IV SA/Wa 1388/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego Z. J. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. (nr [...]) Wojewoda [...] działając na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 k.p.a. odmówił Z. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2009 r., orzekającej o wymeldowaniu Z. W. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. Na podstawie zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, ustalono następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z wniosku M. W., Prezydent Miasta O. orzekł o wymeldowaniu Z. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. Decyzja ta została odebrana osobiście przez Z. W. w Zakładzie Karnym w B. w dniu 7 lipca 2009 r. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. W sytuacji zatem, gdy odbiór decyzji nastąpił 7 lipca 2009 r. to ostatnim dniem do złożenia odwołania był 21 lipca 2009 r. Z. W. w określonym terminie nie wniósł odwołania, dlatego też decyzja stała się ostateczna. Odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia Z. W. złożył dopiero w dniu 30 kwietnia 2010 r. w Urzędzie Miasta O. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewoda [...] odmówił Z. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2009 r. orzekającej o wymeldowaniu Z. W. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Wojewoda wskazał, iż kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. Przy ocenie winy należy więc przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy bądź interesy osoby, którą reprezentuje. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Strona ma więc uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Tymczasem we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Z. W. wskazywał, iż termin został uchybiony ze względu na jego pobyt w zakładzie karnym w okresie od 9 grudnia 2008 r. do 9 sierpnia 2009 r., z czym wiązał się brak możliwości zapoznania się z decyzją o wymeldowaniu. W ocenie organu wymieniony nie uprawdopodobnił, by uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Z. W. nie dochował również siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 58 § 2 K.p.a. Ponadto organ wskazał, iż przebywanie w zakładzie karnym nie pozbawia osoby możliwości korespondowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. W. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającej go decyzji Prezydenta Miasta O. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż nie uchybił z własnej winy terminom określonym w art. 58 k.p.a. gdyż decyzja miała błędną datę wydania [...].06.2008r. zamiast [...]. 06. 2009r., co mogło wywołać mylne przeświadczenie co do skuteczności wnoszenia jakichkolwiek odwołań. Ponadto decyzję otrzymał w czasie kiedy przebywał w zakładzie karnym, a wówczas jak i po jego opuszczeniu pozostawał w fatalnej formie psychofizycznej ze względu pozostawanie w ciągłym stresie. Nie posiadał też znajomości przepisów i zwykłej zaradności, co spowodowało, że nie miał świadomości jakie środki odwoławcze od tej nader krzywdzącej decyzji służyły. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa. Na wstępie należy zaznaczyć, że sąd administracyjny w zakresie swej właściwości bada wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a w razie uwzględnienia skargi wydaje orzeczenie wyłącznie o charakterze kasacyjnym. Oznacza to, iż sąd ten nie może wyręczać organów poprzez orzekanie co do meritum sprawy. W przypadku zaś niniejszej sprawy nie posiada kompetencji do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest przywrócenie terminu do złożenia odwołania do organu wyższego stopnia w trybie art. 129 kpa. Zasady przywracania uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 58 - 60 kpa. Wynika z nich, że w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 58 kpa. Zgodnie z jego treścią, organ przywraca termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Zatem organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: * zostanie uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu; * zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; * zainteresowany dopełni czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Należy zauważyć, że instytucja przywrócenia terminu unormowana w art. 58 k.p.a. stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Organ administracji publicznej, zgodnie z cytowanym wyżej przepisem, jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie w/w przesłanki. W pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko organu, iż skarżący nie zachował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, liczonego od ustania przyczyny uchybienia terminu. Decyzja Prezydenta Miasta O. została doręczona skarżącemu w dniu 7 lipca 2009 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. W zakładzie karnym skarżący przebywał do 9 sierpnia 2009r., zaś wniosek wraz z odwołaniem złożył dopiero 30 kwietnia 2010r. Jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania wskazał m.in. pobyt w zakładzie karnym, który uniemożliwił mu zapoznanie się z decyzją o wymeldowaniu. Skoro skarżący zakład ten opuścił w dniu 9 sierpnia 2009r., to prawidłowo organ przyjął, że składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 30 kwietnia 2010r. Z. W. nie zachował siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Należy podzielić stanowisko organu, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., II FSK 1704/06, Lex nr 470988; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r., II OSK 1397/05, Lex nr 315129). Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 r., I SA/Gd 560/00, Lex nr 46437). Zatem przeszkodą usprawiedliwiającą uchybienie terminowi może być tylko okoliczność uniemożliwiająca, a nie tylko utrudniająca dokonanie czynności procesowej w terminie. W rozpatrywanej sprawie decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2009 r., w stosunku do której przywrócenia terminu do wniesienia odwołania domaga się skarżący została doręczona skarżącemu w Zakładzie Karnym w B. w dniu 7 lipca 2009 r. Decyzja ta zawierała pouczenie o możliwości wniesienia dowołania w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Zatem ostatnim dniem do złożenia odwołania był dzień 21 lipca 2009 r. Skarżący wskazał, że nie był w stanie złożyć odwołania w terminie ponieważ zarówno w czasie, gdy przebywał w zakładzie karnym, jak i po jego opuszczeniu był w bardzo złej kondycji psychicznej. Nadto nieznajomość przepisów prawa oraz niezaradność życiowa spowodowała, iż nie zdawał on sobie sprawy z zaistniałej sytuacji. Odnosząc się do argumentu skarżącego, iż zarówno w zakładzie karnym, jak i po jego opuszczeniu pozostawał w tak złej kondycji psychofizycznej, iż nie był zdolny złożyć wcześniej odwołania, stwierdzić należy, iż stan ten nie został poparty żadnymi dowodami. Skarżący nie złożył bowiem zwolnienia lekarskiego ani żadnego innego zaświadczenia wskazującego na jego stan psychiczny. Należy również zgodzić się z Wojewodą [...], iż nie zasługuje na uwzględnienie argument skarżącego, że błędna data wydania decyzji ([...] czerwca 2008 r. zamiast [...] czerwca 2009 r.) mogła spowodować u skarżącego przeświadczenie nieskutecznego wniesienia odwołania. Z. W. otrzymał również zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie jego wymeldowania z miejsca pobytu stałego datowane na [...] marca 2009 r. Otrzymał też jako strona w toku postępowania inne dokumenty z datą wystawienia w 2009 r. Miał zatem świadomość, że postępowanie o jego wymeldowanie toczy się w 2009 r. Ponadto zauważyć należy, że termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji, a zatem błąd co do daty wydania decyzji nie miał wpływu na wynik sprawy. Wskazać należy, iż przebywanie w zakładzie karnym nie pozbawia skazanego możliwości korespondowania. Wskazuje na to chociażby przepis art. 102 pkt 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) stosownie do którego skazany ma prawo w szczególności do prowadzenia korespondencji, bez jej cenzurowania, z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami państwowymi, samorządowymi oraz z Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Wobec powyższego uznać należy, iż skarżący nie spełnił przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2009 r. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O przyznaniu wynagrodzenia dla pełnomocnika z tytułu poniesienia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt.1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).