IV SA/Wa 1361/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-15
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała zysk w ostatnim roku obrotowym i posiada środki trwałe, może zostać częściowo zwolniona z kosztów postępowania sądowego, jeśli jej saldo rachunku bankowego jest ujemne?Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego, która wykazała zysk w ostatnim roku obrotowym i posiada środki trwałe, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, jeśli ujemne saldo rachunku bankowego mieści się w przyznanym przez bank limicie kredytowym. Koszty postępowania sądowego, zwłaszcza te o niskiej wartości, powinny być ponoszone przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, który musi liczyć się z takimi wydatkami.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wykazała kapitał zakładowy 5.000 zł, środki trwałe o wartości 44.071,89 zł, zysk w ostatnim roku obrotowym w wysokości 17.398,27 zł, a saldo rachunku bankowego na dzień wniosku wynosiło -110.974,78 zł. Sąd uznał, że mimo ujemnego salda rachunku, spółka posiada wystarczające środki na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
[...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej Spółka), reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Strona zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Wedle złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia z dnia 20 kwietnia 2015 r. o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 5.000 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wyniosła 44.071,89 zł. W ostatnim roku obrotowym skarżąca osiągnęła zysk w wysokości 17.398,27 zł. Saldo rachunku bankowego Spółki na dzień złożenia wniosku wyniosło -110.974,78 zł.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca stwierdziła, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Przystępując do rozpoznania wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w pierwszej kolejności należy wskazać, że wedle reguły wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
W świetle art. 246 § 2 pkt 2 ppsa osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Treść powołanego przepisu wskazuje, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony, z uwzględnianiem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony - jej możliwości finansowych.
Skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Wpis od skargi w sprawie, w której kontroli Sądu podlegać będzie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wysokość innych ewentualnie należnych opłat sądowych w postępowaniu wszczętym skargą Spółki, jak wpis od skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy wpisy od zażaleń, również jednorazowo nie przekroczy 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Co istotne, ewentualne uiszczenie wymienionych opłat sądowych nie będzie wiązać się z koniecznością jednorazowego wygospodarowania niezbędnych do tego środków. Poniesienie przez stronę wydatków ze wskazanych tytułów jest bowiem rozłożone w czasie.
Przy opłatach sądowych ustalonych na wskazanym wyżej poziomie, należy stwierdzić, że wykazane przez skarżącą sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze, nie uprawniają do twierdzenia, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak wynika z oświadczenia skarżącej, w ostatnim roku obrotowym osiągnęła ona zysk w wysokości prawie 17.400 zł. Spółka dysponuje także środkami trwałymi, których wartość określiła na 44.071,89 zł. W rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego brak jest z kolei informacji o zawieszeniu przez Spółkę działalności gospodarczej, czy informacji o postępowaniu upadłościowym, układowym, bądź naprawczym. Jak natomiast wynika z akt administracyjnych, zaskarżone postanowienie wydano w związku z działaniami podejmowanymi przez Spółkę w celu zalegalizowania budowy pawilonu, w którym prowadzi ona działalność gastronomiczną.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać, że chcąc realizować zamierzoną działalność, skarżąca musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania sądowego - także kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi, których właściwość obejmuje m.in. kontrolę, wydawanych w trybie art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowień o odmowie wydania zaświadczenia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 208/08).
Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, dysponuje majątkiem, a w ostaniem roku obrotowym wykazała zysk. Ujemne saldo na jej rachunku bankowym świadczy jedynie o tym, że może dokonywać operacji bankowych w ramach przyznanego przez bank limitu kredytowego.
W tej sytuacji, przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez wolnienie od kosztów sądowych, czy to w całości, czy to w części, stanowiłoby nieuzasadnione "przerzucenie" na Państwo ciężaru funkcjonowania Spółki, która winna funkcjonować na bazie własnego majątku.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło