IV SA/Wa 1401/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-08

Skład orzekający: Anna Szymańska, Aleksandra Westra, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wydania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, gdy cudzoziemiec nie opuścił terytorium RP w terminie, organ jest zobowiązany do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, nawet jeśli istnieją przesłanki wyłączające jej wydanie, a także czy związek nieformalny z obywatelem RP może stanowić podstawę do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu ma charakter obligatoryjny, gdy spełnione są przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach, a cudzoziemiec nie opuścił terytorium RP w terminie po odmowie nadania statusu uchodźcy. Organ jest zobowiązany do zbadania przesłanek wyłączających wydanie takiej decyzji (art. 303 ustawy), ale jeśli nie zachodzą, decyzja o powrocie musi zostać wydana. Sąd stwierdził również, że nieformalny związek z obywatelem RP, podniesiony dopiero na etapie skargi, bez przedstawienia danych partnera i jego statusu prawnego, nie stanowił podstawy do uchylenia decyzji, zwłaszcza gdy nie wykazano trwałości i obiektywnej weryfikowalności relacji, a pobyt cudzoziemki w Polsce był stosunkowo krótki i oparty na postępowaniu o ochronę międzynarodową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Y.H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu. Cudzoziemka wjechała do Polski na podstawie wizy, a następnie złożyła wniosek o ochronę międzynarodową, który został rozpatrzony negatywnie. Po wejściu w życie nowej ustawy, jej wniosek stał się wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. W międzyczasie wystąpiła o zezwolenie na pobyt czasowy, które zostało pozostawione bez rozpoznania. W związku z odmową nadania statusu uchodźcy i nieopuszczeniem terytorium RP, wydano decyzję o zobowiązaniu do powrotu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kpa oraz art. 8 EKPC, wskazując na nieformalny związek z obywatelem RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. ref. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Y. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę 1 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania Y.H., od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej we [...] z dnia [...].06.2016r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu Cudzoziemki do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o jej wykonaniu; terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu i orzekł o określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 30 dni od dnia doręczeniu decyzji; zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia wykonaniu decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego; zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Y.H. w dniu 05.11.2014r. wjechała do Polski na podstawie ważnego [...] dokumentu podróży oraz wizy krajowej, wydanej jej w dniu [...].10.2014r. przez konsula we [...], ważnej od dnia 10.10.2014 r. do dnia 17.03.2015r., na czas pobytu 159 dni, w celu wykonywania pracy przez cudzoziemca w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy wciągu kolejnych 12 miesięcy, na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy. W czasie pobytu na podstawie wizy strona w dniu 17.03.2015r. wystąpiła za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o udzielenie jej ochrony międzynarodowej (nadanie statusu uchodźcy). W dniu [...].04.2015r. decyzją nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o rozpatrzeniu wniosku, jako oczywiście bezzasadnego, o odmowie nadania stronie statusu uchodźcy i odmowie udzielenia jej ochrony uzupełniającej. Postanowieniem z dnia [...].10.2015r. Rada do Spraw Uchodźców postanowiła nie uwzględnić wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. W dniu 13.11.2015r. weszła w życie ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1607), która nie zawiera przepisów przejściowych, a zatem jej przepisy stosuje się bezpośrednio od dnia wejścia w życie. Zgodnie z art. 14 ust. 2 tej ustawy wnioski o nadanie statusu uchodźcy złożone przed dniem wejścia w życie ustawy, stają się z tym dniem wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej. Tak więc na mocy art. 14 ust. 2 powołanej ustawy postępowanie wniosek Y.H. z dnia [...].03.2015r. o nadanie statusu uchodźcy stał się wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. Organ wskazał, że jak wynika z prowadzonego Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w systemie teleinformatycznym Krajowego zbioru rejestrów, ewidencji i wykazu w sprawach cudzoziemców strona w dniu [...].02.2016r. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, pismem z dnia 10.06.2016r. nr [...] strona została powiadomiona o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W dniu 13.06.2016r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej we [...] w wyniku przeprowadzonej kontroli legalności pobytu dokonali zatrzymania Y.H. w związku ze stwierdzeniem okoliczności z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Następnie na podstawie art. 310 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach Komendant Placówki Straży Granicznej we [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemki do powrotu. Powołaną w skarżonej decyzji przesłankę zobowiązania do powrotu stanowi art. 302 ust. 1 pkt 16 a ustawy o cudzoziemcach zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2. Organ odwoławczy podał, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].04.2015r. nr [...] jest ostateczna. Decyzja została doręczona stronie w dniu 30.04.2015r., na zasadzie określonej w art. 44 § 4 Kpa i stała się ostateczna w dniu 06.05.2015r., wobec niewniesienia od niej odwołania w terminie wynikającym z art. 34 ust. 2 pkt 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu wówczas obowiązującym i nie przywrócenia przez Radę do Spraw Uchodźców terminu do wniesienia odwołania. Wobec strony miał w konsekwencji zastosowanie określony w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach obowiązek opuszczenia terytorium Polski w terminie 30 dni od dnia 06.05.201 5r., tj. od dnia w którym decyzja Szefa Urzędu do Spraw z dnia [...].04.2015r. stała się ostateczna. Brzmienie art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy w części mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, a dotyczącej obowiązku opuszczenia przez cudzoziemkę terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w określonym w tym artykule terminie, w przypadku wydania decyzji: "o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej" nie uległo zmianie po wejściu w życie w dniu 13.11.2015r. ustawy z dnia 10 września 2015r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Organ stwierdził, że wobec Y.H.nie miał zastosowania art. 299 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach wyłączający stosowanie art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].04.2015r. nr [...] została bowiem wydana w związku ze złożeniem pierwszego wniosku o udzielenie cudzoziemce ochrony międzynarodowej, a w czasie jej wydania zainteresowana nie przebywała w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców. Podał, że powyższe ustalenia obligują organ odwoławczy do stwierdzenia w sprawie przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach, gdyż wobec Y.H. w dniu [...].04.2015r. została wydana decyzja nr [...] o odmowie nadania jej statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, która stała się ostateczna w dniu 06.05.2015r. i strona nie opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu materiał dowodowy wskazuje, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 303 ust. ustawy o cudzoziemcach, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się. Y.H. nie legitymuje się wizami, czy innymi tytułami pobytowymi uwzględnionymi wart. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. W ocenie organu odwoławczego ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o którym mowa wart. 303 ust. 1 pkt 4, 8-13 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto cudzoziemce nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. W kontekście przesłanki z art. 303 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 348 ustawy, mając na uwadze przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a dotyczące praw gwarantowanych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności organ wyjaśnił, iż art. 2-8 Konwencji nie nakładają na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, pracować, leczyć się, itd. Konwencja nic gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie. Szef Urzędu wskazał, że przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. Gorsza sytuacja ekonomiczna w kraju pochodzenia, czy gorszy stan służby zdrowia nie są równoznaczne z naruszeniem praw chronionych w Konwencji. Z kolei w kontekście przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych określonej w art. 348 pkt 1 ustawy podano, że uznanie, iż decyzja o zobowiązaniu do powrotu może naruszać art. 2 do 7 (czy ewentualnie inne) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności uwarunkowane jest stwierdzeniem zindywidualizowanego skonkretyzowanego zagrożenia naruszeniem określonych praw. Stanowisko takie utrwalone jest w orzecznictwie sądowym dotyczącym uchylonego z dniem 01.05.2014r. art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Aplikując o udzielenie ochrony międzynarodowej strona powołała, jako przyczynę opuszczenia kraju pochodzenia problemy, jakie spotkały tam jej partnera ze strony grupy przestępczej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w ostatecznej decyzji z dnia [...].04.2015r. nr [...] wydanej w sprawie o udzielenie stronie ochrony międzynarodowej, uwzględniając aktualną sytuację w kraju pochodzenia strony, a także powołane przez nią przyczyny opuszczenia [...] wskazał, że strona oraz jej partner w przypadku problemów ze strony osób trzecich powinni przede wszystkim szukać pomocy u odpowiednich organów kraju pochodzenia oraz, iż jeżeli nie uzyskali odpowiedniej pomocy na policji mieli możliwość zwrócenia się do organów nadzorujących pracę policji, choćby do prokuratury. W decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, iż na [...] istnieje możliwość zwrócenia się obywatela i mieszkańców kraju do organów władzy w przypadku gróźb ze strony przestępców niepokoju o własne życie. Jednocześnie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził w decyzji z dnia [...].04.2015r., iż okoliczności sprawy wskazują, że rzeczywistym powodem złożenia przez stronę wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest uzasadniona obawa przed powrotem do kraju pochodzenia, a jedynie chęć zalegalizowania pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przesłanki udzielenia ochrony międzynarodowej nie są tożsame z przesłankami udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Stwierdzenie istnienia przesłanek udzielenia ochrony uzupełniającej w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej, czy przesłanek udzielenia zgody na pobyt humanitarny określonych w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w obu postępowaniach jest dokonywane w oparciu o ustalenie aktualnej sytuacji bezpieczeństwa w kraju pochodzenia cudzoziemca, a także weryfikację podniesionych przez stronę okoliczności wyjazdu z kraju pochodzenia, a także zasadności obaw przed powrotem tam i w tej części postępowania są tożsame. Tak więc nie tylko dopuszczalne, ale i zgodne z art. 7 i 77 § 1 Kpa jest uwzględnienie w toku postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu sytuacji bezpieczeństwa w kraju jej pochodzenia w czasie jej wyjazdu z niego, a także w czasie toczącego się postępowania w sprawie o udzielenie mu ochrony międzynarodowej, dokonane już uprzednio w toku postępowania w sprawie o udzielenia ochrony międzynarodowej. Organ odwoławczy podał, że uwzględniając w kontekście art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach aktualną sytuację w kraju pochodzenia Cudzoziemki w pełni aktualne pozostają ustalenia zawarte w ostatecznej decyzji z dnia [...].04.2015r. nr [...], dotyczące braku przeszkód w powrocie przez stronę do kraju pochodzenia. Uznał, że z materiału dowodowego nie wynika, aby w kraju pochodzenia cudzoziemki zagrożone było w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności jej prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, mogłaby ona zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, mogłaby być zmuszona do pracy, lub mogłaby być pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej. Strona wyjechała z kraju pochodzenia legalnie, na podstawie ważnego, [...] dokumentu podróży i wizy. Na terytorium [...] Y.H. zamieszkuje w obwodzie zakarpackim, a zatem na obszarze zachodniej [...] - nie objętym konfliktem zbrojnym, trwającym od marca [...]. na wschodzie kraju (w części obwodu [...] i [...]). Y.H. składając w dniu 13.06.2016r. zeznania w sprawie zobowiązania jej do powrotu zadeklarowała dobrowolne opuszczenie terytorium Polski, na co jak oświadczyła potrzebuje 30 dni, gdyż przed wyjazdem musi dopełnić kilku formalności. Strona zeznała także, że nie zamierza występować o jakąkolwiek formę ochrony w Polsce, nie obawia się, iż w przypadku powrotu na [...] na skutek wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu zagrożone byłyby jej prawa gwarantowanych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Również w odwołaniu, a także w postępowaniu odwoławczym pełnomocnik strony nie powołał istnienia zagrożenia w/w praw w przypadku powrotu przez stronę do kraju pochodzenia. Powyższe okoliczności uzasadniają, w ocenie organu, stwierdzenie, że w sprawie nie zachodzi przesłanka udzielenia zgody na pobyt humanitarny określona w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ podał również, że okoliczności pobytu Y.H. na terytorium Polski, a także jej zeznania wskazują, iż w sprawie nie zachodzi również przesłanka z art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż zobowiązanie cudzoziemki do powrotu mogłoby naruszyć jej prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności lub mogłoby naruszyć prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka. Z materiału dowodowego nie wynika, aby cudzoziemka prowadziła na terytorium Polski życie rodzinne, czy nawiązała z Polską trwałe więzy prywatne. Pobyt zainteresowanej na terytorium Polski jest stosunkowo krótki, gdyż datuje się dopiero od dnia 05.11.2014r., przy czym jedynie do dnia 17.03.2015r. strona była uprawniona do pobytu tu na podstawie posiadanej wizy krajowej, następnie posiadała uprawnienie do pobytu tu wyłącznie z uwagi na prowadzone wobec niej postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej. Cudzoziemka wjeżdżając do Polski na podstawie wizy krajowej ważnej przez 159 dni, a następnie uzyskując uprawnienie pobytu w Polsce wyłącznie z uwagi na prowadzone wobec niej postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej nic miała realnych podstaw, aby spodziewać się legalizacji pobytu w dłuższej perspektywie czasowej i musiała zdawać sobie sprawę, że prowadzenie tu życia prywatnego jest zagrożone, niepewne i w związku z tym nic mogła spodziewać się, że będzie mogło one w zgodzie z prawem być kontynuowane. W kontekście instytucji udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ nie stwierdził, aby wobec cudzoziemki zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem w sprawie nie ma zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy. Organ nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Organ wskazał, że stwierdzenie, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach i nie zachodzą okoliczności z art. 303 ust. 1 ustawy obliguje organ rozpatrujący sprawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji w zakresie zobowiązania cudzoziemki do powrotu. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 302 ust. 1 w/w ustawy podjęcie niniejszego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kpa zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. W tej sytuacji organy orzekające dysponują jedynie pewną swobodą w określeniu terminu dobrowolnego powrotu i określeniu zakazu wjazdu przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określeniu okresu tego zakazu. Organ odwoławczy wskazał, że na mocy art. 315 ust. 1 ustawy organ I. instancji wydając decyzję o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu orzekł o określeniu maksymalnego, 30-dniowego terminu dobrowolnego powrotu od dnia doręczenia decyzji z dnia [...].06.2016r., na co wskazuje użyte w skarżonej decyzji sformułowanie: "od dnia doręczenia niniejszej decyzji". Z uwagi na fakt, iż termin dobrowolnego powrotu został określony przez organ I. instancji od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji, która nie jest decyzją ostateczną zasadne jest, w ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, uchylenie zaskarżonej decyzji w tej części i określenie terminu powrotu od dnia doręczenia decyzji ostatecznej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Orzekając o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku określonym części drugiej punktu 2 sentencji zaskarżonej decyzji - na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen organ I. instancji zastosował się do regulacji zawartej w art. 318 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy. Na mocy art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach organ orzekający w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu jest zobligowany również do orzeczenia w takiej decyzji o zakazie ponownego wjazdu, co najmniej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz określenia okresu tego zakazu. Naruszenia zasady wynikającej z art. 7 Kpa nie stanowi oparte na art. 318 ust. 1 i 2 pkt 2 i art. 319 pkt 1 ustawy orzeczenie o zakazie wjazdu przez cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wykonania decyzji, w sytuacji, której zainteresowana nie zastosowałby się do decyzji o zobowiązaniu do powrotu i nie opuścił w terminie określonym w decyzji terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczyła lub usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Orzeczenie to ma charakter warunkowy i rodzi skutki w postaci zakazu wjazdu także na terytorium innych państw obszaru Schengen jedynie w sytuacji nieopuszczenia przez stronę terytorium Polski w terminie określonym w decyzji lub przekroczenia lub usiłowania przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa. Wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu w wyznaczonym terminie spowoduje, iż wobec strony będzie miał zastosowanie zakaz wjazdu - jedynie na terytorium Polski. Jednocześnie w sytuacji stwierdzenia w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy organ jest zobligowany na mocy art. 319 pkt 1 ustawy do określenia co najmniej 6-cio miesięcznego okresu zakazu ponownego wjazdu. W pkt 2.1. zaskarżonej decyzji został określony roczny zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uwzględniając okoliczności faktyczne, stopień naruszenia przez Y.H. obowiązujących przepisów i kierując się art. 7 Kpa w ocenie organu odwoławczego zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w w/w części i orzeczenie minimalnego, 6-cio miesięcznego okresu zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Y.H. zarzucając wydanie jej z naruszeniem: 1. art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa, w zw. z art. 80 Kpa w zw. z art. 107 § 4 Kpa poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, mające wpływ na treść decyzji, w której zignorowano w szczególności fakt, iż Skarżąca pozostaje w związku z nieformalnym z obywatelem [...] z którym prowadzi życie rodzinne na terytorium Polski; 2. art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wskutek czego wykonanie zaskarżonej decyzji będzie w dalszej konsekwencji naruszać prawo do zachowania stosunków rodzinnych skarżącej i jej partnera i zmierzać do ich arbitralnego oddzielenia. Organ wyłącznie ograniczył się do zastosowania przepisów prawa materialnego, nie badając w ogóle okoliczności sprawy, a więc warunków zastosowania przepisów prawa materialnego. Zdaniem cudzoziemki, już nawet pobieżna lektura uzasadnienia decyzji nie pozwala na stwierdzenie, aby organ dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, czy okoliczności sprawy. Ponadto organ w ogóle nie wymienił ww. dowodów, jakby ich nie zauważył. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że art. 8 EKPCz stanowi, że każdy ma prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, mieszkania i swojej korespondencji. Konwencja gwarantuje korzystanie z podstawowych praw człowieka wszystkim osobom podlegającym jurysdykcji państwa (art. 1), co sprawia, że z praw przez nią chronionych cudzoziemcy mogą korzystać w takim samym stopniu, jak obywatele, chyba że ogranicza je sama Konwencja. Przepis ten zapewnia prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego wszystkim cudzoziemcom, niezależnie od tego, czy są oni w danym kraju legalnie, czy nielegalnie. Konwencja ta jest ratyfikowaną umową międzynarodową i na podstawie art. 91 ust. 1 Konstytucji stanowi nie tylko część krajowego porządku prawnego, ale podlega stosowaniu wprost. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym powinna była zostać przeprowadzona ocena rodzaju relacji łączących skarżącą z osobami, z którymi jest związana ze względu na związek konkubencki. Okoliczności te są o tyle istotne, że powierzchowne i niepełne ustalenia odnoszące się do sytuacji rodzinnej skarżącego nie mogą stanowić podstawy prawidłowej decyzji administracyjnej. Konstytucja RP w art. 47 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Zdaniem Skarżącej biorąc pod uwagę powyższe dyrektywy organ II. instancji powinien powtórnie przeanalizować sytuację skarżącej i jej konkubenta. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszym postępowaniu Sąd dokonywał kontroli decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2017 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej we [...] z dnia [...].06.2016r. orzekającej o zobowiązaniu Cudzoziemki do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. Sąd przy rozstrzyganiu prawidłowości tych decyzji oceniał nie tylko prawidłowość zastosowania przepisów obligujących do orzeczenia o zobowiązaniu do powrotu ale również przepisów wyłączających możliwość zastosowania tej dolegliwości. Oceniając powyższe aspekty doszedł do przekonania że skarga nie zasługuje uwzględnienie. Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. 2016.1990), który stanowił podstawę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu do statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt. 2 tj. w terminie 30 dni, od dnia, w którym taka decyzja została mu doręczona. Podkreślić przy tym należy, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu, wydana na podstawie powołanego przepisu, ma charakter obligatoryjny co oznacza, że organ pozbawiony został swobody decyzyjnej. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wobec Y.H. w dniu [...].04.2015r. została wydana decyzja nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...].05.2015r., jednak strona jej dobrowolnie nie wykonała. Organy orzekające w sprawie, w związku z wejściem do obrotu prawnego tej decyzji, wdrożyły kolejny etap postępowania w sprawie dotyczącej cudzoziemca, któremu odmówiono udzielenia ochrony międzynarodowej, czyli zobowiązały cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy o cudzoziemcach. Podkreślić przy tym należy, że w niniejszym postępowaniu ani Sąd ani organy nie były uprawnione do kontroli decyzji z dnia [...].04.2015r. o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Organy były jedynie uprawnione i zobowiązane do stwierdzenia, czy w stosunku do Skarżącej zachodząc przesłanki określone w art. 303 ust. ustawy o cudzoziemcach, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się. Z akt sprawy nie wynika, by w stosunku do Skarżącej zachodziły przesłanki z art. 303 ust. 1 pkt 1 - 15. Nie posiada status uchodźcy, nie korzysta z ochrony uzupełniającej (pkt 1). Oceniając te przesłankę organy trafnie zauważyły, że stwierdzenie istnienia przesłanek udzielenia ochrony uzupełniającej w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej, czy przesłanek udzielenia zgody na pobyt humanitarny określonych w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w obu postępowaniach jest dokonywane w oparciu o ustalenie aktualnej sytuacji bezpieczeństwa w kraju pochodzenia cudzoziemca. Za niewadliwe należało uznać stwierdzenie, że sytuacja w kraju pochodzenia Cudzoziemki odzwierciedlają ustalenia zawarte w decyzji z dnia [...].04.2015r. nr [...]. Na terytorium [...] Y.H. zamieszkiwała w obwodzie zakarpackim, nie objętym konfliktem zbrojnym. Ponadto w zeznaniach złożonych w dniu 13.06.2016r. podała, że nie obawia się w przypadku powrotu na [...] by zagrożone były jej prawa gwarantowanych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W dalszej kolejności należy stwierdzić, że Skarżąca nie uzyskała zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (pkt 2). Oceniając tą przesłankę - w związku z art. 348 ustawy określającą w jakich sytuacjach udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych i dotyczące praw gwarantowanych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności należy stwierdzić, że stwierdzenia Organów w tym zakresie są również prawidłowe. Wnosząc w procedurze uchodźczej o udzielenie ochrony międzynarodowej Cudzoziemka wskazała, że powodem opuszczenia kraju pochodzenia były problemy, jakie spotkały tam jej partnera ze strony grupy przestępczej. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, oraz dokonana ocena sytuacji w kraju pochodzenia Skarżącej, uzasadniają przyjęcie oceny, że w przypadku skarżącego nie zachodzą także żadne z pozostałych okoliczności wymienionych w art. 348 pkt 2 i 3 ustawy. Odnosząc się do kolejnych przesłanek wyłączających możliwość wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu należy stwierdzić, że Skarżąca nie uzyskała zezwolenie, o którym mowa w art. 187 pkt 6 lub 7 cyt. ustawy (pkt 3), nie jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 4),nie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176 (pkt 5), nie uzyskała zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 6), nie posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo stosujące dyrektywę 2008/115/WE (pkt 7), nie jest czasowo oddelegowana w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej (pkt 8), nie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170 (pkt 12). Pozostałe, niewymienione powyżej przez Sąd punkty z art. 303 ust. 1 cyt. ustawny nie miały w sprawie zastosowania. Z akt sprawy wynika również by do Cudzoziemki miała zastosowanie przesłanka z art. 303 ust. 2 ponieważ nie wystąpiła, zgodnie z przepisami art. 120 i art. 135 wystąpił o zmianę decyzji, o których mowa w tych przepisach, Organ szczegółowo również przeanalizował przesłankę z 303 ust. 3, zgodnie z którym przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w art. 32 ust. 1 lub art. 33 ust. 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. Z powołanych przepisów Konwencji wynika, że umawiające się Państwa nie wydalą uchodźcy, legalnie przebywającego na ich terytoriach, z innych powodów niż bezpieczeństwo państwowe lub porządek publiczny. Wydalenie takiego uchodźcy może nastąpić jedynie na podstawie decyzji podjętej zgodnie z przewidzianą przez prawo procedurą. Uchodźcy powinno się, chyba że ważne powody bezpieczeństwa państwowego przemawiają przeciwko temu, zezwolić na przedstawienie dowodów na swoje usprawiedliwienie, złożenie odwołania i na posiadanie w tym celu przedstawiciela przed właściwymi władzami lub też przed osobą lub osobami specjalnie do tego wyznaczonymi przez właściwe władze. (art. 32 ust. 1 i 2), żadne Umawiające się Państwo nie wydali lub nie zawróci w żaden sposób uchodźcy do granicy terytoriów, gdzie jego życiu lub wolności zagrażałoby niebezpieczeństwo ze względu na jego rasę, religię, obywatelstwo, przynależność do określonej grupy społecznej lub przekonania polityczne (art. 33 ust. 1). W niniejszej sprawie żadna z powyższych przesłanek konwencyjnych nie wystąpiła. Nie zachodziła również przesłanka z art. 303 ust. 4 bowiem w tracie postępowania o zobowiązanie do powrotu nie toczyła się postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej. Z prawidłowe należy również uznać stanowisko organów, że w sprawie nie zachodzą również przesłanka z art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z tymi przepisami cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.(pkt 2) lub naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu (pkt 3). Główny zarzut podniesiony w skardze dotyczy niezastosowania art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i nie wzięcia pod uwagę, że Skarżąca pozostaje w nieformalnym związku na terytorium RP z obywatelem Maroko i z nim prowadzi swoje życie rodzinne. Zauważyć należy, że tę okoliczność Skarżąca podniosła dopiero w skardze, nie podnosiła jej na żadnym etapie postępowania administracyjnego pomimo, że trzykrotnie wystosowano do pełnomocnika Strony informację o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i odniesieniem się do niego oraz o możliwości uzupełnienia odwołania. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że nie można organom orzekającym w sprawie czynić zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 K.p.a.), w sytuacji gdy nie miały wiedzy o sytuacji rodzinnej Skarżącej. To Skarżąca, jako osoba zainteresowana w sprawie, powinna udzielić organom wszystkich informacji, które mogą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organy opierały się na materiałach zgromadzonych w toku postępowania dowodowego zgromadzonego w procedurze uchodźczej, gdzie Skarżąca utrzymywała, że jej partner pochodził [...]. Mimo, że w niniejszym postępowaniu Skarżąca reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika (zarówno administracyjnym jak i sądowym) kwestia nowego związku Skarżącej została podniesiona dopiero na etapie skargi do Sądu. W ocenie Sądu okoliczność ta nie miała jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Przede wszystkim Skarżąca w żadnym miejscu nie wskazała danych partnera, z którym pozostaje w nieformalnym związku. Nie przedstawiła również, czy posiada ona zalegalizowany pobyt na terytorium RP, jaki jest jego stan rodzinny itp. Wobec tego Sąd uznał za niecelowe uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie z tego powodu. Niezależenie od powyższego należy wskazać, że mimo, że Skarżąca nie podała informacji na temat nowego partnera w toku postępowania administracyjnego, to jednak organ odniósł się do posiadanego materiału dowodowego i uznał, że nie daje on podstaw do stwierdzenia, iż zobowiązanie cudzoziemki do powrotu mogłoby naruszyć jej prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności lub mogłoby naruszyć prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka. Wskazano, że pobyt zainteresowanej na terytorium Polski jest stosunkowo krótki, gdyż datuje się dopiero od dnia 05.11.2014r., przy czym jedynie do dnia 17.03.2015r. strona była uprawniona do pobytu tu na podstawie posiadanej wizy krajowej, następnie posiadała uprawnienie do pobytu tu wyłącznie z uwagi na prowadzone wobec niej postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że na gruncie przepisu art. 8 EKPC nie wolno utożsamiać każdej więzi emocjonalnej z pojęciem życia rodzinnego. Życie rodzinne niewątpliwie jest bowiem pojęciem szerszym, pod którym należy rozumieć relacje (przede wszystkim) między małżonkami czy odpowiadające im relacje faktyczne, charakteryzujące się rzeczywistymi, bliskimi więziami osobistymi, prowadzące do pewnego stopnia zależności pomiędzy danymi osobami. Życie rodzinne w tym rozumieniu – choć niewątpliwie oparte na więzi emocjonalnej, silnym uczuciu – powinno zostać uzewnętrznione i opierać się na zachowaniach czy postawach poddających się obiektywnej weryfikacji, świadczących o trwałości relacji (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1368/16). Za trafne należy uznać stanowisko, że Cudzoziemka wjeżdżając do Polski na podstawie wizy krajowej ważnej przez 159 dni, a następnie uzyskując uprawnienie pobytu w Polsce wyłącznie z uwagi na prowadzone wobec niej postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej nie miała realnych podstaw, aby spodziewać się legalizacji pobytu w dłuższej perspektywie czasowej i musiała zdawać sobie sprawę, że prowadzenie tu życia prywatnego jest zagrożone, niepewne i w związku z tym nic mogła spodziewać się, że będzie mogło one w zgodzie z prawem być kontynuowane. W sprawie nie miała również zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1-3 ustawy o cudzoziemcach. Za prawidłowe należy również uznać uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I. instancji w zakresie określenia terminu na wykonanie decyzji i orzeczenie w tym zakresie (art. 315 ust. 1 ustawy). Także okres na jaki zakazano Cudzoziemce ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium innych państw obszaru Schengen został ustalony zgodnie z art. 319 pkt 1 powoływanej ustawy o cudzoziemcach. Organ odwoławczy zaś trafnie ponownie ustalił moment, od którego termin ten winien rozpocząć bieg. Sąd nie dostrzegł również w zaskarżonych decyzjach takiego naruszenia prawa, które dawałyby podstawę do uwzględnienia skargi z urzędu. Ponadto samo uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyczerpujące i odnosi się do wszystkich okoliczności przyjętych przez organ I. instancji oraz podniesionych przez Stronę w odwołaniu. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło