IV SA/Wa 1341/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-10
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Alina Balicka, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV, która ma zasilać m.in. zakład przetwórstwa mięsnego, stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniającą ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości właściciela w trybie art. 124 u.g.n.?Ratio decidendi
Budowa napowietrznej linii elektroenergetycznej, nawet jeśli służy zasilaniu konkretnego podmiotu gospodarczego, stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Definicja celu publicznego nie ogranicza kręgu inwestorów ani rodzaju zamierzeń budowlanych. Sieć elektroenergetyczna jest systemem naczyń połączonych, a jej budowa i utrzymanie służą zaspokojeniu potrzeb społecznych w zakresie energii elektrycznej. W związku z tym, spełnione są przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n., pod warunkiem zgodności z planem miejscowym i przeprowadzenia rokowań z właścicielem.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości (K. D. i T. D.) skarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty ograniczającą sposób korzystania z ich nieruchomości w celu budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżący zarzucali, że inwestycja nie jest celem publicznym, lecz komercyjnym, a organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego. Organy administracji obu instancji uznały, że budowa linii elektroenergetycznej jest inwestycją celu publicznego zgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i że spełnione zostały przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości po nieudanych rokowaniach z właścicielami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka,, sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant st. spec. Dorota Stromecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2016 r. sprawy ze skargi K. D. i T. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] - zaskarżoną skargą przez T. D. i K. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości położonej w miejscowości L., gmina [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność K. D. i T. D. (KW nr [...]), poprzez zezwolenie [...] S.A. z siedzibą w L. na przeprowadzenie na tej nieruchomości w granicach pasa technologicznego o szer. 18 m inwestycji celu publicznego polegającego na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji M. - L., stosownie do załącznika mapowego do decyzji.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Paragraf 52 uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] (publ. Dz. Urz. Woj. [...] z 2007 r., Nr 103) stanowi, że wyznacza się tereny urządzeń infrastruktury technicznej energetyki, oznaczone na rysunku symbolem E. Zaś paragraf 18 ust. 8 pkt 7 ww uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. stanowi, że na terenach objętych planem dopuszcza się lokalizację linii elektroenergetycznych, stacji transformatorowych, rozdzielczych.
Działki nr [...] położone w miejscowości L. gm. [...] są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Działki położone są na obszarze przeznaczonym w tym planie na cele produkcji rolnej - symbol R. Działka nr [...] w planie zagospodarowania przestrzennego w części przeznaczona jest pod zabudowę zagrodową (symbol RM) oraz w części położona jest na terenie przeznaczonym na cele produkcji rolnej - symbol R. Na terenach przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na cele produkcji rolnej, jako przeznaczenie uzupełniające ustala się lokalizację sieci infrastruktury technicznej oraz inwestycji liniowych (§ 38 ust. 3 pkt 4).
W dniu [...] listopada 2015 r. [...] S.A. z siedzibą w L. złożyła do Starosty [...] wniosek, w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (zwanej dalej u.g.n.), uzupełniony pismem z dnia [...] grudnia 2015r. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości L., gmina [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność T. D. i K. D. (KW nr [...]), poprzez zezwolenie [...] S.A. z siedzibą w L. na przeprowadzenie na tej nieruchomości w granicach pasa technologicznego o szer. 18 m inwestycji celu publicznego polegającego na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji M.- L. We wniosku wnioskodawczyni wskazała:
- na lokalizację oraz zakres robót związanych z inwestycją, polegających na założeniu i przeprowadzeniu nad nieruchomością linii elektroenergetycznej 110 kV relacji M.- L., tj. przeciągnięciu nad nieruchomością w pasie technologicznym o szerokości 18 m i długości 212 m na działce nr [...] oraz długości 182 m na działce nr [...] przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej podwieszonych na słupach elektroenergetycznych, z których jeden posadowiony zostanie w obrębie działki nr [...] w granicach pasa technologicznego, stosownie do załączników graficznych - map w skali 1:1000 z naniesionym projektem lokalizacji linii napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji M.-L. w obrębie każdej działki na powierzchnię ograniczenia związaną z inwestycją, tj. powierzchnię [...] m2 na działce nr [...] (powierzchnia pasa o dł. 212 m), powierzchnię [...] m2 na działce nr [...] (powierzchnia pasa w kształcie trójkąta), powierzchnię [...] m2 na działce nr [...] (powierzchnia pasa o dl 182 m), powierzchnię [...] m2 na działce nr [...] (powierzchnia pasa w kształcie trójkąta) wraz z posadowieniem oraz późniejszym funkcjonowaniem ww. linii ze wszelkimi obiektami i urządzeniami niezbędnymi do jej eksploatacji,
- że realizacja inwestycji jest zgodna z wymienionym wyżej Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], uchwalonym Uchwałą nr [...] Rady Gminy w L. z dnia [...] kwietnia 2007 r., zapisem § 18 ust. 8 pkt 7 planu,
- że [...] S.A. prowadziła rokowania z właścicielami nieruchomości w sprawie wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości, niemniej oni nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości w celu realizacji planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego, co zostało udokumentowane.
[...] S.A. z siedzibą w L. wniosła o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. Inwestor wskazał na cel publiczny przedsięwzięcia oraz wyjaśniał przesłanki z art. 108 k.p.a. do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Do wniosku inwestor załączył dokumenty z przebiegu rokowań z właścicielem nieruchomości, mapę do celów projektowych z naniesionym planem realizacji inwestycji, wypis i wyrys z ww Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], wypis z rejestru gruntów, elektroniczny wydruk odpisu księgi wieczystej Nr [...].
Starosta [...], zgodnie z art. 64 § 1, § 3 i § 4 oraz art. 10 § 1 k.p.a, zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2015 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania oraz o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia uwag.
K. D. zapoznał się z aktami sprawy w dniu [...] listopada 2015 r. T. D. i K. D. wnieśli o odmówienie wnioskodawcy wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości L., gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności bowiem zdaniem strony, planowana inwestycja nie jest celem publicznym w świetle art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. T. D. i K. D. wskazali, że wnioskodawca przemilczał, iż głównym celem inwestycji, na co wskazywał inwestor w czasie spotkania w dniu [...] września 2015 r., jest zapewnienie dostaw energii do zakładu przetwórstwa mięsnego w L. Z przedstawionych przez inwestora informacji wynika, że inwestycja, którą chce realizować nie jest inwestycją celu publicznego mającą powstać w interesie społecznym i służyć ogółowi, a inwestycją w celu zaspokojenia potrzeb w energię podmiotu prywatnego. Brak jest zatem podstaw do wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, gdyż jak wynika z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzja taka może być wydana w celu realizacji inwestycji celu publicznego. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że brak jest również podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto inwestor uzasadniając wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wykazał okoliczności niezbędnych do wydania decyzji. Powołanie się przez wnioskodawcę ogólnie na podstawy z art. 108 § 1 k.p.a. bez ich skonkretyzowania i wskazania realnego zagrożenia dóbr wymienionych w tym przepisie nie jest wystarczającą podstawą do wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Niezależnie od powyższego T. D. i K. D. wskazali, iż planując przebieg inwestycji wnioskodawca nie kontaktował się z właścicielem nieruchomości, w żaden sposób nie konsultował też przebiegu linii przez nieruchomość będącą ich własnością.
Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. ustosunkował się do zarzutów T. D. i K. D. stwierdzając, że planowana inwestycja bezspornie stanowi cel publiczny, o którym mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i zgodna jest w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Ponadto we wniosku spółka w sposób jednoznaczny i skonkretyzowany wskazała na przesłanki warunkujące wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w celu realizacji planowanej inwestycji z rygorem natychmiastowej wykonalności.
Wójt Gminy [...], w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. stwierdził, że planowana na nieruchomości inwestycja w postaci budowy odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji M.-L. jest zgodna z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy w L. z dnia [...] kwietnia 2007r. Do opinii dołączył kopię pisma autora planu zagospodarowania przestrzennego w sprawie interpretacji zapisów uchwały Nr [...] Rady Gminy w L. z dnia [...] kwietnia 2007r., z którego wynika, na terenach użytkowanych rolniczo, oznaczonych symbolem R, dopuszcza się lokalizację obiektów energetyki, urządzeń technicznych energetyki, linii energetycznych stacji transformatorowo-rozdzielczych.
Przed wydaniem decyzji Starosta [...] zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. poinformował strony postępowania, że zebrany został materiał dowodowy pozwalający na wydanie decyzji w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, składania pisemnych wyjaśnień i dokumentów oraz złożenia końcowego oświadczenia. W wyznaczonym terminie strony nie złożyły żadnych wniosków dowodowych.
Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., Nr [...], ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości L., gmina [...], oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność T. D. i K. D. (KW nr [...]), poprzez zezwolenie [...] S.A. z siedzibą w L. na przeprowadzenie na tej nieruchomości w granicach pasa technologicznego o szer. 18 m inwestycji celu publicznego polegającego na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji M. - L., której przebieg jest zgodny z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] uchwalonym Uchwałą nr [...] Rady Gminy w L. z dnia [...] kwietnia 2007 r.
Organ I instancji stwierdził, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polegać będzie na zezwoleniu na:
przeciągnięcie nad nieruchomością w pasie technologicznym o szerokości 18 m i długości 212 m na działce nr [...] oraz o długości 182 m na działce nr [...], przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej podwieszonych na słupach elektroenergetycznych, z których jeden posadowiony zostanie w obrębie działki nr [...] w granicach pasa technologicznego,
późniejsze funkcjonowanie napowietrznej linii elektroenergetycznej po jej wybudowaniu,
dostępie, wejściu, przechodzie, przejeździe niezbędnym sprzętem osób upoważnionych przez [...] S.A. z siedzibą w L. w celu wykonania czynności związanych z budową linii,
ustanowienie ograniczeń i zakazów wynikających z istnienia pasa technologicznego linii o szerokości 18 m (tj. po 9 m w każdą stronę od osi linii), w tym polegających na zakazie wznoszenia w pasie technologicznym budynków mieszkalnych, budowli, zakazie utrzymywania w pasie technologicznym drzew, krzewów i roślinności przekraczającej 3 m wysokości, a także korzystaniu z nieruchomości obciążonej w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi linii elektroenergetycznych, ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz ochrony środowiska.
Organ I instancji wskazał na lokalizację i powierzchnię ograniczenia nieruchomości, tj.
powierzchnię [...] m2 na działce nr [...], stosownie do złącznika graficznego Nr 1 do decyzji - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii elektroenergetycznej w obrębie przedmiotowej działki,
powierzchnię [...] m2 na działce nr [...], stosownie do złącznika graficznego Nr 2 do decyzji - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii elektroenergetycznej w obrębie przedmiotowej działki,
powierzchnię [...] m2 na działce nr [...], stosownie do złącznika graficznego Nr 3 do decyzji - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii elektroenergetycznej w obrębie przedmiotowej działki,
powierzchnię [...] m2 na działce nr [...], stosownie do złącznika graficznego Nr 4 do decyzji - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii elektroenergetycznej w obrębie przedmiotowej działki.
Na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. [...] S.A. z siedzibą w L. została zobowiązana do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania. Jednocześnie właściciele nieruchomości na mocy art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostali zobowiązani do udostępniania w celu wykonania czynności związanych z konserwacją albo z usunięciem awarii linii elektroenergetycznej.
Starosta [...] orzekając o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stwierdził, że wniosek [...] S.A. z siedzibą w L. spełnia wymogi przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. ponieważ wskazana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], złożenie wniosku poprzedzone zostało rokowaniami inwestora z właścicielem nieruchomości w sprawie uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonanie prac związanych z inwestycją, która to inwestycja stanowi niewątpliwie cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Ponadto w decyzji wskazano zarówno na powierzchnię nieruchomości, która podlegać będzie ograniczeniu oraz lokalizację inwestycji.
K. D. i T. D. wnieśli odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.
W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. [...] S.A. z siedzibą w L. odnosząc się do zarzutów odwołania podniosła, że cel publiczny przedsięwzięcia wynika już z samego przepisu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto wskazała, że prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania prawa własności zostało przewidziane w art. 140 Kodeksu cywilnego, poddając między innymi wykonywanie prawa własności rygorom wynikającym z zapisów planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewoda [...] w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. poinformował strony o możliwości zapoznania się materiałem dowodowym i jego uzupełniania, składania wyjaśnień i dokumentów oraz złożenia końcowego oświadczenia przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. W wyznaczonym terminie T. D. i K. D. zapoznali się z aktami sprawy, nie wnosząc żadnych wniosków dowodowych.
Po rozpatrzeniu odwołania T. D. i K. D. - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu podał m. in., że organ odwoławczy dokonał oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 124 ust. 1 u.g.n. do wydania decyzji w niniejszej sprawie, tj. 1) ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, 2) realizacja planowanej inwestycji jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku, z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, 3) wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. zostało poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań o wyrażenie przez tę osobę zgody na realizację inwestycji. W art. 6 w pkt 2 u.g.n, jako jeden z celów publicznych wskazano budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości cel publiczny planowanej inwestycji i jej znaczenie ponadlokalne. Realizacja inwestycji polegającej na umieszczeniu przewodów linii elektroenergetycznej na przedmiotowej nieruchomości gruntowej, ma zaspokajać potrzeby regionu w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, co wynika wprost z wniosku. Wskazać należy, że [...] S.A na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012r., poz. 1059 ze zm..) odpowiada za bezpieczeństwo funkcjonowania elektroenergetycznego systemu dystrybucyjnego oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi. Ponadto zobowiązana jest utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię elektryczna w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Przedmiotowa inwestycja ma na celu zasilanie w energię elektryczną obszar tego regionu. Zaskarżona decyzja, wskazuje precyzyjnie powierzchnię nieruchomości podlegającą ograniczeniu, tj. powierzchnię [...] m2, tj. pas technologiczny o szer. 18 m i dł. 102 m, stosownie do złącznika graficznego Nr 1 do decyzji - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii elektroenergetycznej w obrębie przedmiotowej działki. Lokalizacja inwestycji jest zgodna Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], uchwalonym uchwałą Rady Gminy w L. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Zgodnie z zapisem §18 ust. 8 pkt 7 ww. planu, na terenach objętych planem dopuszcza się lokalizację linii elektroenergetycznych, stacji transformatorowych, rozdzielczych (...). Przedmiotowa nieruchomość objęta jest ww. planem zagospodarowania przestrzennego i położona jest w obszarze przeznaczonym na cele produkcji rolnej - symbol R. Wójt Gminy [...], w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. stwierdził, że planowana na nieruchomości inwestycja w postaci budowy odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji M.-L. jest zgodna z ww. planem. Na dowód czego przedłożono kopię pisma autora planu zagospodarowania przestrzennego, w sprawie interpretacji zapisów uchwały Nr [...] Rady Gminy w L. z dnia [...] kwietnia 2007 r., z którego wynika, że cyt. "na terenach użytkowanych rolniczo, oznaczonych symbolem R, dopuszcza się lokalizację obiektów energetyki, urządzeń technicznych energetyki, linii energetycznych, stacji transformatorowo-rozdzielczych. Ponadto wydanie decyzji poprzedzone było próbą uzyskania zgody na korzystanie z nieruchomości w celu realizacji inwestycji. Strony jednak nie wyraziły zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości w celu realizacji inwestycji. Zatem doszło do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z wcześniej opisanej nieruchomości. Dalej organ podkreślił, że skoro lokalizacja inwestycji jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], to organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie ma już swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego o przebiegu przesądzonym w planie miejscowym nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania linii. Zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przesądza bowiem albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 u.g.n. stanowi przewidziane przez ustawodawcę ograniczenie konstytucyjnej zasady ochrony własności, wynikającej z art. 21 oraz 64 ust. 2 Konstytucji RP. Według organu nie budzi wątpliwości zakres ustanowionego w decyzji pierwszoinstancyjnej ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej działki. Ponadto stanowiąca załącznik do decyzji pierwszoinstancyjnej mapa do celów projektowych, jednoznacznie wskazuje przebieg linii przez nieruchomość strony oraz zakres pasa technologicznego niezbędnego do realizacji zamierzenia inwestycyjnego. Niewątpliwie powyższe ustalenia chronią interesy strony przed skorzystaniem przez inwestora z uzyskanego ograniczenia w sposób nadmierny, a tym samym nieuprawniony. Proponowany przebieg linii elektroenergetycznej, jak i szerokość pasa technologicznego stanowi minimalne niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości uwzględniające potrzeby przedsiębiorstwa przesyłowego w zakresie odpowiedniego dostępu do urządzeń przesyłowych, korzystania z nich w niezbędnym zakresie, potrzebę ich naprawy, konserwacji i bieżącej eksploatacji (art. 124 ust. 6 u.g.n.). Wbrew twierdzeniu strony, organ pierwszej instancji w wyczerpujący sposób dokonał oceny dopuszczalności wydania decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, analizując zarówno obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również prawidłowo uznając spełnienie wszystkich przesłanek do zastosowania tych przepisów. Stwierdzić należy, że organ rozważając uzasadniony interes właściciela nieruchomości i jak najmniejszą dla niego uciążliwość inwestycji musi rozważyć także sprawę w szerszym kontekście - znaczenia przewidywanej inwestycji jako służącego realizacji interesu społecznego, w tym przypadku mającego strategiczne znaczenie dla całego regionu.
Pismem z dnia [...] maja 2016 r. T. D. i K. D. wnieśli do tut. Sądu skargę na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o ewentualne uchylenie w całości decyzji organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:
art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego zastosowanie i niewłaściwe przyjęcie, że istnieje podstawa do wydania decyzji w trybie przewidzianym tym przepisem, podczas gdy w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n., albowiem inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego;
art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji, podczas gdy z okoliczności faktycznych oraz materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że brak jest podstaw do władczego działania organu administracji publicznej, albowiem w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 124 ust. 1 u.g.n.;
art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji z pominięciem interesów obu stron postępowania. Decyzja została wydana jedynie w oparciu o interes wnioskodawcy, który jest spółką prawa handlowego, działa na rynku komercyjnie w oparciu o zasady rynkowe, zatem nie powinien odnosić korzyści poprzez uznaniowe decyzje wydane z pokrzywdzeniem właściciela gruntów;
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności w sprawie związanych z celem inwestycji, przyjęcie, że ogólne informacje zawarte w wniosku co do okoliczności, że inwestycja ma znaczenie lokalne uzasadnia przyjęcie, iż jest to inwestycja celu publicznego;
art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w niniejszej sprawie i niewyjaśnienie czy planowana przez wnioskodawcę inwestycja spełnia przesłanki uznania za inwestycję celu publicznego i czy są podstawy do zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n.;
art. 8 w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do organów państwa, mianowicie oparcie rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie na dowodach wskazanych przez inwestora, pomijając twierdzenia skarżących, iż inwestycja ma służyć celowi prywatnemu a nie publicznemu.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 123 K.p.a. wstrzymał z urzędu wykonanie własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. numer [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania [...] S.A. z siedzibą w L. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie ze względu na brak merytorycznych podstaw do jej uwzględnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2016r., poz. 718) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2016 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] z [...] stycznia 2016 r. nie naruszają prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Tym samym nie stwierdzono przywołanych w zarzutach skargi naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest jedną z form wywłaszczenia nieruchomości zdefiniowaną w art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2015, poz. 1774 ze zm.) – dalej u.g.n. i stanowi ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności (art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. przewiduje szczególny przypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego i innych praw rzeczowych, polegający na znoszeniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego przedsięwzięć inwestycyjnych podejmowanych na jego nieruchomości, a polegających na zakładaniu i przeprowadzeniu na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Warunkiem koniecznym i zarazem podstawowym (przesłanką) ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n., a co najważniejsze, zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak. Przy tak sformułowanym zapisie ustawowym dla oceny spełnienia przesłanki celu publicznego nie ma znaczenia, kto ten cel realizuje oraz kto jest jego wykonawcą. Szczególnym rodzajem ograniczenia praw do nieruchomości jest udzielenie na podstawie art. 124 u.g.n. zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Stosownie do ww. art. 124 ust.1 u.g.n. powyższej czynności dokonuje starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Art. 124 ust. 3 u.g.n. zawiera dyrektywę, która nakazuje, aby wydanie zezwolenia zostało poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Wymieniony przepis ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji liniowej przed rozstrzygnięciem w formie decyzji administracyjnej. Niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że przeprowadzone pertraktacje pomiędzy inwestorem a właścicielami działek o numerach ewidencyjnych [...] nie zakończyły się porozumieniem. Zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego strony zgodnie stwierdziły, że skarżący nie wyrazili zgody na ustanowienie służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem, a prowadzone negocjacje zostały zakończone skutkiem negatywnym. Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżący nie zgodzili się na propozycje inwestora, wskutek czego należy uznać, że nie było możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej umożliwiającej zajęcie części nieruchomości objętej wnioskiem inwestora.
Dalej, jak wynika z załączonej do akt uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w spawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], działki o numerach ewidencyjnych nr [...] położone w miejscowości L. gm. [...] są objęte planem zagospodarowania przestrzennego. Działki położone są na obszarze przeznaczonym w tym planie na cele produkcji rolnej - symbol R. Działka nr [...] w planie zagospodarowania przestrzennego w części przeznaczona jest pod zabudowę zagrodową (symbol RM) oraz w części położona jest na terenie przeznaczonym na cele produkcji rolnej - symbol R. Na terenach przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na cele produkcji rolnej, jako przeznaczenie uzupełniające ustala się lokalizację sieci infrastruktury technicznej oraz inwestycji liniowych (§ 38 ust. 3 pkt 4). Zgodnie z ustaleniami zawartymi w rozdziale 7 uchwały dotyczącym zasad modernizacji i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej ustala się, że na terenach objętych planem dopuszcza się lokalizację linii elektroenergetycznych, stacji transformatorowych, rozdzielczych i transformatorowo – rozdzielczych (§ 18 ust. 8 pkt 7 uchwały).
Skarżący kwestionują, że projektowana inwestycja nie jest inwestycją realizującą cel publiczny, gdyż jest inwestycją lokalną, realizującą potrzeby spółki prawa handlowego, a więc cele komercyjne.
W ocenie Sądu, przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji M. – L., co wynika zarówno ze złożonego przez inwestora wniosku, jak też dołączonej do niego mapy do celów projektowych, mimo że ma na celu zasilenie w energię elektryczną m. in. zakładu przetwórstwa mięsnego w L. stanowi inwestycję celu publicznego określoną w art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści art. 6 ust. 2 u.g.n. celem publicznym w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r. (sygn. akt II OSK 1133/11), że powyższy przepis definiujący pojęcie inwestycji celu publicznego nie ogranicza jednocześnie kręgu inwestorów, ani też rodzaju zamierzeń budowlanych, którym mają służyć projektowane przewody i urządzenia. Sieć elektroenergetyczna to zespół "naczyń połączonych" stanowiących pewien zwarty system, składający się z indywidualnych odbiorców energii elektrycznej, co jednak nie oznacza, że każdy z nich ma doprowadzoną z elektrowni indywidualnie energię, niezależnie od inny odbiorców. W tym miejscu należy podkreślić, że w judykaturze jest ugruntowane stanowisko w kwestii uznania budowy i utrzymywania przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń za cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22.08.2014r.,, II SAB/Kr 197/14, LEX nr 1502586, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23.07.2014r., II SAB/Gd 34/14, LEX nr 1500465, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 08.05.2014r., II SAB/Gd 11/14, LEX nr 1468012, wyrok WSA w Krakowie z dnia 17.01.2014r., II SAB/Kr 278/13, LEX nr 1498279).
W świetle dokonanych przez organy ustaleń faktycznych i prawnych niniejszej sprawy zarzuty skargi o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 u.g.n., należy uznać za pozbawione podstaw prawnych, albowiem należy wskazać, że rola organów z mocy samego przepisu art. 124 u.g.n. ograniczała się jedynie do zbadania czy wszystkie wymienione przesłanki art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność skarżących zostały spełnione. Jednocześnie, jak się podkreśla w doktrynie i orzecznictwie, organ winien był określić w sposób dokładny i przejrzysty sposób dokonywanego ograniczenia własności nieruchomości i w ocenie Sądu z powyższego obowiązku wywiązał się należycie. Decyzja Starosty w sposób szczegółowy określa przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres, w tym jednoznacznie wskazuje przebieg inwestycji przez nieruchomość. Decyzja obejmuje swoim zasięgiem tylko część obszaru nieruchomości skarżących, jako obszar niezbędny do posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych tym posadowieniem robót budowlanych. Decyzja, wskazuje precyzyjnie powierzchnię podlegającą ograniczeniu w pasie technologicznym o szerokości 18 m, w granicach oznaczonych na mapie, stanowiącej integralna część decyzji. Nadto stwierdzić należy, że organ rozważając uzasadniony interes właścicieli nieruchomości i jak najmniejszą dla niego uciążliwość inwestycji musiał rozważyć także sprawę w szerszym kontekście - znaczenia przewidywanej inwestycji jako służącego realizacji interesu społecznego. W ocenie Sądu, materiał dowodowy jak i postępowanie wyjaśniające w sprawie spełnia wymogi przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze organ I instancji podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z wymogiem zarówno prawa materialnego jak i procedury administracyjnej. Uzasadnienia decyzji obu instancji odpowiadają regulacji art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organy wskazały podstawy faktyczne i prawne wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Wobec zgodności z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., jak też decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., zarzuty skargi należało uznać za niezasadne.
W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło