IV SA/Wa 1360/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-02

Skład orzekający: Anna Sękowska, Renata Nawrot, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i orzeczeniu zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP jest zgodna z prawem, gdy cudzoziemiec przebywał w Polsce nielegalnie, a argumentuje to ochroną życia rodzinnego i prywatnego oraz obawą przed służbą wojskową w kraju pochodzenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nielegalny pobyt cudzoziemca na terytorium RP stanowił podstawę do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu na mocy art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Argumenty dotyczące życia rodzinnego i prywatnego nie były wystarczające do zastosowania przepisów o pobycie ze względów humanitarnych, zwłaszcza gdy centrum życiowe partnerki znajdowało się w kraju pochodzenia, a zamiar zawarcia małżeństwa nie był pewny. Obawa przed służbą wojskową była uznana za hipotetyczną, a obowiązek obywatelski nie stanowił podstawy do uchylania się od przepisów imigracyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący, cudzoziemiec, został zobowiązany do powrotu i orzeczono wobec niego zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP i państw Schengen na okres dwóch lat. Decyzja została wydana z powodu przebywania na terytorium RP bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu, po wygaśnięciu jego karty pobytu. Skarżący argumentował, że jego życie rodzinne i prywatne koncentruje się w Polsce, a powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z ryzykiem służby wojskowej w strefie konfliktu. Organy administracji oraz sąd uznały te argumenty za niewystarczające do uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z [...]stycznia 2015 r. na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 310 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust 2 pkt 1 w związku z art. 315 ust. 2 pkt 1, art. 329 ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o cudzoziemcach" zobowiązał skarżącego (zwanego także "cudzoziemcem") – [...] do powrotu i orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres dwóch lat od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w wyniku kontroli funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] listopada 2014 r. ustalono, że skarżący przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny ważny dokument są lub były wymagane. Powyższe wyczerpało przesłanki określone w art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w związku z czym 6 listopada 2014 r. skarżący został zatrzymany i przewieziony do pomieszczeń służbowych Placówki Straży Granicznej w [...]. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, o czym skarżący został poinformowany zawiadomieniem z [...] listopada 2014 r. Jednocześnie tego samego dnia wydał postanowienie o zastosowaniu środków, o których mowa w art. 398 ust. 3 pkt 1 i 4 (tzw. środków alternatywnych w stosunku do umieszczenia cudzoziemca w placówce detencyjnej), celem zabezpieczenia prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący wjechał po raz ostatni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w listopadzie 2000 roku przez drogowe przejście graniczne w [...], w ramach ruchu bezwizowego. Od chwili wjazdu skarżący przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie. Dokument paszportowy, który cudzoziemiec posiadał i na podstawie którego wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, został zwrócony do konsulatu [...] w [...] w 2012 r, gdy skarżący starał się o nowy dokument. Skarżący uzyskał wówczas tymczasowy dokument na podróż do kraju z terminem ważności do [...] sierpnia 2012 r. Skarżący ubiegał się o zalegalizowanie swojego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i [...] sierpnia 2012 r. uzyskał zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydane przez Wojewodę [...]. Zezwolenie zostało udzielone w związku z obowiązującą wówczas ustawą z 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Skarżący, z uwagi na posiadane zezwolenie, uzyskał kartę pobytu, której termin ważności upłynął [...] sierpnia 2014 r. Ponadto, skarżący wyjaśnił, że o legalizację pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej starał się tylko raz, kiedy obowiązywała ustawa z 28 lipca 2011 r. Skarżący chciał również starać się o pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uwagi na swoje polskie pochodzenie, jednakże nie zdołał zebrać wszystkich wymaganych dokumentów. Skarżący wyjaśnił, że od 2000 r. nie wyjeżdżał z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nigdy nie zamierzał wracać do kraju pochodzenia. Dodał, że na [...] mieszka jego matka i siostra, z którymi utrzymuje jedynie kontakt telefoniczny. Nie posiada tam własnego mieszkania. Oświadczył, że w Polsce toczy się jego życie rodzinne i prywatne. Podał, że na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pozostaje od około dwóch lat w nieformalnym związku z obywatelką [...] L. z którą zamierza zawrzeć związek małżeński. Ponadto oświadczył, że w Polsce mieszkają jego znajomi, z którymi utrzymuje okazjonalny kontakt. Mieszka tu również jego brat stryjeczny T. [...]. Z uwagi na fakt, że T. [...] zamieszkuje w województwie podkarpackim, kontakt z nim ma charakter okazjonalny i sprowadza się właściwie do sporadycznych rozmów telefonicznych. Ponadto z zeznań cudzoziemca wynika, że przebywając na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podejmował nielegalne zatrudnienie, aby móc się utrzymać. Organ pierwszej instancji wskazał także, że 26 listopada 2014 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania świadka obywatelki [...] L, która zeznała, że pozostaje ze skarżącym od około dwóch lat w związku o charakterze nieformalnym. Oświadczyła, że ze skarżącym spotyka się kiedy przebywa na terytorium Polski. W chwili obecnej nie zamieszkuje na stałe w Polsce, gdyż jest to niemożliwe z uwagi na małoletnią córkę, która uczęszcza do szkoły na [...]. Na [...] posiada własne mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz ze swoimi córkami. Wyjaśniła, że na [...] w chwili obecnej toczy się wojna, jeżeliby tam wyjechali z konkubentem, to mogliby go powołać do wojska. Ponadto zarówno skarżący jak i L w trakcie prowadzonych z ich udziałem czynności dowodowych wskazywali, że w przypadku powrotu na [...] nie będą mieli możliwości zamieszkania w lokalach zajmowanych przez ich najbliższą rodzinę z uwagi na małą powierzchnię tych lokali oraz liczbę osób je zajmujących. [...] grudnia 2014 r. przeprowadzono ponownie dowód z przesłuchania skarżącego, który zeznał, że obawia się powrotu na [...], gdyż po powrocie mógłby zostać wcielony do wojska i wysłany na wschód kraju, gdzie toczą się działania wojenne. Analizując materiał dowodowy zebrany w sprawie organ pierwszej instancji wskazał, że zobowiązanie skarżącego do powrotu nie narusza jego prawa do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej "EKPC"). W związku z powyższym brak jest przesłanek do udzielenia stronie na tej podstawie zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ podkreślił, że z zeznań świadka wynika, że w chwili obecnej ze względu na małoletnią córkę nie przebywa stale na terytorium Polski, a jej życie prywatne koncentruje się na [...]. Ponadto świadek zeznała, że nie poczyniła żadnych starań w celu osiedlenia się w Rzeczypospolitej Polskiej, a jej obecny status prawny związany z prawem do legalnego pobyt w Polsce, jest w jej opinii wystarczający. W sprawie ocena faktów nie pozwala zatem na jednoznaczne stwierdzenie istnienia bliskich i faktycznych kontaktów pomiędzy skarżącym a obywatelką [...] L. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że cudzoziemcy zamieszkują razem ze sobą jedynie w trakcie pobytu świadka na terytorium Polski. Ponadto ww. nie posiadają wspólnych dzieci, ani też nie można wskazać na jakiekolwiek inne dowody ich wzajemnego zaangażowania. Nie poczynili żadnych formalnych kroków w celu urzeczywistnienia powziętego zamiaru zawarcia związku małżeńskiego. Ponadto, w opinii organu pierwszej instancji przesłanką udzielenia stronie zgody na pobyt ze względów humanitarnych nie jest również powoływanie się przez skarżącego na jego życie prywatne związane ze wskazanymi przez niego stosunkami towarzyskimi. Przesłanki tej nie stanowi także fakt długotrwałego pobytu skarżącego na terytorium Polski. W trakcie swojego blisko 14 letniego pobytu w Polsce skarżący podjął jedynie jedną skuteczną próbę zalegalizowania swojego pobytu na tym terytorium w 2012 r. Organ podkreślił, że zarówno skarżący, jak i jego partnerka zamieszkują w częściach [...], gdzie w chwili obecnej nie toczą się działania wojenne, zatem w przypadku powrotu cudzoziemców do kraju pochodzenia nie ma realnego zagrożenia narażenia ich na utratę życia w wyniku trwających tam działań wojennych. Ponadto w ocenie organu brak jest podstaw do stwierdzenia, że w przypadku wydania wobec cudzoziemca decyzji o zobowiązaniu do powrotu i wykonaniu tej decyzji, tj. powrotu cudzoziemca do kraju pochodzenia, jego prawo do życia mogłoby być zagrożone. Nie zachodzi również obawa, aby groziły mu tortury czy też nieludzkie traktowanie. Normalnym zaś jest, że na skarżącym jako obywatelu [...] ciążą obowiązki wynikające z bycia obywatelem tego kraju, w tym między innymi odbywanie służby wojskowej. Ze zgromadzonego materiału nie wynika również, aby odbyciu służby wojskowej sprzeciwiały się ewentualnie pobudki religijne lub światopoglądowe. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił jej błędną wykładnię art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach skutkującą błędnym uznaniem, iż nie spełnia on warunków do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Skarżący podniósł przy tym m.in., że przebywa w Polsce od 2000 r. i z uwagi na polskie pochodzenie zamierza ubiegać się o zezwolenie na stały pobyt, w związku z czym pozostał w naszym kraju po wygaśnięciu terminu legalnego pobytu na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu zgromadzenie wymaganych dokumentów. Skarżący powołał się także na prawo do poszanowania jego życia rodzinnego i wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2015 r. W uzasadnieniu powołał się na art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 303 ust. 1, art. 348, 351, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach oraz wskazał, że materialną podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji stanowi fakt, że od [...] sierpnia 2014 r. skarżący przebywał w Polsce mimo braku stosownego tytułu pobytowego. Skarżący świadomie zdecydował się na nielegalny pobyt, czym wyczerpał dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ odwoławczy podkreślił, że przepis ten ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż cudzoziemiec nielegalnie przebywał w naszym kraju. Już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie powyższego przepisu uzasadnia zastosowania sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie przestrzegania przez nich przepisów ustanowionych dla zapewnienia kontroli wjazdu i pobytu. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) – zwanej dalej "k.p.a." zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w kontrolowanym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Tak więc przedstawiona przez stronę argumentacja – w tym m.in. polskie pochodzenie skarżącego ani zamiar wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na pobyt stały - nie usprawiedliwia decyzji strony o nielegalnym pozostaniu w Polsce i nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W toku postępowania odwoławczego organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. Wprawdzie skarżący powołuje się na prawo do ochrony jego życia rodzinnego wskazując na posiadanie w Polsce członków rodziny ze strony jego ojca, jak również na przebywającą okresowo w naszym kraju obywatelkę [...] legitymującą się Kartą Polaka, z którą zamierza zawrzeć związek małżeński, to jednak okoliczności te nie stanowią w żadnym stopniu podstawy do zastosowania w przedmiotowej sprawie postanowień art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 8 EKPC nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że system wykonywania krajowego prawa imigracyjnego, który został oparty na sankcjach administracyjnych w postaci wydalenia, jako taki nie skutkuje brakiem zgodności z art. 8 EKPC, o ile podjęta przez władze krajowe ingerencja pozostaje w należytej proporcji do stwierdzonych naruszeń prawa, czyli, czy ingerencja ta jest konieczna demokratycznym społeczeństwie. W sprawie, decyzja organu pierwszej instancji orzeka wprawdzie o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi 2 lata. Ponadto odnosząc się do ochrony życia rodzinnego organ stwierdził, że stosunki rodzinne skarżącego z bratem stryjecznym ograniczają się głównie do okolicznościowych, sporadycznych rozmów telefonicznych. Natomiast zamiaru zawarcia związku małżeńskiego z L i wspólnego osiedlenia się w Polsce nie można zakwalifikować do zdarzenia pewnego. Centrum życiowe partnerki w dalszym ciągu znajduje się na [...]. Cudzoziemcy posiadają więc możliwość kontynuowania ich związku na terytorium [...]. W ocenie organu odwoławczego, pobyt skarżącego w Polsce ma podłoże ekonomiczne i nie wynika z jego życia rodzinnego w Polsce. W ocenie organu odwoławczego, decyzja pierwszej instancji nie narusza również prawa cudzoziemca do ochrony życia prywatnego w rozumieniu EKPC. Organ wyjaśnił, że skarżący opuścił kraj pochodzenia w wieku 30 lat i tylko przez krótki czas przebywał w naszym kraju legalnie. Przez większość czasu skarżący przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, podejmując pracę bez wymaganego zezwolenia. Miał zatem świadomość, iż działa wbrew prawu. Skarżący nie założył w trakcie pobytu w Polsce rodziny, jak też nie pozostawał w innym stałym związku. Odnosząc się do kwestii ewentualnego odbycia służby wojskowej organ podniósł, że skarżący i jego partnerka zamieszkują w tej części [...], gdzie nie toczyły się żadne walki, że służba wojskowa należy do jednego z obowiązków obywatelskich na [...] i żadne inne państwo nie jest zobowiązane do umożliwiania obywatelom [...] uchylania się od tego obowiązku. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 k.p.a. polegające na niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i uznaniu za prawidłowe wydanie decyzji o zobowiązaniu skarżącego do powrotu, pomimo istnienia okoliczności uzasadniających przyznanie mu zgody na pobyt humanitarny. W uzasadnieniu wskazał, że służbę wojskową odbył jeszcze w okresie istnienia [...] i zakończył ją posiadając stopień sierżanta. Nie przeszedł właściwego przeszkolenia wojskowego, zajmował się wyprowadzaniem satelitów wojskowych na orbitę. W razie wyjazdu na [...] podlegałby poborowi do piechoty, z uwagi na fakt rozwiązania jego macierzystej jednostki. Podkreślił także, że jest wyznania [...] i zmuszenie go do uczestnictwa w działaniach zbrojnych jest niezgodne z jego przekonaniami i wiarą. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2015 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożyła pismo procesowe - załącznik do protokołu rozprawy, w którym podniesiono, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 EKPC, z uwagi na fakt, że przebywa w Polsce nieprzerwanie od 15 lat i chciałby pozostać w niej na stałe. Skarżący stara się uzyskać dokumenty potwierdzające polskie obywatelstwo, ponieważ zamierza się ubiegać o wydanie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Polski. Skarżący nie popełnił w Polsce żadnego przestępstwa ani wykroczenia. Ponadto mieszka od 2 lat ze swoją konkubiną, z którą zamierza zawrzeć związek małżeński. Ponadto w Polsce pracuje, utrzymuje kontakty towarzyskie jak również podtrzymuje kontakty rodzinne ze swym bratem stryjecznym. Na terenie [...] nie posiada mieszkania i nie pracuje. Podkreślił ponadto, że na wschodzie [...] toczy się konflikt zbrojny, w związku z czym, w przypadku powrotu mógłby zostać zmobilizowany i wysłany w rejon działań zbrojnych. Mogłoby go to narazić w przypadku wzięcia do niewoli przez separatystów na utratę wolności i poddanie torturom. Ponadto zabijanie jest niezgodne z przekonaniami religijnymi skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w Lublinie nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu. W ocenie Sądu nielegalny pobyt skarżącego na terenie Polski jest wyrazem lekceważenia przez niego powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych i zapewnienia kontroli pobytu oraz działalności cudzoziemców. Takiego postępowania skarżącego w żaden sposób nie usprawiedliwiają argumenty powołane w skardze. Podstawowym obowiązkiem cudzoziemca, który chce przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązek lojalności wobec polskich władz wyrażający się w szczególności w przestrzeganiu obowiązujących w nim przepisów. Biorąc pod rozwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny należy stwierdzić, iż w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach albowiem skarżący w momencie zatrzymania przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] w dniu [...] listopada 2014 r. nie posiadał stosownego zezwolenia na pobyt w Polsce. Karta pobytu skarżącego, wydana w związku z uzyskaniem przez niego [...] sierpnia 2012 r. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, straciła bowiem ważność [...] sierpnia 2014 r. W momencie zatrzymania, skarżący przebywał zatem na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, a więc nielegalnie. Należy wskazać, iż przepis art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w przypadku uznania, iż cudzoziemiec dopuścił się nielegalnego pobytu. Już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie powyższych przepisów uzasadnia zastosowania sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie przestrzegania przepisów ustanowionych dla zapewnienia kontroli wjazdu i pobytu cudzoziemców. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130 - 131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3126/00, lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 297/06; niepubl.). Z ustalonego w trakcie postępowania administracyjnego stanu faktycznego wynika, że w sprawie nie znajdują zastosowania postanowienia art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wykluczające wydanie lub wykonanie decyzji organu I instancji, jak również postanowienia art. 348 czy art. 351 tej samej ustawy uzasadniających udzielenie skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany. Normy art. 348 czy art. 351 ustawy o cudzoziemcach statuują przesłanki o charakterze prawno-człowieczym, których wystąpienie nakłada na organ obowiązek zastosowania instytucji prawnych, mających na celu ochronę cudzoziemca przez konsekwencjami powrotu do kraju pochodzenia, pomimo, że w światle prawa krajowego występuje przesłanka do jego wydalenia. Zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Warszawie skarżący powoływał się na prawo do ochrony jego życia rodzinnego i prywatnego. Wskazał, że w Polsce zamieszkuje członek rodziny ze strony ojca – jego brat stryjeczny. Wskazywał również, że zamieszkuje z obywatelką [...] legitymującą się Kartą Polaka - L i zamierza z nią zawrzeć związek małżeński. Skarżący utrzymuje także kontakty towarzyskie z Polakami. Z przesłuchania skarżącego, dokonanego 6 listopada 2014 r. wynika jednak, że kontakty z bratem stryjecznym mają charakter okazjonalny. Z zeznań partnerki skarżącego wynika natomiast, że nie przebywa nieprzerwanie na terytorium Polski, gdyż jest to niemożliwe z uwagi na małoletnią córkę, która uczęszcza do szkoły na [...]. Na [...] posiada własne mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz ze swoimi córkami. Należy wskazać, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanym na gruncie art. 8 EKPC, jakkolwiek esencją ochrony wynikającej z ww. artykułu jest ochrona jednostki przed arbitralnymi decyzjami państwa naruszającymi życie prywatne i rodzinne, to należy mieć przy tym na uwadze wyważenie racji jednostki i społeczeństwa (por. wyrok ETPCz z 19 lutego 1996 r., Gül v. Switzerland, skarga nr 23218/94; wyrok ETPCz z 28 listopada 1996 r., Ahmut v. The Netherlands, skarga nr 21702/93). Na gruncie bowiem utrwalonego prawa międzynarodowego, prawo do kontroli ruchu osobowego na własnym terytorium stanowi jedną z podstawowych prerogatyw państwa (por. wyrok ETPCz z 8 kwietnia 2008 r. Nnyanzi v. United Kingdom, skarga nr 21878/06). Art. 8 EKPC nie nakłada na państwa ogólnego obowiązku szanowania wyboru cudzoziemca co do kraju w którym chciałby zamieszkać (por. wyrok Ahmut v. The Netherlands; wyrok Gül v. Switzerland; wyrok ETPCz z 31 stycznia 2006 r. Rodrigues da Silva i Hoogkamer v. The Netherlands, skarga nr 50435/99; wyrok ETPCz z 31 lipca 2008 r. Darren Omoregie and others v. Norway, skarga nr 265/07; wyrok ETPCz z 28 czerwca 2011 r. Nunez v. Norway, skarga nr 55597/09). Podobne stanowisko zostało przyjęte przez polskie sądy administracyjne (Por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 27/09, niepubl.; wyrok NSA z 12 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1706/06, LEX nr 384287; wyrok z 16 maja 2008 r. II OSK 438/07, LEX nr 505306). Ponadto zauważyć należy, że przepisy EKPC nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. W orzecznictwie ETPCz prezentowany jest pogląd, że naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego (por. wyrok Darren Omoregie and others v. Norway; wyrok Nunez v. Norway; wyrok ETPCz z 14 lutego 2012 r. and Antwi others v. Norway). Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje zaprezentowane wyżej tezy. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy należy podkreślić, że skarżący nie wykazał aby w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w celu ochrony życia rodzinnego lub prywatnego. Wskazać należy, że jakkolwiek do każdej sprawy należy podchodzić indywidualnie to co do zasady pojęcie "życie rodzinne" odpowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny: małżonkami (konkubentami), rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy małoletnim rodzeństwem. Skarżący powołał się natomiast na posiadanie w Polsce brata stryjecznego, z którym kontakty ograniczają się do sporadycznych rozmów telefonicznych. Jeśli chodzi natomiast o partnerkę skarżącego – obywatelkę [...] to zarówno z zeznań skarżącego jak i partnerki wynika, że centrum życiowe L znajduje się na [...], a jej pobyty w Polsce są okresowe. W związku z powyższym zgodzić należy się z oceną zawartą w zaskarżonej decyzji, że zamiaru skarżącego zawarcia związku małżeńskiego z partnerką i wspólnego osiedlenia się w Polsce nie można zakwalifikować do zdarzenia pewnego. Ponadto nic nie stoi na przeszkodzie aby cudzoziemcy kontynuowali związek na terytorium [...]. Należy także podkreślić, że skarżący nie wykazał naruszenia prawa do życia prywatnego w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie ochrony. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że większość decyzji dotyczących cudzoziemców wpływa na jego więzi związane z życiem prywatnym (por. wyrok ETPCz z10 kwietnia 2012 r. Balogun v. United Kingdom, skarga 60286/09). Z akt sprawy nie wynikają okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenia o na tyle daleko idącej integracji skarżącego z krajem goszczącym - Polską, które uniemożliwiałyby mu powrót na [...]. Odnosząc się do powoływanej przez skarżącego kwestii konfliktu zbrojnego toczącego się na [...] wskazać należy, że zarówno rodzina skarżącego ([...]), jak i jego partnerka ([...]) zamieszkują w zachodniej części [...], gdzie nie toczyły się żadne walki. Jeśli chodzi natomiast o możliwość powołania skarżącego na [...] do służby wojskowej wskazać trzeba, że na cudzoziemcu jako obywatelu [...] ciążą obowiązki wynikające z bycia obywatelem tego kraju. Do takich obowiązków należy między innymi odbywanie służby wojskowej lub też poddanie się ewentualnej ogłoszonej przez demokratycznie wybrane władze kraju mobilizacji wojskowej. Z akt sprawy nie wynika natomiast, że przekonania religijne bądź poglądy uniemożliwiałyby skarżącemu odbycie takiej służby. Jeśli chodzi natomiast o podnoszoną w piśmie procesowym możliwość naruszenia prawa do życia, zakazu tortur, prawa wolności i bezpieczeństwa osobistego, prawa do rzetelnego procesu sądowego oraz zakazu karania bez podstawy prawnej wskazać należy, że są to czysto hipotetyczne rozważania skarżącego. Nie ma bowiem, żadnych realnych podstaw aby sądzić, że wykonanie decyzji o powrocie skarżącego do kraju pochodzenia – [...] może narazić go na naruszenie ww. praw gwarantowanych przez EKPC. Wobec powyższego i treści przywołanych przepisów należało uznać, iż zastosowana przez organy regulacja prawna jest prawidłowa i tym samym wydane decyzje nie naruszają prawa, a zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło