IV SA/Wa 1400/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-04

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Grzegorz Rząsa, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Gmina W. oraz Prezydent Miasta W. działający jako Starosta mają interes prawny do dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnicy, w sprawie dotyczącej odmowy zatwierdzenia instrukcji prowadzenia składowiska odpadów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił dopuszczenia Gminy W. oraz Prezydenta Miasta W. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestników. Sąd uznał, że Gmina W. nie posiada interesu prawnego, ponieważ nie jest właścicielem nieruchomości, na której funkcjonuje składowisko odpadów, a zgodnie z art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach, stroną postępowania jest wnioskodawca oraz właściciel nieruchomości, jeśli nie jest nim wnioskodawca. Prezydent Miasta W. działający jako Starosta, reprezentujący Skarb Państwa, również nie wykazał interesu prawnego, gdyż kwestia rozwiązania umowy użytkowania wieczystego należy do kompetencji sądu powszechnego, a nie postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Gmina W. oraz Prezydent Miasta W. złożyli wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestników. Sprawa dotyczyła skargi M. S.A. na decyzję Ministra Środowiska odmawiającą zatwierdzenia instrukcji prowadzenia składowiska odpadów. Wnioskodawcy argumentowali, że mają interes prawny wynikający z przepisów o samorządzie gminnym, gospodarce nieruchomościami oraz ochronie środowiska i odpadach. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić dopuszczenia G.W. oraz S. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr) Sędziowie WSA Grzegorz Rząsa WSA Anna Sękowska Protokolant spec. Iwona Hoga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. wniosku G. W. oraz S. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w sprawie ze skargi M. S.A. z siedzibą w N. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia instrukcji prowadzenia składowiska odpadów p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia G.W. oraz S. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W dniu [...] października do Sądu wpłynęło pismo z dnia [...] października 2016 r. Gminy W. Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta W. zawierające wniosek o dopuszczenie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Gminy W. w charakterze uczestnika postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi M. SA na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2016 r, nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2015 r. o odmowie zatwierdzenia instrukcji prowadzenia składowiska odpadów. We wniosku podano, że interesu prawnego, którego dotyczy wynik postepowania, uczestnik uparuje w art. 7 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w zw. z art. 379 ust.1 pkt 1,art. 376 pkt 1 Prawa ochrony środowiska i art. 16 ustawy o odpadach. W uzasadnieniu wskazano, iż w ocenie Prezydenta Miasta W., Gmina W. oraz Prezydent Miasta W. jako organ reprezentujący Skarb Państwa w zakresie zarządzania nieruchomościami Skarbu Państwa, ma interes prawny w udziale w postepowaniu sądowoadministracyjnym, w którym będzie rozpoznawana skarga spółki M. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2016 r. Na rozprawie pełnomocnik Prezydenta Miasta W. oświadczyła, że wniosek dotyczy dopuszczenia Gminy W., jak również Prezydenta Miasta W. działającego jako Starosta, wykonującego działania Skarbu Państwa. Oświadczyła, że Gmina W. nie jest właścicielem działek, na których funkcjonuje składowisko odpadów, co działek sąsiadujących ze składowiskiem nie może się wypowiedzieć, czy gmina jest właściciele działek. Skarb Państwa oddał w użytkowanie wieczyste umową cały teren, na którym funkcjonuje składowisko odpadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Z przytoczonego przepisu wynika, że wnosząc o dopuszczenie do udziału w sprawie podmiot powinien wykazać, że wynik postępowania administracyjnego dotyczy interesu prawnego tego podmiotu. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej i wiąże się z realnością, co oznacza, że powinien on istnieć w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danego podmiotu musi wpływać na jego sytuację prawną ( por. postanowienie NSA z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt II OZ 18/11, dostępne w CBOSA). W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego. Z tego względu interes prawny nie istnieje w sytuacjach, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. Interes prawny musi być nadto aktualny, a nie ewentualny. Poza tym, tak określony interes prawny musi być "własny", osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP 1997 nr 4 poz. 83A). W niniejszej sprawie występuje sytuacja, że ustawodawca w art. 170 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach ( Dz. U. z 2013, poz. 21 ze zm.) zmodyfikował pojęcie strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wynika z niego, że stroną postępowań, o których mowa w ust. 1 art. 170 - m.in w sprawach dotyczących decyzji za twierdzącej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów - jest wnioskodawca, a jeżeli nie jest właścicielem nieruchomości także właściciel tej nieruchomości, na której będzie zbieranie odpadów, przetwarzanie odpadów lub wydobywanie odpadów ze składowiska odpadów. Treść tego przepisu jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Znajduje również potwierdzenie w doktrynie, gdzie wskazano m. in., że wobec takiego ujęcia przepisu należy przyjąć, że stroną postępowania jest wnioskodawca, a jeżeli nie jest on właścicielem nieruchomości, na której będą prowadzone te operacje - także właściciel tej nieruchomości, ale już nie właściciel nieruchomości sąsiedniej, nawet jeżeli byłby narażony na oddziaływania (por. W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, LEX 2013). Oznacza to, że w niniejszej sprawie Gminie W. nie przysługuje przymiot strony, skoro nie jest właścicielem nieruchomości, na których prowadzone jest składowisko odpadów, tym samym nie jest uprawniona do wniesienia skargi. W tych warunkach brak jest podstaw do dopuszczenia Gminy W. do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu powołany w uzasadnieniu wniosku art. 33 ust. 3 u.g.n. nie daje podstaw do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym Prezydenta Miasta W. działającego jako Starosta - reprezentującego Skarb Państwa. Zgodnie z treścią tego przepisu właściwy organ może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem ustalonego okresu stosownie do art. 240 k.c., jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z nieruchomości w sposób sprzeczny z ustalonym, a w szczególności, jeżeli nie zabudował jej w ustalonym terminie. Może to nastąpić w trybie umowy zawartej pomiędzy właścicielem gruntu i jego użytkownikiem wieczystym albo w postępowaniu przed sądem powszechnym, gdy nie dojdzie do zawarcia takiej umowy, a właściciel uznaje, że zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 240 k.c. W takiej sytuacji sąd powszechny rozstrzygnie, czy użytkownik wieczysty korzysta z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie. Zatem, skoro sprawa rozwiązania użytkowania wieczystego nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, a następuje w procesie cywilnym, to należy uznać, że Prezydent Miasta W. działający jako Starosta reprezentujący Skarb państwa nie ma interesu prawnego a jedynie interes faktyczny do występowania w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, tym samym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło