IV SA/Wa 1363/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-28
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która poniosła stratę w ostatnim roku obrotowym i ponosi koszty związane z realizacją kilku postępowań administracyjnych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego, która poniosła stratę w ostatnim roku obrotowym i ponosi koszty związane z realizacją kilku postępowań administracyjnych, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli posiada na rachunku bankowym środki wielokrotnie przekraczające wysokość należnych opłat sądowych, a jej sytuacja finansowa nie wskazuje na utratę płynności finansowej i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Instytucja prawa pomocy nie może być wykorzystywana jako narzędzie optymalizacji wydatków przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i ponosi znaczne koszty związane z realizacją kilku postępowań administracyjnych. Na rachunku bankowym posiadała ponad 6.650 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
[...] sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej Spółka) zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia na wniosek Spółki warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...].
Strona zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wedle złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia z dnia 14 maja 2015 r. o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 5.000 zł. W ostatnim roku obrotowym skarżąca poniosła stratę w wysokości 2.294,84 zł. Na 30 kwietnia bieżącego roku kwota środków zdeponowanych na rachunku bankowych Spółki wyniosła 6.650,44 zł.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że realizuje jednocześnie kilka postępowań administracyjnych dotyczących lokalizacji [...] lub [...]; ponosi znaczne nakłady finansowe (koszty umów dzierżawy, decyzje środowiskowe, o warunkach zabudowy, pozwolenia na budowę, koszty map, wypisów i odpisów, koszty notarialne). Jak wskazała, lokalizacje generują stałe koszty, a nie generują żadnych zysków. Spółka jest młoda, dopiero się rozwija i liczy każdą wydaną złotówkę. Stara się optymalizować wydatki.
Przystępując do rozpoznania wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. o zwolnienie od kosztów sądowych, w pierwszej kolejności należy wskazać, że wedle reguły wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
W świetle art. 246 § 2 pkt 2 ppsa osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Treść powołanego przepisu wskazuje, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony, z uwzględnianiem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony - jej możliwości finansowych.
Skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wpis od skargi w sprawie, w której kontroli Sądu podlegać będzie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] wynosi 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jest to najwyższa opłata sądowa w sprawie. Wysokość ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej wyniesie 250 zł (§ 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z kolei wysokość ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy też ewentualnych wpisów od zażaleń wyniesie jednorazowo 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192 oraz § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Co istotne, ewentualne uiszczenie wymienionych opłat sądowych nie będzie wiązać się z koniecznością jednorazowego wygospodarowania niezbędnych do tego środków. Poniesienie przez stronę wydatków ze wskazanych tytułów jest bowiem rozłożone w czasie.
Przy opłatach sądowych ustalonych na wskazanym wyżej poziomie, należy stwierdzić, że wykazane przez skarżącą sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze, nie uprawniają do twierdzenia, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Po pierwsze, kwota środków pieniężnych zdeponowanych na rachunku bankowym Spółki na 30 kwietnia bieżącego roku wyniosła ponad 6.650 zł, wielokrotnie przekraczając wysokość wpisu od skargi, a także innych ewentualnie należnych opłat sądowych.
Po drugie, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 208/08).
W rejestrze przedsiębiorców KRS (karty 32-37 akt sprawy) brak jest natomiast informacji o zawieszeniu przez Spółkę działalności gospodarczej, czy informacji o postępowaniu upadłościowym, układowym, bądź naprawczym. Przeciwnie, z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca realizuje równocześnie przynajmniej kilka projektów inwestycyjnych. Strata poniesiona przez nią w minionym roku obrotowym oznacza natomiast wyłącznie, że przychód Spółki był niższy niż koszty jego uzyskania, co skutkuje brakiem dochodu do opodatkowania, jednakże sama w sobie nie przesądza ona o braku środków na poniesienie kosztów powstępowania.
Po trzecie, nie można tracić z pola widzenia, że zaskarżona przez Spółkę decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] została wydana w związku ze staraniami skarżącej o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...]. Nie ulega więc wątpliwości, że wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego (poprzez złożenie skargi) łączy się z realizacją przedmiotu działalności Spółki, określonego w jej umowie. Chcąc realizować zamierzoną działalność, skarżąca musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania sądowego - także kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi, których właściwość obejmuje m.in. kontrolę wydawanych przez organy administracji publicznej aktów (decyzji administracyjnych, postanowień) z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Przyznanie prawa pomocy nie może skutkować nieuzasadnionym "przerzuceniem" na Państwo ciężaru funkcjonowania Spółki, która winna funkcjonować na bazie własnego majątku. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby – jak oczekuje skarżąca - wykorzystywać tę instytucję postępowania sądowoadministracyjnego, jako narzędzie "optymalizacji" wydatków przedsiębiorcy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło