IV SA/Wa 1320/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant ref. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Fundacji Ochrony Zwierząt w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odebrania psów oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako Kolegium, organ II instancji/odwoławczy) decyzją z dnia [...] lutego 2018r. po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...] w L. (dalej jako Fundacja/strona skarżąca) od decyzji Burmistrza L. (dalej jako Burmistrz, organ I instancji) z dnia [...] stycznia 2018r. znak: [...] orzekającej o odmowie odebrania psów należących do J. B., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. Pismem z dnia 30 października 2017r. Fundacja poinformowała Burmistrza, o odebraniu w dniu 27 października 2017r., w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz. U. Z 2017r., poz. 1840) czterech psów, należących do J. B., z posesji położonej przy ul. K. w L. Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Burmistrz, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego orzekł o odmowie odebrania psów należących do J. B. W ocenie organu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że w sprawie zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, który wyczerpywałby przesłankę z art. 7 ust. 3 ww. ustawy. Od powyższej decyzji, odwołanie do Kolegium wniosła Fundacja wskazując na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, że czyny których dopuściła się właścicielka psów nie wyczerpują znamion znęcania się nad zwierzętami oraz naruszenie art. 7 ustawy o ochronie zwierząt. Kolegium, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2018r. wyjaśniło, że decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, jest wydawana kiedy zwierzę już zostało faktycznie zabrane właścicielowi, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Art. 7 ust. 3 ustawy przewiduje szczególny tryb odebrania zwierzęcia. Ma on miejsce w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Wówczas czynność odebrania zwierzęcia podejmuje policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Organ odwoławczy stwierdził, po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że Burmistrz zasadnie uznał, że w sprawie nie spełnione zostały przesłanki uzasadniające czasowe odebranie dotychczasowej właścicielce psów w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, bowiem zwierzęta nie znajdowały się w stanie zagrażającym im życiu i zdrowiu. Kolegium podkreśliło, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza aby przedmiotowe psy były w złej kondycji fizycznej czy też w stanie rażącego zaniedbania. Ponadto wskazano, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 24 października 2017r. przez Straż Miejską w L. ustalono, iż ,,szczeniaki wraz z matką były w zamkniętym ciepłym pomieszczeniu, posiadały karmę i wodę do picia, były czyste, zadbane, pełne energii.". Organ II instancji zauważył, że skoro w dniu kontroli psy były w dobrej kondycji fizycznej, to wątpliwości budzi fakt, iż po trzech dniach od przeprowadzonej kontroli znajdowały się w stanie zagrażającym życiu lub zdrowiu i wymagały interwencyjnego odebrania. Jednocześnie Kolegium wskazało, że zachowanie polegające na przetrzymywaniu zwierząt bez dbałości o ich stan sanitarny (brak odpchlenia i odrobaczenia, brak szczepień w tym obowiązkowych), braku zapewnienia właściwego pożywienia mogłoby wyczerpać przesłanki z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Jednakże należy zauważyć, iż "przesłanki wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia w sytuacji o jakiej mowa w z art. 7 ust. 3 ustawy są dodatkowo określone w stosunku do regulacji z art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. dla zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy nie wystarczy spełnienie przesłanki z art. 6 ust. 2, ale konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek takich jak: przypadek niecierpiący zwłoki, dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Fundacja. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego przez organ w sprawie materiału dowodowego i poprzez to nieustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, tj. faktu, że psy podlegały rażącemu zaniedbaniu, nie były właściwie pielęgnowane oraz nie posiadały właściwych warunków bytowania, w tym przede wszystkim: - zaniechanie ustalenia w jakim stanie zdrowia znajdowały się psy będące pod opieką J. B. w dniu ich odebrania przez stronę skarżącą, - zaniechanie ustalenia w jaki sposób J. B. traktowała psy i w jaki sposób się nimi zajmowała, 2) art. 7 ust. 1 i 3 w zw. art. 6 ust. 2 pkt 10, pkt 11 i pkt 19 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt poprzez błędnie uznanie, że nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt J. B., 3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji I instancji pomimo powyższych uchybień. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości, a także o rozważenie przez Sąd uchylenia na podstawie art. 135 P.p.s.a. decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca Fundacja podkreśliła, że w rozpatrywanej sprawie niewątpliwe zachodzą przesłanki do odebrania właścicielce psów, gdyż ze zgromadzonej dokumentacji jasno wynika, że J. B. nie pielęgnowała i nie utrzymywała zwierząt we właściwych warunkach bytowania. Utrzymywała je w stanie rażącego zaniedbania, brudu i niechlujstwa. Nie leczyła, nie doglądała oraz nie szczepiła ich przeciw chorobom. Nie traktowała zwierząt, których dotyczy sprawa uwzględniając ich potrzeby i zapewniając im opiekę i ochronę. Porzucała psy znajdujące się pod jej opieką, co skutkowało tym że opiekę musieli przejmować właściciele posesji, na której psy przebywały. To te osoby z pomocą Fundacji zapewniły psom wodę i pokarm. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302 z późn. zm.) dalej jako P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W ramach oceny, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postepowania, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a.) Oznacza, to że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym orzeczeniem, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenie prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na jego treść. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] stycznia 2018r. o odmowie odebrania psów J. B. Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że kwestię czasowego odebrania zwierząt reguluje art. 7 ustawy o ochronie zwierząt. W przepisie tym uregulowane zostały 2 tryby postępowania właściwego organu prowadzące do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Mianowicie art. 7 ust. 1 ustawy przewiduje, że zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane jednemu z podmiotów wymienionych w pkt 1-3 tego przepisu. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu decyzja, o której mowa w ust. 1 podlega natychmiastowemu wykonaniu. Natomiast w myśl art. 7 ust. 3 wskazanej ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant a także upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, może odebrać mu zwierzę zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Z przepisów tych wynika zatem, że w sytuacji określonej w art. 7 ust. 1, samo odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt, natomiast w trybie przewidzianym w art. 7 ust. 3, odnoszącym się do "przypadków niecierpiących zwłoki", fizyczne odebranie zwierząt poprzedza podjęcie przez właściwy organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt. Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że decyzja organu I instancji wydana została w drugim z opisanych trybów, tj. trybie uregulowanym w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Znajduje on zastosowanie – jak wspomniano - w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Podkreślić należy, że opisana sytuacja wiązać się zawsze musi z zaistnieniem stanu znęcania się nad zwierzęciem - w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy. To jednak do spełnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie tego przepisu nie wystarczy. Musi bowiem występować jednocześnie przypadek niecierpiący zwłoki, a więc sytuacja, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu. Trzeba ponadto wspomnieć, że art. 7 ust. 3 ustawy dotyczy tych przypadków, gdy zwierzę zostało już właścicielowi odebrane. Przenosząc przytoczone przepisy na grunt niniejszej sprawy oraz mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Nie ulega wątpliwości Sądu, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki znęcania się nad psami ze względu na niewłaściwe warunki bytowania zwierząt i nie był to przypadek niecierpiący zwłoki. Stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, za znęcanie uznaje się "utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania". Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "niewłaściwe warunki", wyjaśnił natomiast w art. 4 pkt 15 ustawy pojęcie "właściwe warunki bytowania", przez które rozumie się zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku. Wnioskując a contrario uznać należy, że niewłaściwe warunki, o których mowa w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy to takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku. Przy czym niewłaściwe warunki bytowania, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013r., I OSK 1743/11). Wobec dokonanych ustaleń należy stwierdzić, że powyższe nie zachodzi w niniejszej sprawie. Jednocześnie ze zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób wywieść tezy, że psy przebywające na terenie posesji utrzymywane były w warunkach zagrażających ich życiu lub zdrowiu i należało je niezwłocznie odebrać skarżącej. Zauważyć należy, że z karty wizyty sporządzonej przez lekarza weterynarii w dniu 27 października 2017r. oraz uzupełniającej opinii lekarsko-weterynaryjnej z dnia 12 lutego 2018r. wynika, iż odebranym zwierzętom podano płyny infuzyjne i witaminy w celu uzupełnienia niedoborów wodno-elektrolitowych oraz, że psy zostały odrobaczone, odpchlone i zaszczepione. Zdaniem Sądu – co trafnie stwierdziły organy orzekające powyższe w żaden sposób nie świadczy o tym, że zwierzęta były w stanie zagrażającym życiu lub zdrowiu. Z żadnej dokumentacji nie wynika aby psy były w złej kondycji fizycznej, aby posiadały obrażenia czy też znamiona znęcania się. Potwierdza to również przedstawiona w toku postępowania przed organem I instancji dokumentacja fotograficzna. Poczynione w sprawie ustalenia nie potwierdziły również aby zwierzęta bytowały w pomieszczeniu bez pokarmu czy też wody. Ponadto, istotnym faktem jest również to, że w dniu 24 października 2017r., tj. 3 dni przed odebraniem skarżącej psów miała miejsce interwencja przeprowadzona przez Straż Miejską w L., podczas której ustalono, że zwierzęta były w zamkniętym, ciepłym pomieszczeniu, miały zapewniony pokarm i wodę, były czyste, zadbane i pełne energii. Powyższe przeczy argumentacji zarówno karty sporządzonej przez lekarza weterynarii w dniu 27 października 2017r. oraz Fundacji jakoby zwierzęta były głodne, wychudzone i odwodnione, a tym samym aby koniecznym było interwencyjne odebranie psów skarżącej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niemożliwym byłoby w okresie 3 dni doprowadzenie zwierząt do skrajnego, rażącego zaniedbania czy też stanu zagrażającemu zdrowiu czy też życiu psów. W badanej sprawie zaniedbania właścicielki psów nie miały charakteru rażącego, które kwalifikowałyby się jako przypadek niecierpiący zwłoki uzasadniający odebranie zwierząt w trybie interwencyjnym, tj. stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy. Ponadto, zdaniem Sądu, niechlujstwo właścicielki zwierząt, utrzymywanie nieporządku w mieszkaniu czy też brak wymaganych szczepień należy uznać niewątpliwie za naganne, jednakże nie wyczerpuje to przesłanki, że dalsze przebywanie zwierząt u dotychczasowego właściciela będzie zagrażało ich zdrowiu lub życiu. Tak więc mając na względzie powyższe niezasadnym jest zarzut naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 7 ust. 3 ustawy, bowiem jak już wskazano, organy w sposób prawidłowy uznały, że nie było podstaw do interwencyjnego odebrania skarżącej psów. Odnosząc się do zarzutów skargi w kwestii naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 7 K.p.a w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. należy uznać je za niezasadne. W ocenie Sądu postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 K.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu - przed wydaniem decyzji. Ponadto organy dokonały oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 K.p.a. Podkreślić także należy, iż wbrew twierdzeniu strony skarżącej organy w ocenie Sądu wyjaśniły i rozpatrzyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec powyższego niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Kolegium art. 138 § 2 K.p.a. Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu brak było podstaw do zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Rozpatrując zgromadzony materiał dowodowy oraz wydane decyzje, sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.