IV SA/Wa 1354/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-11
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie udzieliła wyczerpujących odpowiedzi na wezwanie sądu dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej i finansowej w sposób wystarczający do oceny wniosku. Brak wyczerpujących odpowiedzi na wezwanie sądu, mimo obowiązku współpracy i przedstawienia szczegółowych danych, skutkuje uznaniem, że strona nie udowodniła przesłanek koniecznych do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona skarżąca H. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję o wymeldowaniu. Po wstępnej ocenie wniosku, sąd uznał przedstawione informacje za niewystarczające i wezwał skarżącą do uzupełnienia danych dotyczących dochodów, wydatków, świadczeń, statusu bezrobotności męża oraz dowodów wynagrodzenia. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S., B. S., P. S., G. S. i Z.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2012 r. H. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) skarżąca wyjaśniła, że prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem oraz małoletnimi dziećmi. Mąż skarżącej otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych, natomiast skarżąca i jej córka Z. S. pracują dorywczo (umowa z agencją pracy tymczasowej). Rodzina nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych.
Ponieważ powyższe informacje okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości finansowych skarżącej, została ona wezwana do 1) wyjaśnienia, jaka jest wysokość dochodu wszystkich członków rodziny, 2) wskazania kwoty miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem, 3) złożenia oświadczenia, czy skarżąca lub członkowie jej rodziny otrzymują świadczenia z pomocy społecznej lub zabezpieczenia społecznego, a jeżeli tak to jakie i w jakiej wysokości, 4) przedłożenia zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez męża skarżącej, 5) przedstawienia dowodów potwierdzających wysokość wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez skarżącą i jej córkę Z. S. w ciągu ostatnich trzech miesięcy (np. umowy o pracę, wyciągu z rachunku bankowego), 6) nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą i członków jej rodziny rachunków bankowych (ewentualnie – oświadczenia o nieposiadaniu rachunku).
Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 16 sierpnia 2012 r. (potwierdzenie odbioru - k.34 akt sprawy), pozostało jednak bez odpowiedzi.
Stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 20112 r., poz. 270), dalej jako p.p.s.a., warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Podkreślenia wymaga, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania swojej sytuacji materialnej oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są mu znane. Zatem w interesie skarżącego leży przedstawienie w sposób najobszerniejszy jego stanu majątkowego, finansowego oraz realnych możliwości płatniczych, a także najściślejsza współpraca z Sądem (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012r. sygn. akt I OZ 179/12). Jak podkreślono w orzecznictwie, jeśli skarżący nie przedstawił dokumentów, w oparciu o które można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się koszty jego utrzymania, to w takim przypadku niemożliwe jest ustalenie, czy poniesienie przez niego kosztów sądowych jest niemożliwe lub mogłoby się wiązać z uszczerbkiem utrzymania uzasadniającym przyznanie prawa pomocy (np. postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, LEX nr 564253). Ponadto, brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327).
Udzielenie przez skarżącą H. S. odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie pozwoliłoby w sposób nie budzący wątpliwości ocenić złożony przez nią wniosek i w przypadku stwierdzenia jego zasadności, przyznać prawo pomocy. Jej brak odpowiedzi, nakazuje przypuszczać, że nie ma ona zamiaru ujawnienia dokładniejszych danych na temat swojej sytuacji materialnej i finansowej, a przez to że być może kształtuje się ona nieco odmiennie niż wynika to z ogólnikowego stwierdzeń zawartych we wniosku o prawo pomocy.
Brak dostatecznych informacji pozwalających ustalić rzeczywistą sytuację materialno – finansową skarżącej skutkuje uznaniem braku podstaw do wyłączenia względem niej obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Finansowanie prawa pomocy ze środków publicznych powoduje, że okoliczności decydujące o jego przyznaniu nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości, a jeżeli takie wystąpią, nie mogą być one interpretowanie na korzyść osoby wnioskującej i podlegają wyjaśnieniu w trybie art. 255 wskazanej ustawy. Skarżąca składając wniosek o przyznanie prawa pomocy musiała się liczyć z określonym stopniem ingerencji w sferę swojej prywatności, a decydując się na niewykonanie skierowanego do niej wezwania także przewidywać niekorzystne dla siebie załatwienie wniosku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło