IV SA/Wa 1365/06

Sygn. akt IV SA/Wa 1365/06 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Michał Majcher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2006 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania Oddala skargę Decyzją z dnia (...) maja 2006 r. Wojewoda (...) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz § 2 k.p.a., w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji Prezydenta W. z dnia (...) lutego 2006 r. orzekającej o wymeldowaniu B. M. wraz z małoletnimi dziećmi: W. M., A. P. i K. P. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.: – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej B. M. oraz – uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia w części dotyczącej W. M., A. P. i K. P.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne: Z wnioskiem o wymeldowanie B. M. wraz z małoletnimi dziećmi: W. M., A. P. i K. P. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. wystąpiła w dniu 12 sierpnia 2005 r. matka B. M., T. F., najemczyni przedmiotowego lokalu. Prezydent W. decyzją z dnia (...) lutego 2006 r, orzekł o wymeldowaniu wyżej wymienionych osób z przedmiotowego lokalu, uznając, że został spełniony warunek konieczny do wymeldowania, określony w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji organu pierwszej instancji wniosła B. M.. Organ odwoławczy wskazał, iż badając zasadność wniesionego odwołania, w kwestii dotyczącej wymeldowania B. M., nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska zajętego przez Prezydenta W.. W powołaniu na art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ podniósł, iż decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, właściwy organ gminy. Podniósł, iż zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych, opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Zdaniem organu, w rozpoznawanej sprawie należało uznać, iż B. M. dobrowolnie i na stałe nie przebywa w lokalu nr (...) przy ulicy (...) w W.. Wymieniona swoje centrum życiowe skoncentrowała w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W., gdzie mieszka jej konkubent i synowie. Zatem doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r, a tym samym zaistniała podstawa do wydania decyzji o wymeldowaniu. Organ odwoławczy podniósł również, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i oznacza potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Skoro więc B. M. nie przebywa w spornym mieszkaniu, to utrzymanie zameldowania jej na pobyt stały pod tym adresem stanowiłoby fikcję meldunkową. Przedstawione wyżej stanowisko organ oparł o ustalenia poczynione w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, a w szczególności o zeznania świadków, wyniki kontroli meldunkowej i wizji lokalnych. Wskazał, że policyjna kontrola meldunkowa wykazała, iż B. M. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, tylko przychodzi tam w odwiedziny do rodziców, mieszka natomiast u swego konkubenta – R. P., przy ul. (...) w W.. Wojewoda podniósł, że przedmiotowym lokalu przeprowadzono trzy wizje lokalne, w trakcie których B. M. ani jej dzieci nie zastano w miejscu stałego zameldowania. Obecni w lokalu T. i R. F. - rodzice B. M. udostępnili osobom przeprowadzającym kontrolę pokój, który pozostaje w jej dyspozycji. Stwierdzono, że w pokoju tym od podłogi do sufitu znajdowały się śmieci powkładane w foliowe worki i panował tam zaduch. Według wyjaśnień rodziców śmieci te nazbierała B. M. i nie pozwala ich usunąć, twierdząc, że ma wśród nich wartościowe rzeczy. Rodzice B. M. wskazali również, że córka od przeszło pięciu lat nie mieszka w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.e, a jedynie przychodzi z codziennymi, krótkimi wizytami. Ani B. M., ani dzieci nie nocują w spornym lokalu. Czynszu za mieszkanie wymieniona nigdy nie płaciła i nadal nie płaci. Nie posiada również kluczy do drzwi wejściowych. Oświadczyli ponadto, iż B. M. mieszka z konkubentem R. P. i dziećmi A. P. i K. P. przy ul. (...) w W., a córka B. M., W. M., mieszka u swojego ojca Z. M. i babci R. M.. Świadkowie mieszkający w sąsiedztwie spornego lokalu: Z. K. i B. S. także potwierdzili, iż B. M. i jej dzieci nie mieszkają w miejscu stałego zameldowania od ponad 5 lat. Stwierdzili, że wymieniona wraz z A. P. i K. P. mieszkają przy ul. (...) w W.. Konkubent skarżącej R. P. potwierdził, iż od pięciu lat żyje w konkubinacie z B. M. i mieszkają razem w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.. Przy czym wymieniona często w ciągu dnia przebywa wraz z synami u swoich rodziców przy ul. (...) w W.. Wskazał, że córka B. M. mieszka u babci R. M.. Ojciec W. M., Z. M. i jej babcia R. M. oświadczyli, iż dziewczynka mieszka z nimi, posiada tam wszystkie swoje rzeczy i jest zameldowana na pobyt czasowy. Potwierdzili, że B. M., pomimo że jest zameldowana w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W., to faktycznie mieszka u konkubenta przy u. (...) w W.. Wojewoda wskazał, że B. M. oświadczyła, iż mieszka w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. od chwili zameldowania, tj. od 9 lutego 1968 r. Nigdy się stamtąd nie wyprowadziła, codziennie nocuje, posiada w mieszkaniu swoje rzeczy oraz klucze do drzwi wejściowych. Wprawdzie w 2002 r. jej ojciec zamontował dodatkowy zamek w drzwiach, co utrudnia jej wejście do lokalu, ale rodzice zawsze ją wpuszczają do domu. Potwierdziła przy tym, iż jej córka W. M. mieszka u babci R. M. natomiast synowie A. P. i K. P. przebywają ze swoim ojcem R. P. przy ul. (...) w W.. Również ona przebywa tam w ciągu dnia. Świadkowie przedstawieni przez B. M.: A. Z. i P. B. wskazali, iż codziennie widują B. M. i dwoje jej dzieci jak wchodzą do bloku przy ul (...) w W.. Z kolei świadkowie A. L, W. P. i B. Z. z całą pewnością zeznali, że B. M. mieszka w miejscu stałego zameldowania. Organ podniósł, iż zapoznana z aktami sprawy T. F. wskazała, iż nie zna B. Z. i nie wie, na jakiej podstawie mogła ona zeznać, iż odwiedza B. M. w miejscu stałego zameldowania, skoro nigdy tam nie była. Również pozostali świadkowie wskazani przez B. M. nie przychodzą do spornego lokalu. T. F. podniosła również, iż ulica (...), gdzie faktycznie mieszka B. M., znajduje się niedaleko ulicy (...) i że sąsiedzi w rzeczywistości mogą ją widywać w okolicy miejsca stałego zameldowania. W odpowiedzi na zarzuty matki B. M. wskazała, że wszyscy przedstawieni przez nią świadkowie bywają u niej w miejscu stałego zameldowania i są wiarygodni. Oceniając powyższe informacje organ odwoławczy uznał, iż fakt widywania B. M. w okolicy miejsca stałego zameldowania nie potwierdza bezspornie tego, że wymieniona tam mieszka. Odnosząc się natomiast do decyzji dotyczącej wymeldowania małoletnich dzieci B. M., tj. W. M., A. P. i K. P., Wojewoda (...) wskazał, że organ pierwszej instancji wydał ją bez wyjaśnienia wszystkich ważnych okoliczności sprawy. Nie ustalił bowiem, czy wyżej wymienione osoby kiedykolwiek mieszkały w miejscu stałego zameldowania. Wojewoda podkreślił, iż czynność materialno-techniczna zameldowania może być dokonana tylko wówczas, gdy spełniony zostanie warunek określony w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. zamieszkiwanie w dacie dokonania czynności zameldowania, pod adresem, pod którym ma nastąpić zameldowanie. Dokonanie zameldowania pomimo nie spełnienia powyższego warunku czyni tę czynność wadliwą od samego początku, a organ administracji publicznej uchyla ją na mocy art. 47 ust. 2 wspomnianej wyżej ustawy. Wobec wątpliwości czy zgłoszone dane dotyczące miejsca pobytu dzieci skarżącej w dacie ich zameldowania w spornym lokalu odpowiadały stanowi faktycznemu organ odwoławczy zdecydował, iż Prezydent W. w postępowaniu uzupełniającym zbada, czy W. M., A. P. i K. P. w dacie dokonania zameldowania mieszkali w spornym lokalu i ewentualnie uchyli czynność materialno-techniczną zameldowania. Skargę na opisana wyżej decyzję Wojewody (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia (...) lutego 2006 r., w części w jakiej orzekają one o wymeldowaniu B. M. z lokalu nr (...) przy ulicy (...) w W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. M., żądając uchylenia kwestionowanych decyzji. Skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciom organów administracyjnych obu instancji naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędne przyjęcie, iż opuściła ona miejsce stałego zamieszkania podczas, gdy fakt tego rodzaju nie miał miejsca. Uzasadniając skargę podniosła, że kontrola meldunkowa przeprowadzona w spornym lokalu odbyła się w czasie, kiedy przebywała w pracy. O terminie kontroli dowiedziała się czternaście godzin przed kontrolą i nie mając możliwości "zorganizowania" zastępstwa w pracy nie mogła pozostać w spornym lokalu. Ponadto podniosła, że nigdy nie opuściła miejsca pobytu stałego. Oświadczyła, że w przedmiotowym lokalu znajdują się jej rzeczy i że w nim nocuje. Skarżąca wskazała, iż fakt zamieszkiwania przez nią w lokalu nr (...) przy ulicy (...) w W. potwierdzili w trakcie postępowania administracyjnego przedstawieni przez nią świadkowie. Podkreśliła, że organ nie ustalił daty, w jakiej rzekomo miała opuścić miejsce swego zameldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów administracji publicznej w sprawie niniejszej stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W myśl tego przepisu organ administracji publicznej zobowiązany jest do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z kolei opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane -zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego -jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania, (por.: wyrok NSA z 16 września 1986 r., sygn. akt III SA 437/86, wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 1987 r., sygn. akt SA/Wr110/87, wyrok NSA z 18 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 935/2002). Zatem orzeczenie o wymeldowaniu w trybie administracyjnym wymaga ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu. Rozpoznając sprawę niniejszą Sąd doszedł do przekonania, że zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności zbadały spełnienie przesłanek wymeldowania, wymienionych wart. 15 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. Należy wskazać, iż w toku postępowania administracyjnego przeprowadzono szereg dowodów, w wyniku których stwierdzono, że skarżąca nie mieszka w lokalu nr (...) przy ulicy (...) w W.. W trakcie zorganizowanych przez organ trzech wizji lokalnych nie zastano skarżącej w przedmiotowym lokalu. Również przeprowadzone przez Komisariat Policji W. rozpoznanie posesyjne wykazało, że skarżąca nie zamieszkuje pod wyżej wskazanym adresem natomiast mieszka wraz z konkubentem – R. P. i synami pod adresem ul. (...) w W.. Przesłuchani w trakcie rozprawy administracyjnej rodzice skarżącej, jej konkubent, były mąż, matka byłego męża oraz najbliżsi sąsiedzi oświadczyli, że skarżąca nie mieszka w spornym lokalu od 5 lat, to jest od czasu, gdy zamieszkała u swego konkubenta pod adresem ul. (...) w W.. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, iż organ odwoławczy dając wiarę zgodnym oświadczeniom świadków, w szczególności rodziców skarżącej i jej konkubenta nie naruszył dyspozycji art 80 k.p.a. Powyższej konstatacji nie mogło zmienić oświadczenie świadka przedstawionego przez skarżącą, który na podstawie jednostkowego przypadku - spotkania ze skarżącą w spornym lokalu po godzinie 23 w celu zwrotu pożyczonych pieniędzy - twierdził, że skarżąca mieszka w tym lokalu. Miał również rację organ twierdząc, iż w sytuacji, gdy miejsce stałego zameldowania skarżącej i miejsce jej zamieszkiwania sąsiadują ze sobą fakt przebywania skarżącej w okolicy budynku nr (...) przy ulicy (...) nie może jednoznacznie świadczyć o tym, że skarżąca mieszka w spornym lokalu. Z kolei oświadczenie skarżącej, iż mieszka a zatem i nocuje w przedmiotowym lokalu (w pokoju rodziców) zaś synów każdego popołudnia odprowadza do mieszkania zajmowanego przez jej konkubenta, z zarazem ojca chłopców należało uznać za niespójne. Zawarte w skardze twierdzenie skarżącej, iż zbyt późno dowiedziała się o terminie jednej z wizji lokalnych i tylko dlatego nie była obecna w trakcie tej wizji w spornym lokalu mogłoby stanowić argument na korzyść skarżącej, ale tylko wówczas, gdyby w trakcie dwóch innych wizji organ ustalił, że skarżąca mieszka przy ulicy (...) w W.. Takie ustalenia natomiast nie zostały poczynione. W związku z tym, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że B. M. opuściła - przed około pięciu laty - swe dotychczasowe miejsce zamieszkania niedopełniając obowiązku wymeldowania się i tym samym spełniona została przesłanka uzasadniająca orzeczenie o wymeldowaniu jej ze spornego lokalu. Jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, istotą postępowania w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu skarżącej. Jeśli zatem B. M. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały, konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis w ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji