IV SA/Wa 1372/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wydaleniu postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 24 kwietnia 2013 r. A. O. wniosła w imieniu M. O. za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2012 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji tegoż organu z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] orzekającą o wydaleniu M. O. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał A. O. jako pełnomocnika skarżącego M. O. do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków fiskalnych poprzez uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 zł. Jak wynika z adnotacji doręczyciela placówki pocztowej, przesyłki nie doręczono z powodu nieobecności adresata. Placówka pocztowa dwukrotnie bezskutecznie zawiadamiała adresata o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym (awizo z dnia 4 lipca 2013 r. i awizo powtórne z dnia 12 lipca 2013 r.), po czym w dniu 22 lipca 2013 r. zwróciła nieodebraną przesyłkę Sądowi. Przewodniczący Wydziału wezwanie to uznał za skutecznie doręczone w dniu 18 lipca 2013 r. Siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności upływał więc w dniu 25 lipca 2013 r. W dniu 27 sierpnia 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Trafność tego rozstrzygnięcia została potwierdzona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., II OZ 179/14 oddalającym zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 marca 2014 r. odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Na postanowienie to zażalenie nie zostało wniesione, zaś siedmiodniowy termin do jego wniesienia upłynął w dniu 1 kwietnia 2014 r., zatem postanowienie to stało się prawomocne od dnia 2 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zasadą wyrażoną w art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), jest, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a pismem takim jest między innymi skarga. Stosownie zaś do treści art. 220 § 1 tej ustawy, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, zaś art. 220 § 3 powołanej ustawy stanowi, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik skarżącego nie wykonał zarządzenia Przewodniczącego Wydziału i nie uiścił należnego wpisu od skargi. Jak wynika z akt sprawy skarżącemu również nie został przywrócony termin do jego uiszczenia, bowiem postanowieniem z dnia 18 marca 2014 r. Sąd odrzucił wniosek. Skarżący zamiast uiścić wymagany wpis, zastępczo złożył wniosek o zwolnienie od jego uiszczenia, jednakże wniosek ten nie mógł wywołać zamierzonego skutku, bowiem złożony został ze znacznym uchybieniem terminu zakreślonego w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Nadmienić należy, że zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał w niniejszej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a następnie postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r., II OZ 179/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wprawdzie dopuszczalnym jest, że strona po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, może złożyć wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od jego uiszczenia, jednakże wniosek taki powinien być złożony w terminie zakreślonym przez Sąd do uiszczenia wpisu. Zasadą jest bowiem, że zwolnienie od kosztów sądowych następuje z datą wydania postanowienia w tym przedmiocie i nie działa wstecz. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutki dopiero od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje on zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których strona zobowiązana była w terminie, który upłynął przed jego złożeniem. Jeżeli strona ma przejściowe, a nawet stałe problemy finansowe wpływające na możność uiszczenia opłat sądowych, w takiej sytuacji uprawniona jest do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże wniosek ten musi zostać złożony w terminie otwartym do uiszczenia wpisu [por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1261/10 (LEX nr 844719) i z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OZ 605/07 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2273/05 (LEX nr 886225)]. Dla rozpoznania niniejszej skargi złożony w dniu 27 sierpnia 2013 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie ma jednak znaczenia, gdyż złożony został po upływie terminu do uiszczenia wpisu, zakreślonego w zarządzeniu z dnia 20 czerwca 2013 r. Zatem, aby wniosek o zwolnienie od wpisu od przedmiotowej skargi mógł wywrzeć określony skutek prawny, skarżący powinien był wnieść go w terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu, tj. najpóźniej w dniu 25 lipca 2013 r. Tymczasem złożony w dniu 27 sierpnia 2013 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest w świetle treści art. 85 powołanej ustawy bezskuteczny i nie wywołuje żadnych skutków prawnych ze względu na wystąpienie negatywnej przesłanki wykluczającej uwzględnienie wniesienia go, a to z tej przyczyny, że złożony został z ponad miesięcznym uchybieniem terminu zakreślonego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z powyższych względów, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.