IV SA/Wa 1337/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA – Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na orzeczenie [...] S.A. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie [...] postanawia: - odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. S. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na orzeczenie [...] S.A. z dnia [...] marca 2014r. w przedmiocie [...]. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2014 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez nadesłanie go na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2014r. na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. pozostawił wniosek S. S. bez rozpoznania. Pismem z dnia 21 sierpnia 2014 r. skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. We wniosku PPF, dołączonym do tego pisma, wnioskodawca podał, że uczy się, nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu rodziców. W tej sytuacji nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. wezwał skarżącego do: a) złożenia oświadczenia dotyczącego źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskują jego rodzicie, oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami (np. zaświadczeniami pracodawcy o wysokości uzyskiwanych dochodów), b) przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych będących w posiadaniu skarżącego oraz jego rodziców, uwzględniających operacje na tych rachunkach w okresie ostatnich trzech miesięcy, c) nadesłania oświadczenia o wysokości ponoszonych przez skarżącego i jego rodzinę wydatków (m. in. na zakup żywności, odzieży, środków czystości, leków, utrzymanie mieszkania oraz inne potrzeby) oraz ich udokumentowania za pomocą kopii faktur i rachunków. S. S. w odpowiedzi na wezwanie oświadczył, że nie prowadzi z rodzicami wspólnego gospodarstwa domowego; rodzice "grzecznościowo użyczają mu pokój i [...] dają żywność". Wnioskodawca podał również, że nie pracuje, nie posiada oszczędności, a z rodzicami pozostaje w konflikcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw, zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania utraciło moc, a wniosek skarżącego podlega rozpoznaniu przez Sąd na nowo. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych, a więc przyznanie prawa w zakresie częściowym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Według art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. S. S. wezwany został do przedstawienia dokumentów zaświadczających o dochodach uzyskiwanych przez jego rodziców, na których utrzymaniu znajduje się skarżący. Dokumentów tych strona jednak nie przedstawiła, oświadczając, że znajdują się one w posiadaniu rodziców i nie ma możliwości ich uzyskania. Sąd wyjaśnia, że w orzecznictwie sądowym jest ugruntowane stanowisko, że jeżeli osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie osiąga własnych dochodów, ponieważ uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców lub opiekunów, o przyznaniu prawa pomocy decydują możliwości zarobkowe i majątkowe osób zobowiązanych do alimentacji (por. np. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. akt I OZ 115/06). Stosownie do art. 87 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice i dzieci mają obowiązek wzajemnego wspierania się. Ustawodawca w żaden sposób nie ograniczył czasu trwania tego obowiązku nałożonego na rodziców i dzieci, nie jest on w szczególności uwarunkowany sprawowaniem władzy rodzicielskiej. Występuje więc także po uzyskaniu przez dziecko pełnoletniości. Uszczegółowieniem tego obowiązku jest art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczący obowiązku alimentacyjnego, który obciąża rodziców względem dzieci do czasu, gdy nie są w stanie utrzymać się samodzielnie. Z informacji wnioskodawcy wynika, że rodzice dobrowolnie realizują względem niego swój obowiązek alimentacyjny. Wnioskodawca nie podał jednak wysokości ich dochodów i majątku, oświadczając, że takich informacji nie posiada, co daje podstawy do przyjęcia, że nie zadał sobie trudu uzyskania tych informacji celem wykonania wezwania. Powyższe czyni niemożliwym przeprowadzenie całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd stwierdza, że relacje pomiędzy skarżącym i jego rodzicami nie są w żadnym razie przedmiotem badania Sądu i w żaden sposób nie mogą wpływać na sytuację procesową strony. Wniosek o przyznanie prawa pomocy oceniany jest jedynie przez pryzmat sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej strony, przedstawionej we wniosku i ewentualnie uzupełnionej na podstawie art. 255 p.p.s.a. Żadne inne okoliczności nie są brane pod uwagę. Skoro skarżący podał, że pozostaje na utrzymaniu swoich rodziców, to nie można uznać, że osiągane przez nich dochody i ponoszone wydatki pozostają bez wpływu na sytuację strony. Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że S. S. nie wykazał, aby spełniał przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.