IV SA/Wa 1371/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-10
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Anna Szymańska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zawiera rozbieżności między częścią graficzną a tekstową w zakresie szerokości drogi, narusza interes prawny właścicieli nieruchomości przylegających do tej drogi?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zawiera rozbieżności między częścią graficzną a tekstową w zakresie szerokości drogi, narusza interes prawny właścicieli nieruchomości przylegających do tej drogi. Taka rozbieżność uniemożliwia jednoznaczne ustalenie przeznaczenia terenu i ograniczeń w zabudowie, co stanowi naruszenie prawa własności.Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielami nieruchomości, wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa uchwałą dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili niezgodność rysunku planu z jego częścią tekstową w zakresie szerokości drogi oznaczonej symbolem KD. Rysunek planu przewidywał szerokość 12,5 metra, podczas gdy część tekstowa ustalała szerokość 10 metrów. Skarżący podnieśli, że poszerzenie drogi miałoby nastąpić kosztem ich nieruchomości, co ograniczałoby możliwość zabudowy. Rada Gminy wniosła o umorzenie lub oddalenie skargi, wskazując m.in. na brak protestów skarżących w toku procedury planistycznej oraz podjęcie uchwały o zmianie planu.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części graficznej dotyczącej określenia szerokości drogi o symbolu KD na 12,5 metra na odcinku przylegania do nieruchomości skarżących oraz w części dotyczącej określenia szerokości drogi o symbolu KD na odcinku przylegania do nieruchomości skarżących. Zasądzono od Rady Gminy S. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi W. W. i M. F. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części graficznej dotyczącej określenia szerokości drogi o symbolu KD na 12,5 metra na odcinku przylegania do nieruchomości skarżących oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]; II. stwierdza nieważność paragrafu 54 pkt 2 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej określenia szerokości drogi o symbolu KD na odcinku przylegania do nieruchomości skarżących oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]; III. zasądza od Rady Gminy S. na rzecz skarżących W. W. i M. F. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W piśmie z dnia 22 maja 2011r. W. W. i M. F., będąc współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości S. oznaczonej nr ew. [...], wezwali Radę Gminy S. do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: S., C., P., Z. W piśmie tym zwrócono uwagę na niezgodność rysunku planu z zapisem zawartym w § 54 planu odnośnie szerokości dróg.
W. W. i M. F. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powołaną uchwałę z dnia [...] listopada 2005 r. zarzucając jej naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezgodność rysunku planu z jego częścią tekstową polegającą na przedstawieniu na rysunku planu drogi o symbolu KD o szerokości 12,5 m, gdy tymczasem w treści uchwały w § 54 dla drogi o tym symbolu przyjęta została szerokość 10 metrów. Poszerzenie tej drogi na wysokości nieruchomości skarżących miałoby się odbyć kosztem ich nieruchomości. Skarżący podnieśli, że rozbieżność pomiędzy częścią graficzną a opisową dotycząca szerokości terenu przeznaczonego pod drogę o symbolu KD skutkuje niemożliwością ustalenia, jaka część działki przeznaczona jest pod drogę i wiąże się z ograniczeniami w dopuszczalności zabudowy działki.
Powyższa skarga datowana na dzień 17 lipca 2011 r. wpłynęła do Urzędu Gminy S. w dniu 22 lipca 2011r. zaś do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została przekazana wraz z odpowiedzią Rady Gminy S. w dniu 22 sierpnia 2011 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania skargowego, względnie o oddalenie skargi.
Organ wskazał, że w toku procedury planistycznej skarżący nie zgłaszali zarzutów i protestów do projektu planu.
W związku zaś z występującą różnicą pomiędzy treścią rysunku planu miejscowego a jego częścią tekstową, co do ustalenia szerokości dróg, Rada Gminy S. w dniu [...] listopada 2010 r. podjęła uchwałę o przystąpieniu do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości S., C., P., Z. w części tekstowej w zakresie brzmienia paragrafów dotyczących ustaleń szerokości dróg.
Organ wskazał także, iż ustalenia obecnego planu w zakresie przebiegu dróg przez działkę skarżących nie stanowi nadużycia przez gminę jej władztwa planistycznego i miało umocowanie w art. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przy piśmie z dnia 6 września 2011r. Rada Gminy S. przesłała do Sądu uchwałę z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...], w której to uchwale Rada Gminy S. uznała wezwanie W. W. i M. F., do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: S., C., P., Z.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona uchwała w zaskarżonej części narusza interes prawny skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) w sposób nie znajdujący uzasadnienia w powszechnie obowiązującym prawie.
Zgodnie z § 54 pkt 2 zaskarżonej uchwały Rady Gminy S. Nr [...], dla terenów oznaczonych symbolem przeznaczenia KD ustala się warunki, zasady i standardy zagospodarowania przestrzennego terenu: szerokość terenu w liniach rozgraniczających - 10 m (na terenach zabudowy) i 15 m (poza terenami zabudowy) z lokalnymi zwężeniami na terenach istniejącej zabudowy, zgodnie z rysunkiem planu.
Tymczasem, na wysokości nieruchomości skarżących, oznaczonej nr ew. [...], na rysunku planu miejscowego wyznaczono linie rozgraniczające drogi o symbolu KD o szerokości 12,5 m terenu bez wskazania na dopuszczalność zwężenia w tym miejscu drogi.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, ze zm.) - mającego zastosowanie wobec zaskarżonej uchwały z mocy art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) - ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy. Integralną częścią planu jest rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały rady gminy. Rysunek planu obowiązuje w zakresie określonym uchwałą.
Jakkolwiek więc o zakresie obowiązywania graficznej części zaskarżonej uchwały rozstrzyga jej część tekstowa, to jednak normatywna integralność części graficznej zaskarżonej uchwały z jej częścią tekstową oznacza, iż ustalenia części graficznej mają taką samą moc normatywną, a przez to wiążącą, jak część tekstowa.
O ile więc z treści § 54 pkt 2 zaskarżonej uchwały wynika, że szerokość terenu w liniach rozgraniczających drogi KD może wynosić 10 m (na terenach zabudowy) i 15 m (poza terenami zabudowy) z lokalnymi zwężeniami na terenach istniejącej zabudowy, to jednak w części graficznej tej uchwały dla drogi oznaczonej symbolem KD na wysokości nieruchomości skarżących wskazano, iż szerokość ta ma wynosić 12,5 m, bez wskazania na dopuszczalność zwężenia w tym miejscu drogi.
Jeżeli więc według powołanego § 54 pkt 2 zaskarżonej uchwały, szerokości drogi oznaczonej symbolem KD, obowiązują zgodnie z rysunkiem planu, to według tego rysunku, na wysokości nieruchomości skarżących, określono szerokość na 12,5 m, co jest sprzeczne z treścią powołanego § 54 pkt 2.
Z powyższego wynika jednoznacznie, że graficzna część zaskarżonej uchwały - w odniesieniu do nieruchomości skarżących - pozostaje w sprzeczności z jej częścią tekstową.
Uchwała Rady Gminy S. Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., w zaskarżonej części narusza zatem interes prawny skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Rozbieżność pomiędzy częścią graficzną a opisową, dotyczącą szerokości terenu przeznaczonego pod drogę o symbolu KD, skutkuje bowiem niemożliwością ustalenia jaka część działki skarżących, przeznaczona jest pod drogę i wiąże się z ograniczeniami w dopuszczalności zabudowy działki, co stanowi nieuzasadnione ograniczenie praw właścicieli nieruchomości.
Ustalone w planie miejscowym linie rozgraniczające przedmiotowej drogi o symbolu KD determinują dopuszczalną linię zabudowy wyznaczającą obszar wyłączony z zabudowy ze względu na konieczność zachowania odległości dopuszczalnej zabudowy względem drogi, wynikających z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.). Nieruchomość skarżących położona jest w obszarze o przeznaczeniu oznaczonym w zaskarżonej uchwale symbolem MU-2, co według § 30 tej uchwały wskazuje na dopuszczalność realizacji na tym terenie budynków mieszkalnych i usługowych.
Natomiast z § 49 ust. 1 zaskarżonej uchwały wynika, iż na terenach oznaczonych m.in. symbolem KD zakazuje się wprowadzania wszelkich urządzeń, budowli i budynków niezwiązanych z przeznaczeniem terenu, z wyłączeniem obiektów i urządzeń pomocniczych dla funkcji podstawowej oraz z wyłączeniem sieci infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą.
Rozbieżność wiążących ustaleń zaskarżonej uchwały o szerokości terenu przeznaczonego pod drogę o symbolu KD na wysokości nieruchomości skarżących skutkuje więc brakiem możliwości niewątpliwego ustalenia, w jakiej części nieruchomość objęta jest przeznaczeniem oznaczonym symbolem MU-2, a w jakiej części jest objęta przeznaczeniem pod drogę o symbolu KD i wynikającymi z tego przeznaczenia ograniczeniami w dopuszczalności zabudowy.
Omawiana rozbieżność narusza zatem interes prawny skarżących poprzez ingerencję w zakres możliwości wykonywania przez nich prawa własności nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] w postaci zagospodarowywania jej zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie miejscowym (art. 3 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), ponieważ nie jest oczywiste, w jakiej części nieruchomość objęta jest ograniczeniami w jej zagospodarowaniu ze względu na przeznaczenie pod drogę o symbolu KD.
Naruszenie interesu prawnego skarżących stanowi przy tym naruszenie także art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, dlatego tekstowa i graficzna część zaskarżonej uchwały w zakresie ustalenia szerokości drogi o symbolu KD wobec nieruchomości skarżących oznaczonej nr ew. [...] jest nieważna w rozumieniu art. 91 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Sąd nie uwzględnił wniosku organu o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ uwzględnienie wezwania skarżących o usunięcie naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą nie pozbawia jej mocy obowiązującej, jak również nie wyłącza dopuszczalności jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Uchwała ta postaje bowiem w obiegu prawnym, jako akt prawa miejscowego wywołując skutki prawne w niej określone dla możliwości zagospodarowywania terenów objętych tą uchwałą.
Stwierdzenie zaś nieważności zaskarżonej uchwały wywołuje skutek ex tunc, tak, jakby uchwała ta w zakwestionowanej części nie miała mocy wiążącej od dnia jej wejścia w życie. Natomiast zmiana tej uchwały w trybie ustawowo określonym wywołuje skutki prawne dopiero od dnia jej wejścia w życie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło