II SAB/Gd 11/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-05-08
Skład orzekający: Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, będące operatorem systemu dystrybucyjnego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli tak, to czy jego bezczynność w tym zakresie stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, będące operatorem systemu dystrybucyjnego, wykonuje zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej. Długotrwała bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, pomimo upływu ustawowych terminów, stanowi rażące naruszenie prawa. W przypadku, gdy organ udostępni informację publiczną w trakcie postępowania sądowego, postępowanie w sprawie bezczynności jest umarzane, jednak sąd nadal ocenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej (kserokopii decyzji dotyczących lokalizacji i budowy linii energetycznych) do A Spółki Akcyjnej. Spółka nie udzieliła odpowiedzi w ustawowym terminie. Skarżący wniósł skargę na bezczynność. W trakcie postępowania sądowego Spółka udostępniła żądane dokumenty. Sąd umorzył postępowanie w sprawie bezczynności, ale stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w sprawie bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na rzecz skarżącego A. C. R. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. C. R. na bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w sprawie bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na rzecz skarżącego A. C. R. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A. C. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę z dnia 16 stycznia 2014 r. na bezczynność "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 4 maja 2012 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198), przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. oraz o zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że w zakresie przedmiotowej skargi skarżący nie jest związany jakimkolwiek terminem do jej wniesienia. Powołał się w tym zakresie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2009 r. (II FSK 2020/08). Dalej, wskazując na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej stwierdził, że użycie w tym przepisie terminu "zadania publiczne" eliminuje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań, a dystrybucja energii elektrycznej jest zadaniem publicznym. W świetle tego uznał, że żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.
Skarżący nadto wskazał, że skarga na bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Dalej wyjaśnił, że w formie pisemnego wezwania z dnia 4 maja 2012 r. wystąpił do "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. o udostepnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych znajdujących się na jego nieruchomości. Do dnia wniesienia skargi do sądu skarżący nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych przez niego dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej czy też w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego udostępnienia informacji publicznej.
"A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G. w odpowiedzi na skargę wskazała, że pismem z dnia 30 stycznia 2014 r. przekazano pełnomocnikowi skarżącego posiadane dokumenty dotyczące urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na nieruchomości skarżącego, a więc udostępniono informację publiczną, o którą wnioskował. W związku z tym Spółka wniosła o umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu A. C. R., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), żądanej przez niego w piśmie z dnia 4 maja 2012 r. dokumentacji – kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na nieruchomości skarżącego stanowiącej działki nr [...] i [...] położone w miejscowości M.
Skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności, albowiem w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie ma wymogu wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, Lex nr 236545).
Oceniając, czy "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G., pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 4 maja 2012 r., należało ustalić czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądane przez skarżących dokumenty stanowią informacją publiczną.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, dostępny na stronie internetowej http://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Lex nr 423325).
Z powyższego wynika, że żądane przez skarżącego dokumenty - decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, należą do informacji o danych publicznych i stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1. organy władzy publicznej, 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z powołanego przepisu wynika, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne, lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, nie będące organami władzy publicznej.
W świetle art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r. poz. 1059), "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G. jako operator systemu dystrybucyjnego, jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych (OTK-A 2006/7/87, Dz.U.2006/141/1012, Lex nr 198687).
Dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny oceny nie zmienia akcentowana w odpowiedzi na skargę okoliczność, że przedsiębiorstwo energetyczne jest przede wszystkim uczestnikiem rynku i przedsiębiorcą, jak również powoływanie na odmienność (na tle prawa obowiązującego w okolicznościach przytoczonego wyroku TK) aktualnego funkcjonowania rynku energetycznego, ustalonego nowelizacją ustawy Prawo energetyczne, wskutek wejścia w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE (Dz. U. U.E.EL z dnia 15 lipca 2003 r., nr 176, poz. 37, ze zm.). Dla porządku należy zaznaczyć, że dyrektywa nr 2003/54 aktualnie nie obowiązuje, została uchylona mocą Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 20093/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr 211, poz. 55). Niemniej, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. mimo, że dokonywał zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy – Prawo energetyczne w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną w 2005 r., a opartą na wynikającym z dyrektywy 2003/54/WE rozdziale systemów energetycznych, to swoje wnioski wyprowadził z Konstytucji RP. Z tych przyczyn nie ma podstaw do twierdzenia, że rozważania Trybunału utraciły aktualność. Również obecnie, po zmianach dokonanych w ustawie Prawo energetyczne, a także na gruncie obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE (art. 2 pkt 35 dyrektywy) operator systemu dystrybucyjnego pozostaje przedsiębiorstwem energetycznym, które ze względu na dysponowanie zasobami energetycznymi wykonuje zadania publiczne. Dyrektywa 2009/72/WE w art. 25 ust. 1 wskazuje, że operator systemu dystrybucyjnego jest odpowiedzialny za zapewnienie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania na dystrybucję energii elektrycznej, za eksploatację, utrzymanie i rozbudowę w warunkach opłacalności ekonomicznej bezpiecznego, niezawodnego i wydajnego systemu dystrybucji energii elektrycznej na swoim obszarze, z należytym poszanowaniem środowiska i efektywności energetycznej. Postanowienia obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE potwierdzają aktualność tezy postawionej przez Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, że dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego i ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju.
Zdaniem Sądu rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przewidziany w znowelizowanej ustawie Prawo energetyczne pozostaje bez wpływu na ocenę sądu odnośnie wykonywania przez spółkę "A" zadań publicznych. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, rola przedsiębiorstw energetycznych jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, ze względu na fakt, że to właśnie te podmioty wykonują działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Jednocześnie ze względu na ich znaczenie, wykonywanie tego rodzaju działalności gospodarczej zostało obwarowane wieloma obowiązkami, jakie te podmioty w zakresie wykonywanej działalności muszą wykonywać, a które przekładają się na odpowiedni poziom bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne zaliczane jest do szeroko rozumianego bezpieczeństwa ekonomicznego, ponieważ energia i surowce energetyczne stanowią produkty strategiczne mające realny wpływ na wszystkie elementy prawidłowego funkcjonowania państwa. Są zatem determinantą działania organów państwa nie tylko na polu gospodarczym, lecz także politycznym, ekologicznymi i społecznym (por. Komentarz do art. 1 ustawy Prawo energetyczne, red. Zdzisław Muras, Mariusz Swora, LEX). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że art. 5 Konstytucji RP wskazuje najdonioślejsze wartości i najbardziej podstawowe cele, w których realizację powinny się włączyć wszelkie organy władzy publicznej, wykorzystując wszystkie ich kompetencje (zob. wyrok TK z dnia 13 maja 2009 r., Kp 2/09, OTK-A 2009, nr 5, poz. 66), przy tym zawsze należy postrzegać je przez pryzmat zasady zrównoważonego rozwoju. Jak podkreśla to orzecznictwo, zasada ta pełni przede wszystkim rolę dyrektywy wykładni. Wtedy gdy pojawiają się wątpliwości co do zakresu obowiązków, rodzaju obowiązków i sposobu ich realizacji należy posiłkować się zasadą zrównoważonego rozwoju (por. Komentarz j.w.).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawarte w tym przepisie formułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513)
Budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 nr 102 poz.651 ze zm.)
A zatem, przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G. wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., I OSK 102/13 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 87/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Fakt, że "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz fakt, że żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 4 maja 2012 r. dokumenty stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej stanowią informację publiczną w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej – obligowały "A" Spółkę Akcyjną z siedzibą w G. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 4 maja 2012 r. w sposób określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Bezczynność organu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej, występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie rozpoznał złożonego wniosku.
W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 4 maja 2012 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że skierowanie wniosku na adres oddziału Spółki w T. i późniejsza korespondencja z tymże Oddziałem, nie oznacza, że strona przeciwna nie była obowiązana do rozpatrzenia wniosku. Jeżeli struktura podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej polega na wydzieleniu jednostek organizacyjnych, takich jak np. oddziały, wniosek o udostępnienie informacji publicznej może być wniesiony do każdego takiego oddziału, a rzeczą takiego podmiotu jest zorganizowanie właściwego obiegu dokumentów w ramach istniejącej struktury organizacyjnej, który zapewni rozpatrzenie wniosku w przewidzianym ustawą terminie. "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G. działa przez oddziały, w tym przez Oddział w T., do którego mogą być adresowane pisma, w tym również wnioski w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wewnętrzna organizacja pracy i obiegu dokumentów w "A" Spółka Akcyjna w G. oraz w jej oddziałach, powinna pozwalać na rozpatrzenie tego rodzaju wniosków w sposób i terminie przewidzianymi w ustawie. Osobowość prawną, a co za tym idzie - zdolność sądową posiada jedynie spółka akcyjna, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. To właśnie ta Spółka - we wskazanym w art. 13 ustawy terminie, powinna była zakończyć postępowanie w sposób przewidziany prawem tj. udzielić żądanej informacji, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, albo decyzję o umorzeniu postępowania bądź też zawiadomić, że informacji tej nie posiada. "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G. do momentu wniesienia skargi nie ustosunkowała się w ogóle do wniosku skarżącego. "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G. pozostawała zatem w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 4 maja 2012 r. Bezsporne jest, że stan ten trwał także w dacie wniesienia skargi na bezczynność.
Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, sąd musi jednakże uwzględnić stan faktyczny z daty orzekania. Jeżeli bowiem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1979/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zarówno z odpowiedzi Spółki na skargę, jak i ze znajdującego się w nadesłanych przez Spółkę aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy pisma z dnia 30 stycznia 2014 r. wynika, że już po wniesieniu skargi i przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, Spółka zakończyła postępowanie, w ten sposób, że przesłała kserokopie posiadanych dokumentów na adres pełnomocnika skarżącego, udzielając tym samym żądanej informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 4 maja 2012 r. Zatem w momencie rozpoznawania skargi przez Sąd nie pozostawała już w bezczynności. Pełnomocnik skarżącej potwierdził te okoliczności. Wprawdzie twierdził, że nie otrzymał wszystkich żądanych dokumentów, jednakże zarówno z pisma z dnia 30 stycznia 2014r., jak i odpowiedzi na skargę, wynika że Spółka przesłała wszystkie posiadane dokumenty dotyczące urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na nieruchomości skarżącego. Tym samym uznać należy, że Spółka załatwiła sprawę w zakresie złożonego przez skarżącego wniosku. W konsekwencji brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekania o obowiązku wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należało, że postępowanie w sprawie w rozpatrywanej części stało się bezprzedmiotowe.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd umorzył postępowanie w sprawie bezczynności zgodnie z wnioskiem Spółki zawartym w odpowiedzi na skargę.
Wydanie przez organ decyzji, czy też udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia jednakże sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa oraz od obowiązku rozważenia zasadności wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 oraz z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn.. akt I OSK 1143/13 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie zatem do art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek ustalenia czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od tego, czy w dacie wyrokowania organ pozostawał w bezczynności, czy też nie. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu można uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. O rażącym naruszeniu prawa przy bezczynności organu świadczyć może więc pozostawienie wniosku bez odpowiedzi w jakiejkolwiek formie bądź też przewlekanie ustosunkowania się do wniosku.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że bezczynność Spółki nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd wziął bowiem pod uwagę znaczny upływ czasu od chwili złożenia wniosku do daty jego rozpatrzenia. Wskazany w ustawie czternastodniowy termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej upłynął bowiem w dniu 25 maja 2012 r., a wniosek rozpatrzono dopiero pismem z dnia 30 stycznia 2014 r. Dlatego też Sąd uznał, iż w niniejszym przypadku miała miejsce bezczynność w udzieleniu informacji publicznej o charakterze kwalifikowanym.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. nr 163 poz. 1349).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło