IV SA/Wa 1329/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-10

Skład orzekający: Wanda Zielińska – Baran, Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Agnieszka Łąpieś – Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 158 § 2 k.p.a. może być zastosowany do stwierdzenia, że Akt Własności Ziemi został wydany z rażącym naruszeniem prawa, mimo że art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wyłącza stosowanie przepisów k.p.a. o stwierdzeniu nieważności do takich aktów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wyłącza stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji do Aktów Własności Ziemi. W związku z tym, art. 158 § 2 k.p.a., jako przepis dotyczący stwierdzenia nieważności, nie może być zastosowany w sprawie, nawet jeśli skarżąca domaga się jedynie ustalenia rażącego naruszenia prawa, a nie formalnego stwierdzenia nieważności aktu.
Stan faktyczny
Skarżąca L. W. wniosła o stwierdzenie nieważności Aktu Własności Ziemi z 1976 r., twierdząc, że jest jego posiadaczką od 30 lat i został on wydany z rażącym naruszeniem prawa na rzecz innej osoby. Wojewoda umorzył postępowanie, powołując się na art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję Ministra do WSA, zarzucając naruszenie art. 158 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2012 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania – oddala skargę – UŹASADNIENIE Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. umarzającą postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji- Aktu Własności Ziemi z dnia [...] kwietnia 1976 r., wydanego przez Naczelnika Gminy G. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy: Aktem Własności Ziemi z dnia [...].04.1976 wydanym przez Naczelnika Gminy G., K. W. stała się z mocy prawa właścicielem nieruchomości o pow. 1, 43 ha, położonej we wsi K., oznaczonej jako działka nr [...]. Wnioskiem z dnia [...].02.2010 L. W. wystąpiła o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanego Aktu Własności Ziemi podając, iż od 30 lat jest posiadaczką nieruchomości, a Akt Własności Ziemi został wydany na rzecz innej osoby, z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 Wojewoda [...] umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji- Aktu Własności Ziemi z dnia [...] kwietnia 1976, wydanego przez Naczelnika Gminy G. Na uzasadnienie podał, że art.63 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Oznacza to, że z woli ustawodawcy wymienionych trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się do aktów własności ziemi, chociażby decyzje były dotknięte takimi kwalifikowanymi wadami, które w innych sytuacjach skutkowałyby zastosowaniem tych trybów. Odwołując się od wskazanej decyzji L. W. powołała się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i podkreśliła, że Wojewoda [...] nie zastosował art. 158 § 2 k.p.a., który jej zdaniem został ustanowiony specjalnie dla takiej sytuacji prawnej w jakiej ona się znajduje, przepis ten nie jest uchylony i powinien zostać zastosowany w jej sprawie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydając opisaną wyżej decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r potwierdził prawidłowość stanowiska Wojewody [...] i podkreślił brak możliwości badania w postępowaniu nadzwyczajnym prawidłowości Aktu Własności Ziemi. W skardze do tutejszego Sądu L. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie art. 158 § 2 k.p.a., poprzez bezzasadne zaniechanie jego zastosowania w sytuacji objętej żądaniem skarżącej. W uzasadnieniu podkreśliła, że wszystkie dotychczasowe rozstrzygnięcia przemilczają i dezawuują treść art.158 § 2 k.p.a., i odmawiają zadość uczynienia żądaniu skarżącej, wyrażając całkowicie błędny pogląd o konieczności stosowania art. 63 ust 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Zdaniem skarżącej przepis ten zawiera wyłącznie zakaz uchylania, zmieniania i stwierdzania nieważności Aktów Własności Ziemi, ale nie wyklucza możliwości ustalenia przez organ administracji, że Akt ten został wydany z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącej, orzecznictwo Sądu Najwyższego pozwala na zastosowanie w takiej sytuacji art. 158 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd, badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu skarga musiała zostać oddalona. Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Oznacza to, iż akt własności ziemi z dnia [...] kwietnia 1976 r., dla K. W., wskazany w zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2011 r., jako wydany na podstawie art. 1, art. 5 i art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, którego skarżąca domagała się uchylenia, stał się ostateczny przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 19 października 1991 r o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Dlatego nie jest obecnie możliwie wzruszenie tego aktu na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie skarżąca podkreśla treść art. 158 k.p.a., który jej zdaniem musi zostać w sprawie zastosowanie. Jej zdaniem ustawodawca nie wyłączył jego stosowania mimo wyłączenia możliwości stwierdzania nieważności Aktu Własności Ziemi. Argumentacja skarżącej jest sprzeczna z analizą przepisu art. 158 k.p.a. Znajduje się on w rozdziale 13 pod tytułem "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji". Stosowanie wszystkich przepisów tego rozdziału zostało wyłączone z mocy art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Skoro cytowany przepis art. 63 ust. 2 ustawy stanowi, że do Aktów Własności Ziemi nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, oznacza to, że nie mają zastosowania również poszczególne przepisy rozdziały 13 k.p.a. Tylko wtedy, gdy w ogóle może nastąpić stwierdzenie nieważności decyzji, może mieć zastosowanie art. 158 k.p.a., oczywiście tylko w sytuacjach objętych jego dyspozycją. Tymczasem skarżąca, zdając sobie sprawę z niemożności stwierdzenia nieważności aktu Własności Ziemi, domaga się wybiórczego zastosowania przepisów dotyczących nieważności, przez zastosowanie tylko należącego do nich art. 158 k.p.a. Taka interpretacja stanowiłaby oczywiste i niezgodne z prawem obejście zapisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Skoro zgodnie z art. 63 ust. 2 tej ustawy nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, oznacza to niemożność zastosowania mieszczącego się wśród nich art. 158 k.p.a. Po skontrolowaniu zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że jest ona prawidłowa i orzekł jak w sentencji na mocy art. 151 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło