IV SA/Wa 1318/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-08
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Grzegorz Czerwiński, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu po orzeczeniu eksmisji, ale przed jej faktycznym wykonaniem przez komornika, może być uznane za przymusowe i tym samym wykluczać możliwość wymeldowania?Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu po orzeczeniu eksmisji, nawet jeśli nie zostało ono jeszcze faktycznie wykonane przez komornika, należy ocenić jako dobrowolne poddanie się orzeczeniu sądowemu. W związku z tym, takie opuszczenie nie może być traktowane jako przymusowe, a utrzymywanie zameldowania w miejscu faktycznego nieprzebywania stanowi naruszenie przepisów o ewidencji ludności, co uzasadnia wymeldowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący opuścił lokal po orzeczeniu eksmisji, ale twierdził, że zrobił to przymusowo z powodu działań byłej żony i że w lokalu pozostały jego rzeczy. Podkreślał, że jest inwalidą i pozbawienie zameldowania skazuje go na bezdomność. Organy administracyjne uznały opuszczenie lokalu za dobrowolne, powołując się na orzeczenie rozwodowe i eksmisyjne, a także na fakt, że zameldowanie ma jedynie charakter ewidencyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2008 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. P. z Kancelarii Adwokackiej przy (...) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2008 r. o wymeldowaniu Z. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] [...] w W.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że z wnioskiem o wymeldowanie wskazanej osoby wystąpiła E. W. była żona skarżącego. Ustalono, iż skarżący opuścił lokal, z którego został wymeldowany. Sam potwierdził, iż nie zamieszkuje w nim, ale zostały w nim jego rzeczy. Była żona nie chciała mu wydać tych rzeczy nawet w obecności komornika, dlatego odmówił podpisania protokołu. Nie wymelduje się z miejsca pobytu stałego bo nie ma się gdzie zameldować. Ponadto, w stosunku do skarżącego została orzeczona i wykonana eksmisja. W takim stanie faktycznym spełnione zostały - w ocenie organu orzekającego - ustawowe przesłanki do wymeldowania, zwłaszcza, iż zameldowanie służy jedynie rejestracji w ewidencji ludności miejsca pobytu danej osoby. Utrzymywanie zameldowania w miejscu, gdzie skarżący nie przebywa, byłoby zatem utrzymywaniem fikcji meldunkowej, niezgodnej z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Fakt pozostawienia w lokalu rzeczy stanowiących własność skarżącego, nie świadczy przeciwko opuszczeniu przez niego lokalu, bowiem opuszczenie lokalu nie musi być połączone z opróżnieniem zajmowanego mieszkania, na co wielokrotnie wskazują także sądy administracyjne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Z. W. zakwestionował skuteczność przeprowadzonej wobec niego eksmisji, skoro w spornym lokalu nadal pozostają jego rzeczy. Lokal ten opuścił przymuszony przez działania byłej żony, a nie dobrowolnie. Jest to jedyne miejsce jego zamieszkania, do którego wciąż przysługuje mu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Pozbawienie miejsca stałego zameldowania skazuje na bezdomność i niemożność korzystania nawet z opieki zdrowotnej i rehabilitacji, której skarżący potrzebuje ze względu na to, iż jest inwalida pierwszej grupy. Dlatego też decyzje organów obu instancji nie są zgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powołując motywy zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy bowiem podkreślić, że sąd administracyjny uprawniony jest do oceny zaskarżonej decyzji jedynie przez pryzmat jej zgodności z prawem, i zobowiązany jest uchylić decyzję tylko wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem jej nieważności lub wznowieniem postępowania, naruszenie prawa materialnego które
Sygn. akt IV SAM/a 1318/08
miało wpływ na wynika rozstrzygnięcia, albo naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Żaden jednak z wymienionych przypadków, nie zaistniał w rozpatrywanej sprawie.
Zaskarżona decyzja wydana została w warunkach określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz.993, ze zm.), według którego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności służy rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu.
Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Samo bowiem zameldowanie stanowi rejestrację stanu faktycznego w zakresie stałego lub czasowego pobytu określonej osoby w danym miejscu. Dla zameldowania istotne jest tylko to, czy dana osoba przebywa w określonym miejscu. W żaden natomiast sposób rejestrowanie tego stanu (zameldowanie lub wymeldowanie), nie jest zależne od przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu (nieruchomości), w którym ta osoba przebywa, lub który opuściła. Należy więc podkreślić, iż zameldowanie w lokalu, jako czynność materialno-techniczna, nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie potwierdza istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Celem wymeldowania jest zatem także jedynie potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała.
Z ustaleń dokonanych przez organy orzekające w sprawie wynika, że skarżący nie mieszka w spornym lokalu od ok. 3 lat, lecz opuszczenie tego lokalu uznaje za przymusowe ze względu na działania swojej byłej żony.
Wbrew takiemu twierdzeniu skarżącego, organy orzekające w sprawie, prawidłowo oceniły, iż opuszczenie to nie może być uznane za pozbawione dobrowolności. Skoro bowiem wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. sygn. akt [...] orzeczony został rozwód oraz eksmisja skarżącego ze spornego lokalu, to umorzenie postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ opuszczenie lokalu przez skarżącego należy ocenić, jako dobrowolne poddanie się orzeczeniu eksmisyjnemu. To z kolei oznacza, że opuszczenie spornego lokalu nie może być traktowane jako działanie wbrew woli skarżącego.
Nie można bowiem twierdzić, iż tylko skuteczne przeprowadzenie egzekucji komorniczej wyroku eksmisyjnego wyklucza przymusowość opuszczenia lokalu, skoro egzekucja komornicza służy jedynie wymuszeniu wykonania wyroku sądowego wobec
Sygn. akt IV SA/Wa 1318/08
tych osób, które uchylają się od dobrowolnego wykonania tego wyroku. Jeżeli więc w rozpatrywanej sprawie skarżący opuścił sporny lokal po wydaniu orzeczenia rozwodowego i eksmisyjnego, to takie opuszczenie tego lokalu w żaden sposób nie może być uznane za przymusowe, jako wykluczające dopuszczalność wymeldowania skarżącego z tego lokalu.
Utrzymywanie miejsca zameldowania skarżącego w ewidencji ludności, niezgodnego z miejscem faktycznego pobytu poza spornym lokalem, stanowi naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podważając ustawowy cel tej ewidencji, dlatego wymeldowanie służy doprowadzeniu stanu ewidencyjnego do nakazanej przez ustawodawcę zgodności ze stanem faktycznym.
Organy orzekające w sprawie dysponowały więc wystarczającym materiałem dowodowym, aby na jego podstawie stwierdzić spełnienie się warunków określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania skarżącego z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, jako w konsekwencji usunięcia niezgodności rejestrowej w ewidencji ludności z zaistniałym stanem faktycznym wobec nie przebywania skarżącego w miejscu, w którym był dotychczas zameldowany na pobyt stały.
Jeżeli zaś w świadomości skarżącego, korzystanie ze świadczeń leczniczych i rehabilitacyjnych miałoby zależeć od zameldowania, jako zarejestrowania w ewidencji ludności miejsca faktycznego pobytu, to właśnie na skarżącym ciąży ustawowy obowiązek wynikający z art. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 4 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowania się pod adresem aktualnego miejsca pobytu, i to niezależnie od woli osoby, której przysługują prawa do lokalu, w którym skarżący obecnie przebywa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło