IV SA/Wa 1283/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-13
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Magdalena Durzyńska, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać utrzymana w mocy pomimo sprzeciwu stron postępowania dotyczącego emisji odorów i hałasu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest prawidłowa, gdyż nie stwierdzono przesłanek prawnych do jej odmowy, a raport oddziaływania na środowisko spełnia wymogi formalne i merytoryczne. Sprzeciw stron postępowania nie stanowi samodzielnej podstawy do odmowy wydania decyzji, a organ i sąd dokonali wszechstronnej oceny dowodów, w tym raportu środowiskowego, który wykazał brak przekroczenia dopuszczalnych norm emisji odorów i hałasu poza terenem inwestycji.Stan faktyczny
Inwestorzy złożyli wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy dwóch budynków inwentarskich - chlewni o łącznej obsadzie 268,80 DJP na działce w gminie. W toku postępowania organ I instancji oraz organ odwoławczy wydali decyzję pozytywną pomimo sprzeciwu mieszkańców i negatywnej opinii sanitarnej dotyczącej emisji odorów. Skarżący zarzucili naruszenie prawa poprzez nieuwzględnienie sprzeciwu i zagrożenia dla zdrowia mieszkańców.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. J. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. J.
i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego
w [...] znak [...] z [...] lutego 2015 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
W dniu 27 czerwca 2014 r. M. i M. małżonkowie A. (zwani dalej: inwestorzy) złożyli do Wójta Gminy [...] (zwany dalej: Wójt, organ
I instancji) wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch budynków inwentarskich - chlewni
w systemie chowu rusztowego o obsadzie po 960 szt. tucznika każdy (tj. łącznie 268,80 DJP) wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewid. [...] położonej we wsi [...], gmina [...], powiat [...]. Do wniosku inwestorzy dołączyli: raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia w 3 egzemplarzach oraz jego zapis na nośniku elektronicznym; mapę ewidencyjną w skali 1:5000 obejmującą teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujące teren, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; dowód uiszczenia opłaty za wydanie decyzji.
Planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., zwana dalej: ustawą środowiskową) oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2010 r. Nr 213 poz. 1397, zwane dalej: rozporządzeniem). Wedle ww. zapisu § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia "chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuję się maksymalną obsadę inwentarza); współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia.
Zawiadomieniem z [...] lipca 2014 r. Wójt wszczął postępowanie administracyjne
w sprawie z wniosku inwestorów o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Następnie wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (zwany dalej: RDOŚ)
i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (zwany dalej: PPIS) z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia.
Kolejnym zawiadomieniem z [...] lipca 2014 r. Wójt poinformował społeczeństwo
o wszczęciu postępowania z udziałem społeczeństwa i wyznaczył 21 dniowy okres składania skarg, uwag i wniosków, które zostało zamieszczone na stronie Biuletynu Informacji Publicznych, Urzędzie Gminy w [...]i na tablicy ogłoszeń w siedzibie urzędu oraz ogłoszone przez zawiadomienie w sposób zwyczajowo przyjęty
w miejscowości realizacji inwestycji [...]. W trakcie prowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa wpłynęły uwagi i wnioski wskazujące na negatywne skutki inwestycji (immisje, zwłaszcza wydobywanie odorów, zanieczyszczenie wód powierzchniowych i gruntowych, zagrożenia mikrobiologiczne.
W dniu 14 lipca 2014 r. wpłynął do organu I instancji sprzeciw stron postępowania J. i J. małżonków J. (zwani dalej: skarżący) w odniesieniu do planowanej przez inwestorów inwestycji, z uwagi na immisję odorów.
Opinią sanitarną znak [...] z [...] lipca 2014 r. PPIS negatywnie zaopiniował realizację przedsięwzięcia w oparciu o warunki zapisane w raporcie. Uznał, że przedsięwzięcie tj. przemysłowy tucz - chów świń generuje bardzo duże ilości substancji odorowych i mimo braku regulacji prawnych określających wartość odniesienia substancji zapachowych - odorowych dla mieszkańców, zagrażają one
w sposób bezpośredni mieszkańcom poprzez obniżenie komfortu życia i stanu zdrowia ludzi. Natomiast RDOŚ pismem z 6 sierpnia 2014 r. wniósł o uzupełnienie raportu.
W dniu 28 sierpnia 2014 r. inwestor przedłożył uzupełnienie do raportu oddziaływania na środowisko o wymagane informacje, które przedstawione zostało RDOŚ 1 września 2014 r. Pismem z 22 września 2014 r. RDOŚ ponownie wezwał organ do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Powyższe nastąpiło 24 września 2014 r. Ostatecznie postanowieniem znak [...] z [...] października 2014 r. RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki dla powyższego.
W dniu [...] listopada 2014 r. Wójt przeprowadził ponownie procedurę z udziałem społeczeństwa i wyznaczył 21 dniowy okres składania skarg, uwag i wniosków.
W ramach powyższego wpłynęły sprzeciwy wskazujące na negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko (immisja odorów, zanieczyszczenie wód gruntowych, oddziaływanie na zwierzęta, rośliny). Sprzeciw wnieśli także skarżący.
Decyzją znak [...] z [...] stycznia 2015 r. Wójt działając na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia, w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków inwentarskich - chlewni w systemie chowu rusztowego o obsadzie po 960 szt. tucznika każdy (tj. łącznie 268,80 DJP) wraz z obiektami towarzyszącymi na działce o nr ewd. 122/3 położonej we wsi [...], gmina [...], powiat [...].
W pkt I i II decyzji organ I instancji określił rodzaj, miejsce i warunki przedmiotowego przedsięwzięcia. Nadto w celu zapewnienia mieszkańcom dodatkowej ochrony Wójt nałożył na inwestora dodatkowe wymagania mające przeciwdziałać imisjom. Wskazał, iż nie stwierdzono możliwości negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. Planowana ferma nie wpłynie na poziom wód gruntowych i powierzchniowych, nie spowoduje zmian w zakresie równowagi przyrodniczej w wodach rzek. Ferma nie spowoduje zagrożeń dla ujęć wody pitnej. Z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, że stężenie szkodliwych substancji przenikających do atmosfery w trakcie hodowli nie przekroczy dopuszczalnych norm obszarem inwestycji. Ustawodawca nie wprowadził odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami lecz tylko przed określonymi substancjami w powietrzu. Zapach czy też odór jest substancją niemierzalną. Zapachy, pomimo że mogą być uciążliwe, nie mogą być badane, gdyż
w polskim systemie prawnym nie obowiązują normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. W takiej sytuacji za kryterium oceny w tym zakresie przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężenia amoniaku i siarkowodoru. Realizacja przedmiotowej inwestycji nie będzie wymagała prowadzenia prac odwodnieniowych, ze względu na głębokość wykopów oraz głębokość występowania wód gruntowych. Teren przedsięwzięcia w trakcje realizacji zaopatrzony będzie w środki do neutralizacji awaryjnych wycieków substancji ropopochodnych. Minimalizując oddziaływanie planowanej inwestycji na stan i jakość powietrza atmosferycznego nałożono na inwestora warunek dotyczący liczby i parametrów planowanych do zastosowania wentylatorów w budynkach inwentarskich. Emisja substancji do powietrza będzie ograniczona dzięki sprawnemu czyszczeniu chlewni. Transport gnojownicy do miejsc przeznaczania prowadzony będzie w sposób zabezpieczający przed niezorganizowaną emisją odorów, za pomocą specjalistycznych pojazdów.
Przeprowadzona w raporcie analiza rozprzestrzeniania się substancji
w powietrzu wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszej decyzji standardy jakości powietrza zostaną dotrzymane. Odpady niebezpieczne powstające na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia magazynowane będą selektywnie w szczelnych, zamykanych i oznakowanych pojemnikach lub kontenerach, odpornych na działanie składników umieszczonych
w nich odpadów, zlokalizowanych w wyznaczonym do tego celu pomieszczeniu, posiadającym szczelne podłoże oraz zadaszenie. Miejsca magazynowania odpadów, niebezpiecznych będą oznaczone i zabezpieczone przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt. Powstające na etapie eksploatacji inwestycji odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w przystosowanych do tego celu pojemnikach lub kontenerach zlokalizowanych w wyznaczonym do tego celu pomieszczeniu, zabezpieczonym przed wpływem warunków atmosferycznych. Wszystkie ww. odpady przekazywane będą uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwienia.
W czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą wentylatory mechaniczne oraz ruch pojazdów samochodowych po terenie inwestycji. W sentencji niniejszej decyzji, określono ilość i poziom mocy akustycznej planowanych do zainstalowania w budynkach inwentarskich wentylatorów. W raporcie wykazano, że podczas fazy eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, przy zachowaniu określonych w sentencji decyzji warunków, dopuszczone poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie będą dotrzymane. Planowana inwestycja zaopatrywana będzie w wodę z wodę z wodociągu gminnego. Woda będzie zużywana do pojenia trzody, do celów socjalno-bytowych oraz do czyszczenia pomieszczeń inwentarskich. W celu kontroli zużycia wody i wykrycia ewentualnych wycieków prowadzony będzie rejestr jej zużycia. Do pojenia trzody chlewnej stosowane będą automatyczne systemy pojenia, minimalizujące zużycie wody.
Przeprowadzona w raporcie analiza oddziaływania na środowisko wykazała, że eksploatacja chlewni, nie będzie powodować przekroczenia standardów jakości środowiska na terenach położonych poza granicą terenu własności Inwestora przedsięwzięcia, pod warunkiem zastosowania działań ograniczających proponowanych w niniejszej decyzji i w raporcie.
Wójt ocenił, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia ograniczy się do terenu inwestycji. Poza tym terenem nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych norm w zakresie ochrony powietrza oraz gospodarki i odpadami, nawozami naturalnymi, gospodarki wodno-gruntowej i emisji hałasu.
W odwołaniach złożonych na powołaną decyzję skarżący wnieśli o zamianę zaskarżonej decyzji poprzez odmowę udzielenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia dla spornej inwestycji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na teść zaskarżonej decyzji poprzez błędne ustalenie, że zarówno realizacja, jak i eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie oddziałuje negatywnie na zdrowie ludzi i środowisko, nie zagraża funkcjonowaniu ekosystemów, obszarów chronionych przyrodniczo i zapewnia wymagane standardy jakości środowiska oraz nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, gdy tymczasem mieszkańcy [...] sprzeciwiają się realizacji planowanego przedsięwzięcia na działce nr [...] położonej na gruntach wsi [...], bowiem już w chwili obecnej nie tylko nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z działką o nr ewidencyjnym [...], ale również nieruchomości oddalone o kilkadziesiąt i kilkaset metrów, poddawane są przeróżnym oddziaływaniom, zwanymi imisjami, mającymi swoje źródło na nieruchomości inwestorów, na których te imisje są wytwarzane (emitowane) i rozchodzą się w postaci emisji takich jak hałas i zapachy. Zaznaczyli, że inwestorzy mają możliwość wzniesienia nowych budynków inwentarskich na innych działkach położonych z dala od wsi [...] i skupiska ludzi.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją z [...] lutego 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej: Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 106 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Uzasadniając podjętą decyzję, po przedstawieniu stanu sprawy Kolegium wskazało, że w jego ocenie wyniki postępowania uzasadniają uwzględnienie wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Ponadto Kolegium zaznaczyło, że wydanie decyzji negatywnej może nastąpić tylko w sytuacjach przewidzianych prawem, tj.: w przypadku niezgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; odmowy uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające; braku zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ innym niż zawarty we wniosku; niezgodności z przepisami szczególnymi; wykazanym
w raporcie oddziaływania na środowisko negatywnym wpływie danego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
W niniejszej sprawie Kolegium nie dopatrzyło się zaistnienia którejkolwiek z ww. sytuacji wykluczających możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium podało, iż dla wnioskowanego terenu, brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka nr [...] to grunt rolny o powierzchni 0.3821 ha. Najbliższa zabudowa chroniona akustycznie znajduje się
w odległości ok. 100 m od planowanej inwestycji. Stwierdziło, że wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia nie jest niezgodne
z jakimkolwiek innym przepisem prawa. Według oceny Kolegium postępowanie
w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykazało, że zarówno w fazie budowy, jak i eksploatacji nie będzie ono stanowić zagrożenia dla środowiska, jak wykazał w uzasadnieniu postanowienia RDOŚ. W szczególności nie stwarza zagrożenia dla przedmiotu i celu ochrony obszaru Natura 2000 Dolina [...] i [...], obszar specjalnej ochrony ptaków znajduje się w odległości ok. 12 km od planowanej inwestycji. Teren, na którym realizowana będzie inwestycja położony jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Międzyrzecze [...] i [...]. Analiza środowiskowych uwarunkowań terenu przeprowadzona na podstawie raportu środowiskowego w ramach oceny oddziaływania na środowisko wskazuje, że inwestycja nie narusza zakazów rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z 15 kwietnia 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Międzyrzecze [...] i [...].
Analizując zapisy raportu, Kolegium wskazało, że na etapie budowy mogą wystąpić: emisja substancji do powietrza i hałas spowodowane eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu, będą to jednak uciążliwości okresowe, które ustaną po zakończeniu prac budowlanych. Materiały pyliste będą zabezpieczone przed rozwiewaniem, a teren inwestycji utrzymywany w należytym porządku. Ścieki bytowe gromadzone będą w szczelnych zbiornikach bezodpływowych, a następnie przekazywane będą do oczyszczalni ścieków za pośrednictwem uprawnionych podmiotów. Wszystkie odpady będą przekazywane uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwienia. W stosunku do źródeł emisji hałasu organ w decyzji wskazał zgodnie z postanowieniem RDOŚ, iż w każdym z budynków powinno zostać zainstalowane po 6 sztuk wentylatorów dachowych o wydajności maksymalnej 12270 m3/h oraz poziomie mocy akustycznej nie większym niż 85,9 dB każdy, wyposażonych w tłumiki obniżające emitowany poziom hałasu przez poszczególny emitor o minimum 20 dB z odprowadzaniem zanieczyszczeń 6 emitorami o minimalnej wysokości 8 m
i maksymalnej średnicy 0,56 m.
Kolegium podkreśliło, że postanowieniem z [...] października 2014 r. znak [...], RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki jego realizacji i eksploatacji. Warunki te zostały uwzględnione
w zaskarżonej decyzji. Negatywną opinię w tej sprawie wydał PPIS (postanowienie z [...] lipca 2014r. znak: [...]). Wyjaśniło dalej, iż organy współdziałające mogą działać w różnych formach, możliwe jest bowiem zarówno wyrażenie opinii, zgody lub wyrażenie stanowiska w innej formie (np. tak jak w przypadku RDOŚ w drodze postanowienia), jednakże owo zajęcie stanowiska może mieć różną moc prawną.
W ramach współdziałania organ wyraża opinię lub uzgodnienie. Rozróżnienie to jest
o tyle ważne, iż uzgodnienie w przeciwieństwie do opinii jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ decydujący w postępowaniu głównym. Natomiast opinia organu wydana w ramach współdziałania nie ma mocy wiążącej. Zatem opinia wydana w toku postępowania środowiskowego przez PPIS ma charakter niewiążący. |
Organ odwoławczy uznał także, iż sam sprzeciw zarówno skarżących, którzy są stronami postępowania w sprawie jak również innych osób, nie jest samoistną przesłanką odmowy uwzględnienia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Właściwie zatem postąpił organ I instancji uwzględniając wniosek, inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Żaden przepis prawa nie uzależnia bowiem możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od zgody osób trzecich, w tym od właścicieli nieruchomości położonych w sąsiedztwie terenu, na którym planowana jest lokalizacja przedsięwzięcia. Odnosząc się do zarzutów skarżących, iż obecnie na terenie inwestycyjnym są już chlewnie i deklaracje inwestora, że zaprzestanie chowu trzody w tych obecnych budynkach są "sprzeczne
z logiką i doświadczeniem życiowym organ odwoławczy stwierdził, że fakt dokonania likwidacji obecnie prowadzonej hodowli trzody, po realizacji planowanej inwestycji zapisany jest w decyzji organu I instancji oraz w uzasadnieniu postanowienia RDOŚ. Zatem organ odwoławczy nie ma podstaw aby poddawać w wątpliwość prawdziwość wyżej wskazanych zapisów dot. likwidacji obecnie prowadzonego chowu trzody chlewnej.
W ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja nie jest też dotknięta żadnymi innymi wadami, mogącymi skutkować jej uchylenie. Postępowanie poprzedzające jej wydanie, zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. oraz w przepisach ustawy środowiskowej. W szczególności, wykonując dyrektywę wynikającą z art. 79 ust. 1 w związku z art. 33 ustawy środowiskowej, organ I instancji zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Strony postępowania informowane były indywidualnie na każdym stadium prowadzonego postępowania, a społeczność miejscowości informowana była poprzez zamieszczanie obwieszczenia w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej oraz wywieszanie na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy [...] oraz w miejscowości [...].
Również treść rozstrzygnięcia odpowiada wymogom określonym w art. 82 ust. 4 ustawy środowiskowej, a decyzja zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 1 k.p.a. i art. 85 ustawy środowiskowej. Załącznikiem do decyzji jest opracowana charakterystyka planowanego przedsięwzięcia zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy środowiskowej.
W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść decyzji oraz prawa materialnego, tj.:
1. art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej, poprzez nie wzięcie pod uwagę sprzeciwu wszystkich mieszkańców [...] wobec budowy przez inwestorów dwóch budynków inwentarskich - chlewni w systemie chowu rusztowego o obsadzie po 960 sztuk tuczników każdy (tj. łącznie 268,80 DJP) wraz z obiektami towarzyszącymi na działce o nr ewid. [...] położonej we wsi [...], gmina [...], powiat [...]i;
2. art. 144 k.c., poprzez jego całkowite pominięcie w przedmiotowej sprawie
i nie wzięcie pod uwagę faktu, że budowa dodatkowych budynków chlewni mieszczących się w samym środku miejscowości przy dużym skupisku ludzi spowoduje zagrożenie dla zdrowia mieszkańców poprzez dużą emisję azotu. Skarżący podkreślili, że Inwestorzy mają możliwość wzniesienia nowych budynków inwentarskich na innych działkach z dala od wsi [...].
Skargę na powołaną decyzję złożyło także stowarzyszenie ekologiczne "[...]" z siedzibą w [...].
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z [...] lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1282/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" w związku z nieuiszczeniem wpisu sądowego od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Oceniając złożoną skargę w tak zakreślonym zakresie Sąd stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium, utrzymująca
w mocy decyzję Wójta, ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na budowie dwóch budynków inwestarskich - chlewni w systemie chowu rusztowego
o obsadzie po 960 sztuk tuczników każdy (tj. łącznie 268,80 DJP) wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewid. [...] położonej we wsi[...], gmina[...], powiat[...].
Podstawę prawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji środowiskowej stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (publ. : j.w.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (publ. : j.w.).
Planowana inwestycja zaliczana jest do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 51 ww. rozporządzenia, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenie raportu, jest wymagane, a co za tym idzie zgodnie
z art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej organ właściwy do wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, w przedmiotowej sprawie Wójt, zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że inwestor składając wniosek o wydanie decyzji środowiskowej przedstawił raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który był w toku postępowania dwukrotnie uzupełniany.
Zgodnie z dyspozycją art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej organ I instancji zapewnił społeczeństwu udział w prowadzonym postępowaniu, poprzez wywieszenie
w Urzędzie Gminy w [...] oraz w miejscu planowanego przedsięwzięcia – miejscowości [...], obwieszczenia wydanego w trybie art. 33 ust. 1 ustawy środowiskowej oraz poprzez zamieszczenie go w BIP Urzędu Gminy [...].
Również w toku prowadzonego postępowania Wójt uzyskał wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej uzgodnienie dla przedsięwzięcia od RDOŚ, który określił jednocześnie warunki, pod którymi przedsięwzięcie to może być realizowane oraz opinię PPIS.
Przepis art. 80 ustawy z dnia 3 października 2008 r. odnoszący się do decyzji środowiskowej wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ wydaje, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone; 5) po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
Jak wynika z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w niniejszej sprawie - wyżej wskazane elementy zostały wzięte pod uwagę. Także decyzja ta odpowiada zakresowi rozstrzygnięcia wynikającemu z art. 82 ustawy środowiskowej.
Sąd za prawidłowe uznaje stanowisko organu odwoławczego, że przesłankami wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mogą być następujące okoliczności: niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające, brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, inny niż zawarty we wniosku, wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia negatywny jego wpływ na obszar Natura 2000, oraz niezgodność z przepisami szczególnymi.
W niniejszej sprawie żadne z określonych przepisami prawa okoliczności wykluczające możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wystąpiły, co pozwoliło na wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem inwestora. Nie ulega wątpliwości, iż zakres oddziaływania poszczególnych przedsięwzięć na środowisko może być zróżnicowany. Właściwym środkiem dowodowym, który ma umożliwić ocenę zagrożeń wynikających z realizacji planowanego przedsięwzięcia, jest raport oddziaływania na środowisko. Raport oddziaływania na środowisko jest jednym
z najważniejszych elementów postępowania wyjaśniającego, w efekcie którego ma zostać wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Raport stanowi element materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód składany przez stronę czy zgromadzony przez organ podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. Aby opracowanie to zawierało informacje niezbędne do wydania prawidłowej decyzji
o uwarunkowaniach środowiskowych w art. 66 ustawy środowiskowej określone zostały elementy, które powinien zawierać raport oddziaływania na środowisko.
W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego organy zgodnie
z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. dokonały wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Przede wszystkim prawidłowo został oceniony raport przedstawiony w sprawie przez inwestora wskazując, że treść raportu odpowiada wymogom stawianym przez art. 66 ustawy środowiskowej. Raport zawiera opis planowanego przedsięwzięcia wraz z jego charakterystyką – pkt 2 zatytułowany "Opis planowanego przedsięwzięcia". Ponadto w pkt 2.3 raportu został przedstawiony potencjalny wpływ przedsięwzięcia na środowisko – przewidywane wielkości emisji.
W kolejnych punktach raportu określono gospodarkę wodno-ściekową (pkt 2.3.2.), gospodarkę odpadami (pkt 2.3.3.), emisje do powietrza (pkt 2.3.4.), w tym emisję technologiczną gazów, charakterystykę źródeł hałasu (pkt 2.3.5.). W odniesieniu do emisji do powietrza wskazano w raporcie, że w czasie hodowli następuje emisja amoniaku, metanu, dwutlenku węgla oraz siarkowodoru. Emisja siarkowodoru
i dwutlenku węgla może być na poziomie śladowym i występuje w przypadku obiektów zootechnicznie zaniedbanych. Emisja zależy od wielu czynników zewnętrznych (gatunku zwierząt, metody chowu, rodzaju paszy). Ze względu na brak w polskim systemie prawnym regulacji dotyczących emisji metanu i podtlenku azotu w raporcie uwzględniono obliczenia emisji amoniaku. Do obliczeń przyjęto wskaźniki według opracowania Zintegrowane Zapobieganie i Kontrola Zanieczyszczeń Dokument Referencyjny o Najlepszych Dostępnych Technikach dla Intensywnego Chowu Drobiu
i Świń, Ministerstwo Środowiska Warszawa 2005.
W punkcie 3 raportu przedstawiono opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko
w postaci: rzeźby terenu, budowy geologicznej, warunków hydrologicznych, jakości gleb i ziemi, zbiorników wód podziemnych, wód powierzchniowych, powietrza atmosferycznego, warunków klimatycznych, klimatu akustycznego, krajobrazu.
Z ustaleń raportu wynika, że zarówno realizacja, jak i eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie oddziałuje negatywnie na zdrowie ludzi i środowisko, nie zagraża funkcjonowaniu ekosystemów, obszarów chronionych przyrodniczo i zapewnia wymagane standardy jakości środowiska oraz nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności: nie narusza dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania m.in. z wody, energii elektrycznej, środków łączności; nie wywoła żadnych uciążliwości akustycznych, zakłóceń elektrycznych i promieniowania elektromagnetycznego; nie będzie powodowała zanieczyszczenia wody i gleby oraz nie wpłynie negatywnie na krajobraz, dobra materialnego i dziedzictwa kulturowego; nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych (normowanych) stężeń gazów lub pyłów w powietrzu i uciążliwości odorowych poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Oddziaływanie to ograniczy się do terenu inwestycji. Poza tym terenem nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych norm w zakresie ochrony powietrza oraz gospodarki odpadami, nawozami naturalnymi, gospodarki wodno-gruntowej i emisji hałasu. Zastosowane w przedsięwzięciu lokalizacja, rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne umożliwiają ochronę poszczególnych komponentów środowiska. Przeprowadzona analiza rozpowszechniania się substancji w powietrzu na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wykazała w sposób jednoznaczny, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało ponadnormatywnego oddziaływania na powietrze atmosferyczne tj. przekraczania dopuszczalnych poziomów i wartości odniesienia dla emitowanych zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym. Ponadto
w aktualnym stanie prawnym brak jest aktów prawnych regulujących możliwość oceny uciążliwości odorowych planowanej inwestycji. Z wykonanych w raporcie obliczeń wynika, że dla wszystkich emitowanych substancji odoroczynnych takich jak amoniak czy siarkowodór poza granicami terenu inwestora spełnione są standardy jakości powietrza określone w obowiązujących aktach prawnych. Inwestycja nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych normatywów immisji hałasu, poza obszarem należącym do inwestora, oraz przekroczenia dopuszczalnych normatywnych immisji hałasu na terenach chronionych akustycznie. W związku z powyższym, warunki korzystania ze środowiska i sposób użytkowania terenów przyległych w tym rejonie nie ulegną ograniczeniu lub zmianie. Planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować zagrożeń wystąpienia poważnych awarii przemysłowych i nie będzie oddziaływać trans granicznie z uwagi na lokalny charakter inwestycji, wobec czego nie ma konieczności określania w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków dotyczących tych zagadnień.
W odniesieniu do kwestii raportu, wskazać należy, że raport jest dokumentem prywatnym, opracowanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów
o postępowaniu dowodowym w administracji możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Rzeczą więc organu administracji jest rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych.
Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmuje, poza weryfikacją raportu, uzyskanie wymaganych ustawą opinii, uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Skoro
w niniejszej sprawie takiego kontrraportu nie przedłożono, a orzekające organy uznały, że przedłożony przez inwestora raport spełnia wymogi formalne (ustawowe) oraz sporządzony został w sposób rzetelny, a jego wnioski są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych, to raport ten musiał zostać przyjęty jako podstawowy dowód w postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Równocześnie należy zaznaczyć, że choć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie
w sprawie o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, to ocena ta z pewnych koniecznych względów musi być ograniczona, gdyż organ nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty. Jak wskazał więc trafnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia
6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1862/11 (Lex nr 1358431): "jeżeli w danej sprawie przedstawiony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który
w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną,
w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną".
Z tych samych powodów ograniczona musi być także ocena raportu dokonywana przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11, Lex nr 1340187).
Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, iż nie są one uzasadnione. Strona skarżąca sprowadziła zarzuty skargi do emisji odorowej i hałasu. Zarzut emisji odorowej nie jest uzasadniony, w sprawie wykazano bowiem, że poza terenem inwestycji nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnych wartości emisji amoniaku
i siarkowodoru do powietrza. Oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na powietrze zostało przedstawione w raporcie w pkt. 2.3.4. (str. 24-31 raportu). Z podsumowania przeprowadzonej analizy wynika, że inwestycja będzie źródłem emisji amoniaku
i siarkowodoru, których stężenie w powietrzu nie spowoduje przekroczeń wartości odniesienia poza granice własności działki inwestorów. Ponadto w obowiązującym stanie prawnym brak jest standardów zapachowej jakości powietrza i metod oceny zapachowej jakości powietrza.
Co do uciążliwości hałasowej to została ona przedstawiona i poddana ocenie
w raporcie w pkt. 2.3.5. (str. 31-38 raportu) oraz w dwukrotnym uzupełnieniu raportu na wezwanie RDOŚ w Warszawie.
W raporcie dokonano porównania wykorzystywanej technologii z technologią spełniającą wymagania określone w art. 143 ustawy Prawo ochrony środowiska (str. 68 - 69 raportu).
Dodatkowego odniesienia wymaga kwestia podnoszona na etapie odwołania skarżących jak i podnoszona przez uczestnika postępowania, a mianowicie sprawa istniejących budynków inwentarskich i uciążliwości wynikających z hodowli trzody, która powoduje immisje odorowe. Strona skarżąca i uczestnik postępowania Stowarzyszenie [...] stoją na stanowisku, że wydane decyzje nie zabezpieczają stron postępowania, iż po zrealizowaniu nowej inwestycji, inwestor dokona likwidacji obecnej hodowli. Faktem jest niezaprzeczalnym, że okoliczność likwidacji obecnej hodowli została podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co wydaje się niewystarczającym zabezpieczeniem dla skarżących, niemniej Sąd podkreśla, że likwidacja dotychczasowej hodowli trzody chlewnej została podniesiona także w charakterystyce planowanego przedsięwzięcia, która stanowi załącznik nr 1 do decyzji i jest koniecznym elementem decyzji.
W nawiązaniu do pisma procesowego Stowarzyszenia [...] Sąd nie dopatrzył się sprzeczności pomiędzy danymi zawartymi w raporcie w kwestii wód podziemnych, a argumentami pisma Stowarzyszenia. W uzupełnieniu raportu na wezwanie RDOŚ, wskazano, iż na podstawie wykonanych punktowych wykopów na działce inwestycyjnej stwierdzono poziom wód na głębokości około 2m przy czym poziom wód gruntowych jest poniżej posadowienia projektowanych fundamentów, zbiorników na ścieki socjalne oraz kanałów gnojowych – poziom około 1.40m, w związku z tym nie będzie zachodziła konieczność odwadniania wykopów budowlanych. Natomiast w przypadku stwierdzenia innego poziomu wód gruntowych w czasie wykonywania robót budowlanych, zmniejszona zostanie głębokość posadowienia budynków i zbiorników. Powyższe wyjaśnienie zostało zaakceptowane przez RDOŚ, który nie domagał się kolejnego uzupełnienia w tym zakresie. Kwestia wód powierzchniowych została natomiast wyjaśniona w raporcie w pkt. 3.2. (str. 43 raportu).
Za nietrafny uznać tez należy zarzut, że raport nie zawiera analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Analiza taka jest zawarta na str. 70-71 raportu.
Reasumując w ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie zastosowały się do dyspozycji art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. i ustaliły środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę postanowienie RDOŚ, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zaskarżona decyzja odnosi się do wszystkich zarzutów odwołania, nie narusza art. 107 § 3 k.p.a., jak również art. 138 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło