IV SA/Wa 1268/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-15
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Alina Balicka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunt leśny na cele nieleśne bez uzyskania wymaganej zgody wojewody, jest nieważna?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunt leśny na cele nieleśne bez uzyskania wymaganej zgody wojewody (po uzyskaniu opinii izby rolniczej), narusza przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Takie naruszenie trybu postępowania i właściwości organów skutkuje nieważnością uchwały w części dotyczącej tego gruntu.Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. z 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów leśnych. Skarga dotyczyła działki nr [...] z obrębu J., która w ewidencji gruntów była klasyfikowana jako las. Wojewoda ustalił, że nie uzyskano wymaganej zgody wojewody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały w tej części. Organ bronił się argumentem, że przeznaczenie działki było kontynuacją ustaleń wcześniejszego planu ogólnego z 1987 r., jednak sąd nie podzielił tego stanowiska.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu J. oraz stwierdzono, że uchwała nie podlega wykonaniu w tej części do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. powiat L. województwo [...] I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu J. gmina S.; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w zakresie opisanym w pkt I do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Pismem z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów
Państwowych w [...] zwrócił się do Wojewody [...] o ocenę
zgodności z prawem uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...]
lutego 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego gminy S. [...] w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu J., załączając do ww. wniosku kopię wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z którego wynika, iż "Działka nr [...] w obrąbie J., [...] położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudową letniskową, usługi turystyczne,
z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej niskiej, oznaczonym na
rysunku planu symbolem ZR/UT/MNO" oraz stanowisko Urzędu Gminy w S.
z dnia [...] września 2011 r. z którego wynika, iż " (...) nie występowano o zgodą na
zmianą przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dla przedmiotowej działki" .
Wojewoda [...], przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające,
podejmując m.in. niżej wymienione czynności:
* pismem z dnia [...] lutego 2012 r. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy S.
o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie;
* pismem z dnia [...] lutego 2012 r., wystąpił do Starostwa Powiatowego
w L., Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, z wnioskiem o udzielenie informacji z opisowej bazy
ewidencji gruntów i budynków, dotyczącej klasy i użytku oraz powierzchni
(w tym leśnej) dla działki nr ew. [...] z obrębu J., jednostka
ewidencyjna S., według stanu na dzień podejmowania skarżonej uchwały
(stan w dniu [...] lutego 2002 r.);
* dokonał przeglądu archiwum zakładowego.
W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] ustalił,
iż w dacie podejmowania skarżonej uchwały, tj. w dniu [...] lutego 2002 r., działka
oznaczona numerem ewidencyjnym [...] z obrębu J., jednostka ewidencyjna
S., o łącznej powierzchni [...] m oznaczona była w ewidencji gruntów jako
użytek las klasa VI - Ls VI - [...] m2 (pismo Starostwa Powiatowego w L.
Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami z dnia [...] maja 2012 r.).
Pismem z dnia [...]lutego 2012 r., Kierownik Referatu Gospodarki Gruntami i
Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta i Gminy S., poinformowała, " (.,.) że
w archiwum tutejszego Urzędu brak jest dokumentów potwierdzających wydanie
decyzji zezwalającej na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, dla
działek nr [...] obręb J., gmina S.
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda [...] wniósł do
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę
nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] lutego 2002 r. w sprawie
uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S.
[...] w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu J.
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów art. 7 ust. 2 ustawy z dnia
3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 9 ust. 1, art. 10
ust. 1 pkt 8, art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak uzyskania zgody na zmianę
przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, dla działki oznaczonej numerem
ewidencyjnym [...] z obrębu J., jednostka ewidencyjna S., objętej ww.
planem miejscowym.
Wobec powyższego na podstawie art. 93 ustawy o samorządzie gminnym,
w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wniósł
0 stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części tekstowej oraz graficznej,
w zakresie dotyczącym ww. działki.
W uzasadnieniu skargi [...] wskazał, iz zgodnie z dyspozycją art. 9 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w ustaleniach miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się postanowienia przepisów
szczególnych odnoszące się do obszaru objętego planem i przedmiotu i jego ustaleń.
Ponadto z art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym,
jednoznacznie wynika, iż organ sporządzający projekt miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego, uzgadnia go, stosownie do jego zakresu,
z organami właściwymi do uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego, na podstawie przepisów szczególnych. Oznacza to, że zgodnie
z wolą ustawodawcy, organy gminy sporządzając projekt miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego, zobligowane były do uwzględnienia w nim
postanowień wynikających z przepisów szczególnych, odnoszących się do obszaru
objętego planem.
Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej przepisy ustawy zagospodarowaniu
przestrzennym oraz fakt, iż w odniesieniu do obszaru objętego planem miejscowym,
stwierdzono występowanie gruntów leśnych, to zastosowanie powinny znaleźć
przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z ww. ustawą,
gruntami leśnymi, są grunty: określone jako lasy w przepisach
o lasach, zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej oraz grunty pod drogami
dojazdowymi do gruntów leśnych (art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych
i leśnych). Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych, reguluje m.in. zasady
ochrony gruntów leśnych poprzez ograniczanie przeznaczania tych gruntów na cele
nieleśne i nierolnicze.
Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 1 o ochronie gruntów rolnych i leśnych,
przeznaczenie gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagające zgody
o której mowa w ust. 2 tego artykułu, może być dokonane jedynie w miejscowym
planie zagospodarowania przestrzennego sporządzonym w trybie określonym
w przepisach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią art. 7
ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (w brzmieniu z dnia 1 lutego
2002 r.), przeznaczenie na cele nieleśne gruntów leśnych, nie stanowiących
własności Skarbu Państwa, "(...) wymaga uzyskania zgody wojewody wyrażanej po
uzyskaniu opinii izby rolniczej". W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż
wyrażenie, na podstawie art. 7 ust. 2 cyt. ustawy, zgody na zmianę przeznaczenia
gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne następuje, w formie decyzji
administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 1999 r., II SA 995/99, ONSA z
2000 r. Nr 4, poz. 173). Decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 7 ust. 2
ww. ustawy, rozstrzyga kwestię dopuszczalności przeznaczenia gruntów rolnych na
cele nierolnicze lub, jak w przedmiotowej sprawie, przeznaczenia gruntów leśnych na
cele nieleśne i stanowi podstawę do dokonania zmiany przeznaczenia w planie
miejscowym.
Wojewoda stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organ sporządzający plan
miejscowy nie uzyskał stosownej zgody na zmianę przeznaczenia, a zatem nie był
uprawniony do dokonywania zmiany przeznaczenia w odniesieniu do ww. działki.
Uznać również należy, że w tym stanie prawnym naruszona została właściwość
organów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o zagospodarowaniu
przestrzennym. Skoro zatem, ówczesny Zarząd Miasta i Gminy S., który na
mocy art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, był organem
właściwym w sprawie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego, nie wystąpił o zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na
cele nieleśne, to tym samym uznać należy, iż skarżony plan miejscowy, w części
dotyczącej fragmentu działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z obrębu
J., dotknięty jest wadą prawną polegająca na naruszeniu właściwości
organów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4 lit.a ustawy
o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 7 ust.2 pkt 5 ustawy o ochronie
gruntów rolnych i leśnych a tym samym na zasadzie art. 27 ust.1 ustawy
o zagospodarowaniu przestrzennym, zdaniem organu nadzoru zachodzą przesłanki
do stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Miejskiej
w S. z dnia [...] lutego 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego gminy S. [...] w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu J.
W odpowiedzi na skargę organ uznał skargę za bezzasadną i wyjaśnił, iż
dacie podejmowania skarżonej uchwały, tj. w dniu [...] lutego 2002 r. działka
oznaczona w ewidencji gruntów nr [...] w obrębie J. w gminie S.
położona była na terenie przeznaczonym pod budownictwo letniskowe, co wykazane
zostało już w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego gminy S.,
uchwalonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia
[...] grudnia 1987 r. (dowód: wypis z wyrysem z planu zagospodarowania
przestrzennego z 1987r.). Należy zatem przyjąć, że zmiana przeznaczenia
przedmiotowej działki z leśnego na cele nieleśne zaistniała w okresie wcześniejszym,
poprzez uzyskanie zgody właściwego organu, tj. wojewody, zgodnie z art. 7 ust. 2
ustawy z dnia 26.03.1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Przeznaczenie działki w obowiązującym od 2002 r. miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego gminy S. (sekcja C obręby: [...],[...].,[...].,[...]) stanowi więc kontynuację ustaleń zawartych w planie
ogólnym, utrzymującym funkcję dotychczasową dla przedmiotowej działki jako
zabudowę letniskową jednocześnie rozszerzając o zabudowę mieszkaniową
jednorodzinną niską oraz usługi turystyki.
Z zawartej w piśmie urzędu z dnia [...] lutego 2012r. informacji o braku
w archiwach urzędu dokumentów potwierdzających wydanie decyzji zezwalającej na
zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dla działki nr [...] w obrębie
J. gmina S., nie można wnioskować, że taka zgoda nie była wydana,
gdyż dotyczy okresu przed uchwaleniem pierwszego ogólnego planu
zagospodarowania gminy S. w 1987 roku.
W związku z powyższym, w trakcie sporządzania aktualnie obowiązującego
planu miejscowego uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na
cele nieleśne w odniesieniu do terenu ww. działki nie było wymagane z uwagi na
utrzymanie tej samej funkcji, co w poprzednio obowiązującym planie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.
in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.
270 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności
administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności
zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także
prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej uchwały w oparciu o wyżej powołane
przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134
P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Wojewodę [...] do Sądu
w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest
uchwała nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] lutego 2002 r.
w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy
S. [...] w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu J.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 27
ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U
z 1999r. nr 15 poz. 139, obowiązującej w dacie uchwalania zaskarżonego planu)
naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18
powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Przepis ten wprowadza zatem sankcje z tytułu naruszenia trybu postępowania
w trakcie prac nad uchwalaniem planu, a także naruszenia właściwości organów
w tym zakresie.
W ocenie Sądu na akceptację zasługuje stanowisko organu nadzoru, iż
dokonując zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne dla działki oznaczonej
numerem ewidencyjnym [...] z obrębu J., jednostka ewidencyjna S.,
organ naruszył tryb postępowania.
Jak wynika z akt sprawy w dacie prac na planem zagospodarowania
przestrzennego dla gminy S. działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...]
z obrębu J., jednostka ewidencyjna S., o łącznej powierzchni [...] m2
oznaczona była w ewidencji gruntów jako użytek las klasa VI - Ls VI [...]m2 (pismo
Starostwa Powiatowego w L. z dnia [...] maja 2012 r.).
Stosownie do treści art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych
i leśnych (w brzmieniu z dnia 1 lutego 2002 r.), przeznaczenie na cele nieleśne
gruntów leśnych, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, (...) wymagało
uzyskania zgody wojewody wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej.
Zgodnie z uchwalonym w dniu [...] lutego 2002 r. planem zagospodarowania
przestrzennego działka nr [...] przeznaczona została na cele zabudowy letniskowej,
usług turystyki i zabudowy mieszkaniowej (symbol ZR/UT/MNO), a zatem jej
przeznaczenie określone zostało w planie na cele inne niż leśne. Taka zmiana
wymagała w trakcie prac nad planem zgody wojewody wyrażanej po uzyskaniu opinii
izby rolniczej.
W trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...]
ustalił, że w archiwum tutejszego Urzędu brak jest dokumentów potwierdzających
wydanie decyzji zezwalającej na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele
nieleśne, dla działki nr [...] obręb J., gmina S.
Wobec powyższego w ocenie Sądu uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie
organ sporządzający plan miejscowy nie uzyskał stosownej zgody na zmianę
przeznaczenia gruntu leśnego (działka nr [...]) na cele nieleśne, a zatem nie był
uprawniony do dokonywania zmiany przeznaczenia w odniesieniu do ww. działki.
Uznać również należy, że w tym stanie prawnym naruszona została także
właściwość organów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy
o zagospodarowaniu przestrzennym.
Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na
skargę, iż przeznaczenie działki nr [...] w obowiązującym od 2002 r. miejscowym
planie zagospodarowania przestrzennego gminy S. stanowi kontynuację ustaleń
zawartych w planie ogólnym gminy S., uchwalonym uchwałą Rady Narodowej
Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] grudnia 1987r. i przyjąć należy, że
zmiana przeznaczenia przedmiotowej działki z leśnego na cele nieleśne zaistniała
w okresie wcześniejszym, poprzez uzyskanie zgody właściwego organu,
tj. wojewody, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie
gruntów rolnych i leśnych. Organ nie przedstawił bowiem dowodu, iż kiedykolwiek
zgoda taka została udzielona, a w ocenie Sądu zgody takiej nie można
domniemywać.
Biorąc zatem pod uwagę, iż dla działki oznaczonej numerem ewidencyjnym
[...] z obrębu J., jednostka ewidencyjna S. dokonano zmiany
przeznaczenia gruntów leśnych dla ww. działki na cele inne niż leśne, bez
zachowania właściwego trybu, Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a
stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...].
Jednocześnie na podstawie art. 152 p.p.s.a stwierdził, iż zaskarżona uchwała nie
podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło