IV SA/Wa 1293/20
WyrokWSA w Warszawie2020-11-13
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Alina Balicka, Wanda Zielińska – Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na nietrwałe wyłączenie gruntów leśnych z produkcji na cele nieleśne (wydobycie surowców) może zostać wydana, gdy grunty te są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczającym je pod eksploatację górniczą, mimo braku ostatecznej decyzji środowiskowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji na cele nieleśne (wydobycie surowców) została wydana prawidłowo. Kluczowe jest przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nieleśne, a nie samo wyłączenie z produkcji leśnej. Postępowanie w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji leśnej nie jest uzależnione od uzyskania ostatecznej decyzji środowiskowej ani decyzji derogacyjnej.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych utrzymującą w mocy decyzję zezwalającą na nietrwałe wyłączenie gruntów leśnych z produkcji na cele wydobycia dolomitów. Skarżący zarzucał błędy interpretacji przepisów, pominięcie przepisów o ochronie przyrody i środowiska, nieuwzględnienie wyroku WSA w Krakowie dotyczącego decyzji środowiskowej oraz brak ustalenia stanu faktycznego. Sąd oddalił skargę, uznając, że grunty były przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod eksploatację górniczą, a postępowanie o wyłączenie z produkcji leśnej nie jest uzależnione od decyzji środowiskowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2020 roku sprawy ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] marca 2020 roku nr [...] w przedmiocie zezwolenia na nietrwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych oddala skargę.
Towarzystwo [...] w K. (dalej: "Stowarzyszenie", "skarżący") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych (dalej: "DGLP", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z [...] marca 2020 r., w której utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] (dalej: "DRDLP", "organ I instancji") z [...] września 2019 r. zezwalającą [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. (dalej: "Spółka") na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych; ustalającą podstawę opłaty rocznej z tytułu użytkowania na cele nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji i jednorazowe odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu.
Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], obręb ewidencyjny S., gmina K. i nr [...], obręb ewidencyjny D., gmina K., stanowią grunty leśne o użytku Ls, których właścicielem jest Skarbu Państwa i pozostają w zarządzie Nadleśnictwa K.. Dzierżawcą wskazanych nieruchomości jest [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. na podstawie umowy dzierżawy zawartej [...] marca 2019 r. z Nadleśnictwem K. Nieruchomości objęte są obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectw D., D., S. w Gminie K. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] października 2014 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] listopada 2014 r., poz. [...]) - grunty leśne stanowiące części działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...], obręb ewidencyjny S. oraz nr [...] obręb ewidencyjny D., Gmina K. zlokalizowane są w terenie oznaczonym symbolem PG2.1. Dla tej jednostki strukturalnej obowiązują ustalenia wyszczególnione w § 24 ust. 2 szczegółowej części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które grunty te, przeznaczają pod tereny przemysłu wydobywczego, eksploatacji górniczej złoża D. prowadzonej w ramach planowanego poszerzenia eksploatacji. W ramach przeznaczenia towarzyszącego plan dopuszcza również w tym obszarze inne działania związane z eksploatacją górniczą złóż, zgodnie z przepisami odrębnymi (tj.: drogi, urządzenia ochronne, infrastrukturę techniczną czy budynki gospodarcze i obiekty budowlane służące wydobyciu, transportowi i przeróbce kopalin). Ustęp 4 § 24 planu nakazuje w tym obszarze strukturalnym (m in.) "prowadzenie wydobycia surowców zgodnie z aktualną koncesją i przepisami odrębnymi". Ust. 5 § 24 planu miejscowego - wobec występujących na planowanym obszarze poszerzenia eksploatacji, chronionych gatunków roślin i zwierząt - nakłada obowiązek realizacji planu "zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony gatunkowej określonymi w przepisach odrębnych, tj. ustawie o ochronie przyrody i jej aktami wykonawczymi".
Decyzją z [...] grudnia 2018 r. Marszałek Województwa [...] zezwolił [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. na wydobywanie dolomitów dewońskich z części złoża D. w granicach obszaru górniczego "[...]" do [...] listopada 2068 r.; eksploatację kopalin należy prowadzić zgodnie z obowiązkami i ograniczeniami określonymi w decyzji z [...] kwietnia 2018 r. Burmistrza Gminy K. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
Ostateczną decyzją z [...] maja 2005 r. Starosta K. ustalił kierunek rekultywacji gruntów, podmiot odpowiedzialny za dokonanie rekultywacji i ostateczny okres wykonania rekultywacji gruntów po zakończeniu eksploatacji złoża.
Wnioskiem z 19 marca 2019 r. [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. wniosła o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji leśnej gruntu stanowiącego działki nr [...] o powierzchni 1,4099 ha, obr. ew. S., gmina K., nr [...] o pow. 0,9030 ha obr. ew. S., gmina K., nr [...]o powierzchni 0,5871 ha, obr. ew. D., gmina K. na okres 20 lat w celu wydobycia dolomitów dewońskich z części złoża "D.".
W dniu 10 maja 2019 r. Towarzystwo [...] poinformowało Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] o toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie postępowaniu w sprawie skargi (m.in.) [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego i środowiskowych uwarunkowań zgody dla realizacji przedsięwzięcia pn.; "Wydobywanie kopalin ze złoża D. wraz z instalacją do ich przerobu". Towarzystwo [...] w piśmie tym wskazało na istotne braki w dokumentacji dowodowej, wnioskując o przeprowadzenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadłego w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1548/18 i nakazanie inwestorowi uzyskania decyzji derogacyjnych dla zagrożonych tym przedsięwzięciem siedlisk i gatunków fauny i flory oraz zawieszenie toczącego się przed Dyrektorem RDLP w [...] postępowania w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji do czasu prawomocnego zakończenia sprawy sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1548/18, uchylił decyzję SKO w [...] z [...] września 2018 r. wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy K. z [...] kwietnia 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Wydobywanie kopalin ze złoża D. wraz z instalacją do ich przerobu".
W piśmie z 4 czerwca 2019 r. [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. wskazała, że wyrok WSA w Krakowie z 5 kwietnia 2019 r. nie ma żadnego związku z toczącym się postępowaniem, nie dotyczy decyzji środowiskowej Burmistrza Gminy K. ani decyzji koncesyjnej, nie może być zatem powodem zawieszenia postępowania w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji leśnej.
Dyrektor RDLP w [...] postanowieniem z [...] lipca 2019 r. odmówił Towarzystwu [...] zawieszenia toczącego się z wniosku [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. postępowania administracyjnego w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji leśnej.
Decyzją z [...] września 2019 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...]:
1) zezwolił [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. na nietrwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o łącznej powierzchni 2,9000 ha, o typie siedliskowym lasu: las mieszany wyżynny świeży (LMwyż św) i las wyżynny świeży (Lwyż św) będących lasem ochronnym na powierzchni 0,5871 ha, stanowiących własność Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa [...], wchodzących w skład działek ewidencyjnych; nr [...] o powierzchni do wyłączenia 1,4099 ha i nr [...] o powierzchni do wyłączenia 0,9030 ha obręb ewidencyjny S., gmina Krzeszowice i nr [...] o powierzchni do wyłączenia 0,5871 ha obręb ewidencyjny D., gmina K. przeznaczonych pod wydobycie dolomitów dewońskich z części złoża "[...]" w granicach obszaru górniczego "[...]", oznaczonych na mapach stanowiących załączniki nr 3.1 i 3.3 do niniejszej decyzji;
2) ustalił podstawę opłaty rocznej z tytułu użytkowania na cele nieleśne gruntów, wyłączonych z produkcji stanowiącą 10% należności, tj. równowartość 479,0325 m3 drewna. O wysokości opłaty rocznej w danym roku wyrażonej w jednostkach pieniężnych stanowiących iloczyn w/w podstawy i średniej ceny 1 m3 drewna ogłaszanej do celów podatkowych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim za pierwsze 3 kwartały roku poprzedzającego rok wniesienia opłaty, wnioskodawca będzie powiadamiany odrębnymi pismami;
3) ustalił jednorazowe odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu w wysokości stanowiącej równowartość 195,5521 m3 drewna pomnożoną przez aktualną cenę 1 m3 drewna stosowaną do celów podatkowych, ogłaszaną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do celów podatkowych w Monitorze Polskim, naliczoną w dniu faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji, a ustaloną na podstawie protokołu z ustalenia jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu. Kwoty opłat rocznych i jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu należy uiszczać na rachunek bankowy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] w następujący sposób: - jednorazowe odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu uiszcza się z chwilą dokonania wyrębu, opłatę roczną uiszcza się przez okres faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, (nie dłużej jednak niż przez 20 lat, bądź do czasu przedłożenia dyrekcji wniosku o zaniechanie pobierania opłat rocznych w związku z wydaniem przez właściwego starostę, ostatecznej decyzji uznającej rekultywację ww. gruntów w kierunku leśnym za zakończoną) w terminie do 30 czerwca każdego roku obowiązywania opłat.
Towarzystwo [...] w K. wniosło odwołanie od decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z [...] września 2019 r.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Generalny Lasów Państwowych decyzją z [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z [...] września 2019 r. DGLP stanął na stanowisku, że Dyrektor RDLP zgromadził wszystkie niezbędne dokumenty umożliwiające wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dyrektor RDLP odmówił zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie decyzji środowiskowej. Jednak jak wynika z akt sprawy, w tej kwestii nie działał uznaniowo. Dyrektor RDLP przeprowadził postępowanie wyjaśniające i stwierdził, że wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r. (sygn. akt II SA/Kr 1548/18) wraz z uzasadnieniem nie dotyczy bezpośrednio decyzji o wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji (nieprawomocny wyrok nie rodzi żadnych skutków prawnych dla decyzji, nie uchyla jej, ani też nie wstrzymuje skutków prawnych). Wydanie decyzji przez Dyrektora RDLP o wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji leśnej nie jest uzależnione od decyzji środowiskowej, a więc rozstrzygnięcie w postępowaniu sądowym, w wyniku którego nieprawomocnym wyrokiem została uchylona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję środowiskową, nie stanowi zagadnienia wstępnego od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy. Odnośnie zawieszenia postępowania i wstrzymania wydania decyzji oraz uzyskania przez inwestora decyzji derogacyjnych - kwestie te Dyrektor RDLP rozstrzygnął w postanowieniu z [...] lipca 2019 r. W treści postanowienia Dyrektor RDLP stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 97 i 98 k.p.a., a tym samym nie zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej. Natomiast kwestia wyegzekwowania od wnioskodawcy decyzji derogacyjnych dotyczących odstępstw w ochronie siedlisk i gatunków ściśle chronionych występujących na wnioskowanym gruncie nie znajduje podstaw prawnych w przepisach ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stanowiącej podstawę postępowania o wyłączenie gruntów leśnych z produkcji. Brak jest podstaw do łączenia istniejącego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem projektowanym i twierdzenia, że po wydaniu decyzji o wyłączeniu z produkcji leśnej obszar górniczy wynosi 25 ha. Obszar górniczy wyznaczony jest decyzją koncesyjną, natomiast decyzja o wyłączeniu z produkcji leśnej nie kreuje ani obszaru górniczego, ani terenu górniczego (obszaru wpływu kopalni). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest to jakie działania podejmowane są na innych terenach, objętych innymi decyzjami o wyłączeniu z produkcji leśnej. Decyzja o wyłączeniu z produkcji leśnej nie zwiększa obszaru eksploatacji górniczej powyżej 25 ha. Rekultywacja gruntów objętych eksploatacją została określona decyzją Starosta K. z [...] maja 2005 r., w której nałożono na inwestora szczegółowe obowiązki w zakresie rekultywacji tych gruntów wynikające z art. 20, 21, 22 i 22a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Właściwy terytorialnie starosta dokonuje również, zgodnie z art. 22, ust 1, pkt 4 ww. ustawy uznania rekultywacji (w drodze decyzji administracyjnej) za zakończoną. Dyrektor RDLP decyzją nie naruszył przepisu dotyczącego parku krajobrazowego oraz chronionych siedlisk przyrodniczych. Żaden przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji o wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji od zgodności z ustaleniami uchwały w sprawie utworzenia parku krajobrazowego.
Towarzystwo [...] w K. wniosło skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] marca 2020 r. zarzucając organowi I i II instancji Lasów Państwowych błędną interpretację przepisów prawa, pominięcie przepisów ustaw o ochronie przyrody i środowiska, pominięcie wyroku WSA w Krakowie 5 kwietnia 2019 r. sygn. II SA/Kr 1548/18, brak ustalenia stanu faktycznego, w tym w zakresie występujących roślin i siedlisk prawnie chronionych i możliwości odstępstw w ich ochronie, braku dokładnego ustalenia obszaru wyłączenia z produkcji leśnej, naruszenie przepisów prawa lokalnego, w tym zapisów o zasadach ochrony i odstępstwach dla Parku Krajobrazowego [...] ustalonych uchwałą Sejmiku Wojewódzkiego [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miejscowości D., D., S. z dnia [...] listopada 2014 r. (Dz. U. Województwa [...], poz. [...]), szeregu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego m.in. w zakresie pominięcia istotnych dowodów w sprawie i braku precyzyjności decyzji, co do obszaru wyłączenia i braku rozstrzygnięcia istotnych podniesionych przez Towarzystwo kwestii, naruszenie zapisów ustawy o ochronie przyrody, ustawy Prawo ochrony środowiska w zakresie braku uwzględnienia konieczności decyzji derogacyjnej dla obszaru wyłączenia oraz dla roślin tam występujących, uchybienie zasadzie przezorności związanej z naruszaniem nadrzędnego interesu publicznego jakim jest ochrona środowiska, a której skutkiem jest możliwość doprowadzenia do bezprawnego zniszczenia chronionych siedlisk flory i fauny, w tym określonych w dyrektywie siedliskowej Unii Europejskiej, naruszenie przepisów formalnych ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zakresie prawidłowości oszacowania wartości majątku Skarbu Państwa związanego z terenem wyłączenia i umową dzierżawy i pominięcie wartości złoża, czym narażono Skarb Państwa na straty.
Skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i nakazanie przeprowadzenia postępowania ponownie, z uwzględnieniem wszystkich wymaganych przepisów prawa oraz przeprowadzenia wskazanych przez skarżącego dowodów. Nadto, zawnioskowało, aby Sąd uwzględnił w rozstrzygnięciu wszystkie podniesione przez skarżącego wnioski i zarzuty podczas postępowania przed organami, w tym i w odwołaniu.
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania [...] sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w R. w piśmie z 21 października 2020 r. wniosło o oddalenie skargi wskazując na jej niezasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.) – dalej "P.p.s.a."], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność działania administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej w trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Chociaż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami skargi i powołaną w niej postawą prawną, to jednak na mocy art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a. skarga powinna zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Jakkolwiek sądownictwo administracyjne przyjęło bardzo liberalną linię, jeżeli chodzi o wspomniane wyżej wymogi skargi, to sporządzenie precyzyjnej, przekonującej skargi (w tym wniosków, zarzutów i ich uzasadnienia), powinno przyświecać interesowi strony skarżącej. Sąd kontrolując legalność aktu administracyjnego orzeka na podstawie akt sprawy, w zakres których wchodzą akta postępowania administracyjnego, ale jego rolą nie jest "wyszukiwanie" - jak tego chce strona skarżąca – wniosków i zarzutów przez nią postawionych podczas postępowania przed organami. Jeżeli wolą strony skarżącej było ich podtrzymanie przed sądem administracyjnym to powinna je ponownie podnieść w skardze. Nadto Sąd nie mógł zgodnie z procedurą sądowoadministracyjną rozpoznać wniosku sformułowanego w skardze o "przeprowadzenie wskazanych przez skarżącego dowodów", albowiem dowody te nie zostały wymienione w skardze, ani załączone do skargi.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] marca 2020 r. nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Instytucja wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej i leśnej została uregulowana w rozdziale 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. 2017, poz. 1161) – dalej u.o.g.l. Wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nieleśne – może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie (art. 11 ust. 1 u.o.g.l.). Zgodnie z art. 4 ust. 11 u.o.g.l. pod terminem wyłączenie gruntów z produkcji – rozumie się m. in. rozpoczęcie innego niż leśne użytkowanie gruntów. Przepis art. 7 ust. 1 u.o.g.l. stanowi, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2 (w wypadku gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa zgoda Ministra Ochrony Środowiska - art. 7 ust. 2 pkt 2 u.o.g.l.), dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem aby ubiegać się o wyłączenie gruntu z produkcji rolnej lub leśnej najpierw grunt ten winien być w miejscowym planie przeznaczony na inny cel niż produkcja rolna lub leśna i uzyskać stosowną zgodę na taką zmianę przeznaczenia. Zgodnie z art. 4 pkt 6 u.o.g.l. pod terminem "przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne" – rozumie się ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych.
W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, warunek przedmiotowego przeznaczenia wyżej opisanego gruntu, na którym ma być prowadzone wydobycie dolomitów dewońskich z części złoża "[...]", został spełniony. Grunt leśny będący przedmiotem postępowania wyłączeniowego, to część o powierzchni 1,4099 ha z działki nr [...], o powierzchni 0,9030 ha z działki nr [...], obręb ewidencyjny S., gmina K. i o powierzchni 0,5871 ha z działki nr [...] obręb ewidencyjny D. - opisany w decyzji z [...] września 2019 r. i oznaczony graficznie na mapach stanowiących załączniki nr 3.1 i 3.2 do tej decyzji. Grunt ten objęty jest aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectw D., D., S. w Gminie K. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] października 2014 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] listopada 2014 r., poz. [...]). Zgodnie z miejscowym planem grunty leśne stanowiące części działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...], obręb ewidencyjny S. oraz nr [...] obręb ewidencyjny D., Gmina K. zlokalizowane są w terenie oznaczonym symbolem PG2.1 – tereny planowanego przemysłu wydobywczego, eksploatacji górniczej. Dla tej jednostki strukturalnej obowiązują ustalenia wyszczególnione w § 24 ust. 2 szczegółowej części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które grunty te, przeznaczają pod tereny przemysłu wydobywczego, eksploatacji górniczej złoża Dubie prowadzonej w ramach planowanego poszerzenia eksploatacji. W ramach przeznaczenia towarzyszącego plan dopuszcza również w tym obszarze inne działania związane z eksploatacją górniczą złóż, zgodnie z przepisami odrębnymi (tj.: drogi, urządzenia ochronne, infrastrukturę techniczną czy budynki gospodarcze i obiekty budowlane służące wydobyciu, transportowi i przeróbce kopalin). Spółka posiada ostateczną decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2018 r. zezwalającą przedsiębiorcy [...] sp. z o.o. sp. k. na wydobywanie dolomitów dewońskich z części złoża D. w granicach obszaru górniczego [...]- do [...] listopada 2068 r.
Powyższe wskazuje, że będący przedmiotem niniejszego postępowania teren leśny, zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został przeznaczony pod eksploatacje górniczą. Plan miejscowy ustala inny niż leśny sposób użytkowania tych gruntów. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie zezwoliły na wyłączenie przedmiotowych gruntów z produkcji leśnej uznając, że grunty leśne są przeznaczone na cele nieleśne. Organ dokonał oceny wniosku w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznając, że planowana działalność wydobywcza w istocie doprowadzi do innego niż leśny użytkowania tego gruntu. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja strony skarżącej o sprzeczności zaskarżonej decyzji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozstrzygając wniosek o wyłącznie gruntu z produkcji leśnej organ odwoławczy był zobligowany do zbadania wyłącznie jakie jest przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie oceniał natomiast w jakim stopniu w miejscowym planie uwzględniono potrzeby ochrony flor i fauny. W toku postępowania o wyłączenie z produkcji leśnej gruntu organ odwoławczy nie był zobowiązany do oceny zasadności przeznaczenia w miejscowym planie terenu leśnego pod eksploatację górniczą. Wnioski dotyczące bezzasadności zmiany przeznaczenia danego terenu na teren przemysłowy powinny być zgłaszane w toku uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W toku postępowania o wyłącznie gruntu z produkcji leśnej organ odwoławczy nie dokonywał oceny zasadności zmiany przeznaczenia gruntu na cel nieleśny ustalony postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy podkreślić, że nieruchomość traci charakter nieruchomości leśnej w wyniku przeznaczenia jej na cele nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a nie wskutek decyzji o wyłączeniu jej z produkcji leśnej, która dotyczy tylko sposobu zagospodarowania nieruchomości.
Zasadnie również organ odwoławczy stwierdził, że w procesie rozstrzygania o zezwoleniu na wyłącznie gruntów z produkcji leśnej brak było przesłanek do uwzględnia postanowień uchwały Sejmiku Województwa [...] z [...] listopada 2011 r. nr [...] w sprawie Parku Krajobrazowego [...]. Organ odwoławczy był zobowiązany jedynie do oceny czy wnioskowany grunt był przeznaczony na cele nierolnicze i nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Kwestia zgodności przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopalin ze wskazaną uchwałą wykracza poza uprawnienia przyznane organowi odwoławczemu przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Za bezzasadny należy również uznać zarzut skarżącego o przekroczeniu obszaru eksploatacji górniczej powyżej 25 ha na skutek wydania zaskarżonej decyzji. Obszar górniczy został wyznaczany decyzją koncesyjną, a nie decyzją o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej. Zatem decyzja wyrażająca zgodę na wyłączenie z produkcji oznaczonego terenu nie kreuje obszaru górniczego, ani terenu górniczego.
Skład orzekający nie podziela również stanowiska skarżącego o braku uwzględniania przez organ odwoławczy decyzji derogacyjnej przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Procedura uzyskiwania decyzji derogacyjnej i decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej są niezależne od siebie i brak jest w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych przepisu, który uzależniałby wydanie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji od uzyskania decyzji derogacyjnej. Uzyskanie decyzji w zakresie zezwoleń od zakazów dotyczących gatunków chronionych pozostaje bez związku z postępowaniem w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, gdyż brak jest przepisów, które by na taki związek wskazywały. W tej kwestii należy jednak zauważyć, że prowadzenie wydobycia surowców zgodnie z aktualną koncesją i przepisami odrębnymi przez Spółkę nakazuje plan miejscowy (ust. 4 § 24) i wobec występujących na planowanym obszarze poszerzenia eksploatacji, chronionych gatunków roślin i zwierząt - nakłada obowiązek realizacji planu zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony gatunkowej określonymi w przepisach odrębnych, tj. w ustawie o ochronie przyrody i w jej aktach wykonawczych (ust. 5 § 24). Spółka dysponuje wykonalną na podstawie postanowienia RDOŚ w [...] z [...] października 2019 r. decyzją RDOŚ w [...] z [...] października 2019 r. o zwolnieniu spod zakazów, o których mowa w art. 56 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody.
Bezpodstawny jest też zarzut odmowy przeprowadzenia dowodu w zakresie rekultywacji gruntów objętych eksploatacją. Zgodnie z art. 20 i nast. u.o.g.l. nakładanie obowiązków w zakresie rekultywacji gruntów, egzekucji ich wykonania, uznania rekultywacji za zakończoną należą do wyłącznej kompetencji starosty, nie zaś do kompetencji organu odwoławczego. Rozstrzygając o wyłączeniu grunty z produkcji leśnej organ odwoławczy nie był uprawiony do rozstrzygania czy Spółka jest zobowiązana do rekultywacji terenu oraz o zakresie prac jakie powinny być wykonane po zakończeniu eksploatacji złoża.
Odnośnie braku uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2019r., którą uchylono decyzję środowiskową Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] należy wskazać, że rozstrzygnięcie o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej nie musi być poprzedzone wydaniem decyzji środowiskowej. Innymi słowy, wydanie decyzji o wyłączeniu, nie jest uwarunkowane wcześniejszym uzyskaniem decyzji środowiskowej. Z kolei w czasie wydania [...] grudnia 2018 r. decyzji koncesyjnej na wydobywanie dolomitów decyzja z [...] kwietnia 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach utrzymana w mocy decyzją z [...] września 2018 r., następnie uchyloną przez ww. Sąd wyrokiem z 4 kwietnia 2019 r., była decyzją ostateczną i funkcjonującą w obrocie prawnym. Stanowiła więc załącznik do wniosku o udzielenie koncesji Spółce. Skoro wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej nie jest uzależnione od wydania decyzji środowiskowej, to wydanie rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym, w wyniku którego nieprawomocnym wyrokiem została uchylona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję środowiskową, nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozstrzygnięcie w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej. Zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego nie zostały spełnione przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego m.in. w zakresie pominięcia istotnych dowodów. Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1548/18, decyzji derogacyjnych dla obszaru leśnego i gatunków tam występujących oraz ze wszystkich decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] dotyczących wyłączenia z produkcji leśnej działek dotychczas eksploatowanych w złożu [...],[...] i [...] przez Spółkę i jego poprzedników. Jak wskazano powyżej zawnioskowane przez stronę skarżącą dowody nie miały znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięci sprawy w zakresie wyłączenia gruntu z produkcji leśnej, albowiem postępowania to nie jest uzależnione od uprzedniego wydania decyzji środowiskowych i derogacyjnych. Niemniej i tak dokumenty te weszły w skład materiału sprawy, innymi słowy były składową akt administracyjnych w chwili wydawania zaskarżonej decyzji i akt sądowoadministracyjnych, odniósł się do nich organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i Sąd uznał tę ocenę za prawidłową.
W tych okolicznościach, wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd po rozpoznaniu sprawy na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło