IV SA/Wa 1308/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-13

Skład orzekający: Monika Stępkowska – Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty korespondencji związane ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu podlegają zwrotowi jako niezbędne wydatki?
Ratio decidendi
Koszty korespondencji związane ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie podlegają zwrotowi jako niezbędne wydatki. Wynagrodzenie przyznane za sporządzenie opinii obejmuje również koszty doręczenia jej stronie oraz poinformowania sądu o tym fakcie. Niezbędne wydatki to tylko te, których konieczność poniesienia jest związana z ochroną interesu prawnego mocodawcy w toku postępowania sądowego i które nie są wynagrodzeniem ani elementem kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wystąpił o zwrot kosztów korespondencji. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną oraz zwrot wydatków. Skarżący wcześniej uzyskał prawo pomocy, które obejmowało ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano na rzecz adwokata P. B. ze środków budżetowych WSA w Warszawie kwotę 221,40 zł (w tym 23% VAT) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną, oddalając wniosek o zwrot kosztów korespondencji.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. B. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej wykonywanej na zasadzie prawa pomocy za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia ze zbioru PESEL danych adresowych postanawia: przyznać na rzecz adwokata P. B. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden i 24/100 złotych), w tym 23 % VAT. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. R. (dalej: "skarżącego) w niniejszej sprawie. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy i postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. referendarz sądowy ustanowił dla niego adwokata oraz zwolnił go od kosztów sądowych. W dniu 12 stycznia 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo, z którego wynika, że Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem skarżącego w niniejszej sprawie wyznaczyła adwokata P. B. W dniu 16 lutego 2015 r. wyznaczony pełnomocnik z urzędu poinformował o sporządzeniu opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1308/14. Wobec tego wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały zapłacone ani w całości ani w części oraz zwrotu niezbędnych wydatków w wysokości 12,60 zł (koszty korespondencji - przesłanie listem poleconym skarżącemu oraz ORA opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz przesłanie do Sądu niniejszego pisma). Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczególne zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez adwokata ustanowionego z urzędu, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). W myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "b" tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi – 50 % stawki minimalnej określonej w pkt. 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt. 1 omawianego przepisu wynosi 240 zł. Natomiast stosownie do treści § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przed adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W niniejszej sprawie uznano, że pełnomocnikowi należy przyznać wynagrodzenie za zastępstwo prawne w kwocie 180 zł (75 % stawki minimalnej), na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i ust. 1 pkt 2 lit. "b" , podwyższając powyższą kwotę o stawkę podatku od towarów i usług (§ 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia). W odniesieniu natomiast do wniosku o zwrot wydatków tytułem kosztów korespondencji w łącznej wysokości 12,60 zł, przypomnieć należy, że zgodnie z powołanym wyżej art. 250 p.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Użyte w tym przepisie pojęcie niezbędnych wydatków nie zostało bliżej przez ustawodawcę sprecyzowane. Niemniej nie powinno budzić wątpliwości, że niezbędnym wydatkiem jest tylko taki wydatek, którego konieczność poniesienia związana jest z ochroną w toku postępowania sądowego interesu prawnego mocodawcy. Ponadto na potrzeby przeprowadzenia próby zdefiniowania tego terminu przydatnym jest odwołanie się do wyrażonego w art. 205 p.p.s.a. katalogu niezbędnych kosztów postępowania. Co prawda przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji (art. 200 p.p.s.a.), a także w razie umorzenia postępowania (art. 201 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jednakże wydaje się, że z uwagi na rozróżnienie w treści tego przepisu wynagrodzenia i wydatków profesjonalnego pełnomocnika, jako dwóch odrębnych elementów składających się na koszty jego udziału w postępowaniu, celowym jest posłużenie się na potrzeby niniejszej sprawy orzecznictwem, które zapadło na gruncie tego przepisu. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że do niezbędnych kosztów postępowania można zaliczyć jedynie wydatek, który nie jest wynagrodzeniem, ani nie stanowi elementu kosztów sądowych (p. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 1197/05, Lex 317361). Podkreśla się również, że zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, jak wydatki na korespondencję (p. postanowienie WSA w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05, opubl. CBOiS). Skoro bowiem sporządzanie i wnoszenie przez pełnomocnika pism procesowych w imieniu strony dokonywane jest w ramach pełnomocnictwa do prowadzenia danej sprawy, to wynagrodzenie, które jest mu należne za prowadzenie tej sprawy, obejmuje również wynagrodzenie za czynności polegające na sporządzaniu i składaniu pism procesowych (p. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 611/04, Lex nr 154458). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, wskazać należy, że żądanie przez pełnomocnika zwrotu kosztów korespondencji (skierowanej do skarżącego i ORA opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i przesłanej do Sądu informacji na ten temat wraz z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia), jest nieuzasadnione. Sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej dla swej skuteczności wymaga nie tylko sporządzenia opinii w formie pisemnej, ale również doręczenia tej opinii stronie skarżącej, a ponadto wysłanie pisma do wiadomości Dziekana ORA jest jego obowiązkiem korporacyjnym. Dlatego też, w ocenie referendarza sądowego, przyznane wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej obejmuje również koszty doręczenia skarżącemu i ORA opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz poinformowania Sądu o tym fakcie. Z tych względów na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło