IV SA/Wa 1281/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. K. i A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. M. kwotę 266,40 (dwieście sześćdziesiąt sześć złotych i 40 groszy) oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. o odmowie wszczęcia postępowania, na wniosek S. i A. K., w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. zatwierdzającą projekt scalenia gruntów we wsi S. gmina K., w sprawie skorygowania stanu własności parceli gruntowej [...] położonej na terenie wsi S., która w przygotowanej do scalenia ewidencji gruntów została włączona do działki nr [...]. W uzasadnieniu Minister podniósł, iż S. i A. K. wystąpili z wnioskiem z dnia [...] lipca 2008 r. o wznowienie postępowania scaleniowego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. W uzasadnieniu swojego wniosku podali między innymi że w wyniku założenia w 1979 r. przygotowanej do scalenia gruntów ewidencji gruntów we wsi S., a następnie zatwierdzenia projektu scalenia tego obszaru decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. Nr [...], przypisano A. H. prawo własności należącej do nich parceli gruntowej Nr [...] pow, 0,0450 ha. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...], na podstawie art, 149 § 3 i 148 § 1 Kpa, odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. podając, że zgodnie z oświadczeniem S. i A. K. z dnia [...] marca 2009 r. zainteresowani w dniu [...] lipca 2005 r. dowiedzieli się o włączeniu przedmiotowej parceli Nr [...] do działki nr [...] wydzielonej dla A. H.. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożyli w dniu [...] lipca 2008 r., co według Wojewody [...], stosownie do art. 148 § 1 Kpa, stanowiło podstawę do odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K.. Minister wskazał, że w związku z pismem S. i A. K. z dnia [...] lipca 2005r. toczyły się postępowania, w których Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dwukrotnie orzekał w przedmiocie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta K., a decyzje te stały się ostateczne. Zdaniem Ministra przyjmując nawet, że podniesione w oświadczeniu z dnia [...] marca 2009 r. i we wniosku z dnia [...] lipca 2008 r, o wznowienie postępowania sygn, akt IV SA/Wa 1281/09 administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. oraz w odwołaniu z dnia [...] marca 2009 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r., zarzuty mogą stanowić dostateczną przesłankę do wznowienia przedmiotowego postępowania, to zgodnie z art. 145 § 1 Kpa, termin na wniesienie podania o jego wznowienie został uchybiony. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli S. i A. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. Podnieśli, iż zmiany w ewidencji gruntów dotyczące parceli nr [...] zauważyli w dniu [...] lipca 2005 r., natomiast wniosek o wyjaśnienie zaistniałych niezgodności ze stanem faktycznym skierowali do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. w dniu [...] lipca 2005 r. Ich zdaniem, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został więc zachowany. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 7, 8, 9, 10 Kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy bowiem, bez wyjaśnienia treści żądania S. i A. K. sformułowanego w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. przyjęły, iż wniosek skarżących o wznowienia postępowania został złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lipca 2005 r. S. i A. K. wnieśli do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. pismo, w którym zwrócili się o "wyjaśnienie lub zmianę decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r." dotyczącą zatwierdzenia projektu scalenia gruntów we wsi S. gmina K.. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi potraktował to pismo jako żądanie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności tej decyzji i orzekł merytorycznie w sprawie - odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1982 r. Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2008 r. skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. Organ wówczas sygn. akt IV SA/Wa 1281/09 odmówił wznowienia postępowania z tej przyczyny, że wniosek S. i A. K. został złożony z uchybieniem ustawowego terminu na wniesienie skargi o wznowienie. Ponadto wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżących, z którego wynika, iż w dniu [...] lipca 2005 r. - zauważyli zmianę w ewidencji gruntów polegającą na nieprawnym, w ich ocenie, przypisaniu A. H. działki, której byli właścicielami. Wskazać należy, że zgodnie z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organy dysponowały oświadczeniem skarżących z dnia [...] marca 2009 r. - że o podstawie wznowieniowej dowiedzieli się w dniu [...] lipca 2005 r. oraz pismem z dnia [...] lipca 2008 r., w którym skarżący już w sposób wyraźny domagali się wznowienia postępowania w sprawie. Uznały więc, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z chybieniem terminu wynikającego art. 148 § 1 Kpa, Zdaniem Sądu taki pogląd jest nieuprawniony. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby organy podjęły jakiekolwiek czynności w celu ustalenia faktycznego żądania zawartego w piśmie skarżących z dnia [...] lipca 2005 r. Przyjęto, że wnioskowano o stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r., nie wyjaśniono przy tym, czy o zastosowaniu tego trybu nadzwyczajnego przesądziło żądnie strony, czy też zdecydował o tym organ. W ocenie Sądu niezbędne było wyjaśnienie, jaki był przedmiot wniosku skarżących zawarty w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. i czy mieściło się w nim żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta K.. Poczynienie ustaleń w tym zakresie pozwoliłoby dopiero na ocenę, czy faktycznie wniosek skarżących o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu od powzięcia wiadomości o przesłance wznowieniowej pozwalającej na złożenie wniosku, czy też złożono go z zachowaniem terminu już w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. Należy przy tym mieć na względzie, że zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa sądów administracyjnych zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m.in. w art. 63, art. 65, art. 128, art. 140 Kpa jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony, bez zbędnego formalizmu. Nie można zatem przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Taka ingerencja mogłaby doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie (por, także wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 4339/03). Jak wskazuje się w orzecznictwie, jeżeli charakter pisma wniesionego przez stronę budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony, stosownie do zasad określonych w art. 8 i art. 9 Kpa. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117). O tym, jaki charakter ostatecznie ma mieć złożone pismo, decyduje strona. Dlatego w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Obowiązek ten dotyczy pism, które zredagowane zostały w sposób niezręczny i niepozwalający na oczywiste ustalenie rzeczywistej woli strony. Trafnie zatem zarzucają skarżący niewyjaśnienie przez organy orzekające w niniejszej sprawie woli S. K. i A. K. , wyrażonej w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. Podsumowując stwierdzić należy, że kontrolowane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W aktach sprawy brak jest bowiem jakichkolwiek informacji, czy organy ustalały faktyczną treść żądania skarżących, wyrażoną w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. Bez takiego ustalenia nie można bowiem przyjąć, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia, jako wniesiony w dniu [...] lipca 2008 r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi ustanowionemu z urzędu Sąd orzekł, w pkt 2 sentencji, na podstawie art. 250 cyt. ustawy w związku z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz sygn. akt IV SA/Wa 1281/09 ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz, 1348 ze zm.). Stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie stanowiącej przedmiot zaskarżenia wynosi 240 zł. Przyznana pełnomocnikowi kwota podwyższona została o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz, U. Nr 54, poz, 535 ze zm.). Nadto Sąd uwzględnił poniesione przez pełnomocnika udokumentowane wydatki w kwocie 26 zł i 40 groszy. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organy orzekające ustalą, czy zwracano się do S. i A. K. o wyjaśnienie, wszczęcia jakiego postępowania domagali się w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. W razie braku ustalenia w 2005 r. przedmiotu ich żądania nie można wykluczyć, iż w piśmie tym domagali się już wszczęcia postępowania wznowieniowego.