak i zadania dla których powołano NFOŚiGW dają podstawę do stosowania przez Fundusz art. 217 Kpa. Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie stosunek administracyjnoprawny określony został przez P.o.ś. i wskazanie, że NFOŚiGW jest podmiotem utworzonym w celu wykonywania zadań publicznych, w których mieszczą się m.in. zadania określone ustawą o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Podstawy materialnej powstałego stosunku należy upatrywać w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 roku o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. Nr 25, poz. 202), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 roku, który stanowił, iż wprowadzający pojazd, który nie zapewnia sieci, oraz podmiot niebędący przedsiębiorcą, który dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdu, są obowiązani do wniesienia, na rachunek NFOŚiGW, opłaty w wysokości 500 zł od każdego pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju. Ponadto, ustawodawca wskazał w P.o.ś., że wpływy z opłat recyklingowych stanowiły jedno ze źródeł przychodu Narodowego Funduszu. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie podnosząc, że: po pierwsze NFOŚiGW nie jest organem administracji publicznej uprawnionym do wydawania zaświadczeń, po drugie – status prawny NFOŚiGW powoduje, że dokonywane przez niego czynności i przypisane mu zadania w sferze przepisów ustawy z 20 czerwca 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej i nie podlegają kognicji sądów administracyjnych i po trzecie – status prawny NFOŚiGW wyklucza zastosowanie przepisów Kpa i wydanie zaświadczenia, o które wnioskowała skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest – jak wskazała skarżąca – czynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wyrażona w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r., polegająca na odmowie wydania zaświadczenia o ilości zaksięgowanych na rachunku bankowym NFOŚiGW wpłat dokonanych przez skarżącą w okresie od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. z tytułu opłaty recyklingowej. Istotą problemu prawnego zaistniałego w badanej sprawie jest ustalenie, czy NFOŚiGW był zobowiązany do wydania zaświadczenia, o które wystąpiła skarżąca. Rozpatrując tę kwestię na wstępie należy wskazać, że zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego przez organ administracji publicznej (art. 217 § 2 Kpa). Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zakończyć się w trojaki sposób: 1) przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stan faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana; 2) przez odmowę w ogóle wydania zaświadczenia, np. z powodu braków podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego; 3) przez odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści, np. z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Zaświadczenie o treści żądanej przez wnioskodawcę jest czynnością faktyczną, rodzajem dokumentu urzędowego. Natomiast odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści następuje w drodze postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie (art. 219 Kpa), w terminie siedmiu dni od jego doręczenia, wnoszone do organu wyższego stopnia. W literaturze i orzecznictwie przeważa pogląd, że postanowienia ostateczne mogą być zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego (po wyczerpaniu zażalenia) na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Z powiązania regulacji z art. 217 Kpa z kodeksową definicją organu administracji publicznej (art. 5 § 2 pkt 3 Kpa) wynika, że do wydawania zaświadczeń upoważnione są przede wszystkim organy administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym. W piśmiennictwie podkreśla się, że przepisy Działu VII Kpa stosuje się w odniesieniu do innych organów administracji państwowej niż wskazane w art. 5 § 2 pkt 3 Kpa, samorządu zawodowego i gospodarczego oraz osób fizycznych, wyłącznie gdy są one upoważnione do wydawania zaświadczeń na podstawie ustawy bądź w wyniku zawartych porozumień administracyjnych (A. Matan, [w:] Łaszczyca, Martysz, Matan, Komentarz, t. II, 2007, s. 428). Zgodnie z art. 386 pkt 3 Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest instytucją ochrony środowiska. Przepis art. 400 ust. 1 P.o.ś. stanowi, że jest on państwową osobą prawną w rozumieniu ustawy o finansach publicznych Zgodnie z art. 400b ust. 1 P.o.ś. celem działania Narodowego Funduszu jest finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej w zakresie określonym w art. 400a ust. 1 oraz art. 410a ust. 4-6. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 861/10 (CBOSA), które dotyczyło zaskarżenia do Sądu stanowiska Funduszu w przedmiocie odmowy udzielenia dopłaty do demontażu pojazdu, zgodnie z którym: "Narodowy Fundusz nie został zaliczony przez ustawodawcę do organów ochrony środowiska wymienionych w art. 376, lecz zgodnie z art. 386 pkt 3 Prawa ochrony środowiska, został określony jako jedna z instytucji ochrony środowiska. Powyższe świadczy jednoznacznie o tym, że ustawodawca świadomie nie chciał Narodowego Funduszu włączyć do grona organów administracji do spraw ochrony środowiska, które wymienił w innym dziale ustawy – Prawo ochrony środowiska. Twierdzenie więc w tym przypadku, że Narodowy Fundusz jest organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, jest jawnym naruszeniem woli ustawodawczy, sprzecznym z ratio legis tej ustawy." W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, mając na uwadze, że NFOŚiGW nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, a także co do zasady w znaczeniu funkcjonalnym, mógłby być uznany za organ kompetentny do wydawania zaświadczeń tylko przy założeniu, że powierzono mu takie kompetencje. Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie tak nie jest. Skarżąca powołuje się na art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 grudnia 2015 r., który stanowił, że wprowadzający pojazd, który nie zapewnia sieci, oraz podmiot niebędący przedsiębiorcą, który dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdu, są obowiązani do wniesienia, na rachunek NFOŚiGW, opłaty w wysokości 500 zł od każdego pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że NFOŚiGW w materii regulowanej tym przepisem (gromadzenie na rachunku opłat), zobowiązany jest to stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji NFOŚiGW nie był zobowiązany do wydania zaświadczenia żądanego przez skarżącą (art. 217 Kpa), ani nie miał podstaw do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia (art. 219 Kpa). Wobec powyższego, w ocenie Sądu skarga na czynności NFOŚiGW wyrażone w piśmie z dnia 15 listopada 2016 r., podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1p.p.s.a. (pkt 2 sentencji).