IV SA/Wa 1375/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skarg Wspólnoty [...] w W. oraz Wspólnoty [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących Wspólnoty [...] w W. oraz Wspólnoty [...] w W. kwotę po 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymało w mocy decyzję Z. z [...] stycznia 2013 r., o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w W., na rzecz "P." sp. z o. o. w W. zwanej dalej "inwestorem". W komparycji decyzji oraz w jej uzasadnieniu wskazano, że została ona wydana w następstwie rozpoznania odwołań dwu stron postępowania – Wspólnoty [...] i Wspólnoty [...] zwanych dalej "Wspólnotami". Odnotowano również, że pozostawiono bez rozpoznania dwa odwołania - p. S. K. i p. J. R. (z uwagi na nie uzupełnienie braków formalnych). W skargach na wskazaną decyzję, reprezentowane przez profesjonalnego Pełnomocnika – radcę prawnego – Wspólnoty zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, co prowadziło do utrzymania w mocy wadliwej - w ocenie skarżących - decyzji o warunkach zabudowy. Zauważono również, że w aktach sprawy znajduje się nierozpoznane przez SKO odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2013 r., o ustaleniu warunków zabudowy p. K. S. W odpowiedzi na skargi organ administracji podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Nie odniósł się do kwestii nie rozpatrzenia odwalania p. K. S. Na wezwanie Sądu SKO wyjaśniło (k. 68-72), że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego aktu zostało wznowione, lecz decyzja w tym przedmiocie nie jest ostateczna (przesłano kopię decyzji SKO z [...] czerwca 2013 r.). Z treści uzasadnienia kopii decyzji wynika, że nierozpatrzenie odwołania p. K. S. zostało ocenione, jako przesłanka wznowienia postępowania, lecz uznano, że nie ma podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji, ponieważ w sprawie zapadłoby takie samo rozstrzygnięcie (art. 146 § 2 K.p.a.). Na rozprawie (k. 96) Pełnomocnik skarżących Wspólnot oraz inwestora wnieśli o zawieszenie postępowania do czasu, gdy decyzja z [...] czerwca 2013 r. stanie się ostateczna. Uczestnik postępowania p. K. S. wskazał, że w jego ocenie argument, który podniósł w swoim odwołaniu ma znaczenie kluczowe i nie był w ogóle rozpoznawany przez SKO w W. Pełnomocnik skarżących poparł skargi i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania a Pełnomocnik inwestora o ich oddalenie. Uczestnicy postępowania p. K. S. i p. J. R. wnieśli o uwzględnienie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargi zasługują na uwzględnienie, chociaż z przyczyn, które expressis verbis nie zostały w nich wyartykułowane. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zam.), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie może wnieść każda strona. Jak wynika z treści tzw. "rozdzielnika" decyzji organu I. instancji z [...] stycznia 2013 r. (wykazu podmiotów, którym doręczano orzeczenie) jak i zaskarżonego aktu, decyzje te były doręczane p. K. S. Był więc on przez organy administracji traktowany w toku postępowania, jako strona w sprawie. W tej sytuacji wobec wniesienia przez p. K. S. środków zaskarżenia (pismo określone wprost nazwą "odwołanie" z 3 marca 2013 r. - w aktach organu II. instancji) organ administracji był obowiązany: - przed, a najpóźniej w dniu wydania zaskarżonej obecnie do sądu decyzji, rozpatrzeć wskazane pismo przez stwierdzenie, że odwołanie nie zostało skutecznie wniesione (art. 134 K.p.a.) bądź wnoszący je nie jest stroną (wówczas umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 §. 1 pkt 3 K.p.a.) albo - rozpatrzeć odwołanie, co do meritum poprzez rozważenie sformułowanych w piśmie zarzutów - równocześnie z innymi odwołaniami. Wymaganiu temu uchybił organ odwoławczy, co potwierdza zarówno treść uzasadnienia zaskarżonego aktu jak i przedłożona sądowi decyzji z [...] czerwca 2013 r.. W tej sytuacji nie sposób uznać, aby sprawa została rozpatrzona w jej całokształcie przez organ odwoławczy, co uzasadnia zarzut uchybienia przepisom postępowania (art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.). Naruszanie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy skoro nie odniesiono się do zarzutów jednego z odwołań, nie zbadawszy przy tym uprzednio, czy mogło być ono skutecznie wniesione. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest natomiast uprawniony do oceny, czy wskazane naruszanie przepisów postępowania miało wpływ na jej wynik (a nie wyłącznie "mogło mieć"), ogólnie - w kontekście możliwości uwzględnienia odwołania p. K. S. Wymagałoby to bowiem przesądzenia, na etapie sądowej kontroli legalności orzeczenia, zasadności jego zarzutów, co do meritum, w tym czy nie są one w istocie tożsame z zawartymi w innych odwołaniach, a także czy mogło być ono skutecznie wniesione. Pełna ocena istotnych okoliczności sprawy przed wydaniem orzeczenia, co musi znaleźć odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu (art. 11 i 107 § 3 K.p.a.), należy do organu administracji. Jeżeli nie uczyniono zadość temu wymaganiu, wada ta nie może być konwalidowana przez sąd administracyjny poprzez dokonanie samodzielnych ustaleń w tym zakresie, gdyż prowadziłoby to de facto do pozbawienia stron prawa rozpatrzenia sprawy w dwu instancjach administracyjnych (art. 15 K.p.a.) przed sądową kontrolą legalności ostatecznego orzeczenia (patrz tak samo wyroki NSA sygn. akt II OSK 672/10, 1717/10, 261/11 - dostępne w CBOSA). W tej sytuacji przedwczesne byłoby zajmowanie przez sąd stanowiska w kwestiach podniesionych w skargach. Prowadziłoby to do iluzoryczności rozpatrzenia odwołania p. K. S., jeżeli zostało skutecznie wniesione. Skutkowałoby to bowiem przesądzeniem pewnych kwestii przez Sąd przed rozważeniem przez organ administracji argumentacji jednego z odwołań. W ocenie Sądu niewydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie wznowienia postępowania (gdzie decyzja z [...] czerwca 2013 r. nie jest ostateczna) nie mogło stanowić przesłanki do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Ocena przez SKO skutków prawnych nierozpatrzenia pisma p. K. S. w toku postępowania odwoławczego nie może być wiążąca dla Sądu rozpoznającego skargę na decyzję z [...] kwietnia 2013 r. Zawisłe obecnie przed SKO postępowanie nie jest więc zagadnieniem wstępnym w przedmiotowej sprawie, w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie podziela stanowiska wyważanego w przedłożonej mu (w kopii) decyzji SKO z [...] czerwca 2013 r., jakoby nie rozpoznanie jednego z odwołań mogło stanowić podstawę do wznowienia postępowania, w myśl art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przesłanki wznowieniowe nie mogą być, bowiem interpretowane rozszerzająco. Nie odniesienie się do określonej argumentacji (jej pominięcie), w następstwie nie rozpatrzenia jednego z odwołań, nie znaczy, że strona nie brała udziału w postępowania, w rozumieniu art. 145 §. 1 pkt 4 K.p.a. W danym przypadku - wręcz przeciwnie - Strona w postępowania uczestniczyła, doręczano jej decyzje (organów obu instancji) a ona zajmowała stanowisko w sprawie np. wnosząc odwołanie. Odrębną kwestią jest jego merytoryczne nie rozpoznanie. Należy jedynie odnotować, że gdyby stanowisko SKO byłoby trafne Sąd obowiązany byłby do uchylenia zaskarżonego aktu, w myśl art. 145 §. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach orzeczono w pkt 3 sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na zasądzone koszty postępowania składają się kwoty po 500 zł uiszczone tytułem wpisów od skarg i kwoty po 240 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego. Rozpatrując sprawę ponownie SKO rozpatrzy także pismo p. K. S.– jego odwołanie.