IV SA/Wa 1333/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia 1. odmówić ustanowienia adwokata; 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. K. K. (dalej: "skarżący") po doręczeniu mu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2017 r. odrzucającego jego skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, złożył w dniu 17 października 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną oraz małoletnim dzieckiem. Podał, że nie posiada żadnych nieruchomości. W rubryce dotyczącej zgromadzony oszczędności wpisał: "Oprócz zablokowanej przez Urząd Skarbowy w W. należnej mi wypłaty z tytułu zwrotu podatku VAT za miesiąc grudzień 2008 w wysokości 750.631 zł, więcej nie posiadam". Podał, że jest współwłaścicielem samochodu [...] rok prod. 2004 o wartości ok. 3500 zł (samochód powypadkowy). Oświadczył, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 3850 zł, jednak wynagrodzenie to jest obciążone egzekucją komorniczą, w rezultacie do wypłaty otrzymuje kwotę odpowiadająca pensji minimalnej. Żona skarżącego z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 800 zł netto. Wymienił następujące zobowiązania i wydatki: - tytuły wykonawcze – egzekucyjne Urzędu Skarbowego w W. - łączna kwota 567 105 zł + naliczone odsetki; - tytuły wykonawcze – egzekucyjne Izby Skarbowej w K. – kwota 30 000 zł + naliczone odsetki; - kredyty i zobowiązania w 2 bankach oraz pożyczka prywatna w kwocie 1 700 zł; - wydatki na mieszkanie: łącznie 390 zł miesięcznie; - opłaty za ogrzewanie – 4 800 zł (rocznie); - wydatki " na żonę i dziecko" oraz alimenty – 2 800 zł - wydatki na ochronę zdrowia – 290 zł; - wydatki związane z posiadaniem i eksploatowaniem samochodu (ubezpieczenia – 500 zł rocznie, paliwo – 280 zł miesięcznie, przeglądy itp. – 1500 zł rocznie). Zarządzeniem z dnia 31 października 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku – w terminie 14 dni - poprzez: - nadesłanie wszelkich wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony; - złożenie oświadczenia w sprawie tytułu prawnego do lokalu, w którym aktualnie przebywają - udokumentowanie dochodów wraz z potwierdzeniem obciążenia wynagrodzenia skarżącego egzekucja komorniczą; - udokumentowanie wydatków; - udokumentowanie wysokości alimentów; - nadesłanie kopii umów kredytów oraz pożyczki; - nadesłanie kopii tytułów wykonawczych, o których mowa w rubryce nr 11 formularza PPF. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 listopada 2017 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 6 grudnia 2017 r. Stwierdzić należy, że dotychczas skarżący nie wykonał wezwania i nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Według przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzająca zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, a zatem decyzja w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie tego wniosku jest zbędne (art. 249a P.p.s.a.). Dlatego też wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlegał umorzeniu, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji. Rozpoznając natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, stwierdzono, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, że wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m.in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy uznał, że informacje zawarte w uzasadnieniu wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF są niewystarczające do dokonania rzetelnej oceny możliwości płatniczych skarżącego. W szczególności należało udokumentować wysokość dochodów skarżącego i jego żony, wysokość wydatków, nadesłać wyciągi z kont bankowych, tytuły wykonawcze, udokumentować wysokość alimentów. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak podkreśla się w orzecznictwie, skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W tym stanie rzeczy wobec nieuzupełnienia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.