IV SA/Wa 1406/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny "M." w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] maja 2009r. Nr [...] Prezydent Miasta L. działając na podstawie art. 10 ust. 1 i 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U tj. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekał o zameldowaniu na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. M. N. i jej małoletniego syna R. K. oraz o zameldowaniu pod wskazanym adresem na pobyt czasowy do [...] grudnia 2010 r. małoletniej B. N. W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, że fakt przebywania zameldowanych osób pod wskazanym adresem nie jest kwestionowany. Okoliczność tą nie podważa także właściciel lokalu Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny "M." w W., pomimo nie wyrażania przez nią zgody na zameldowanie tych osób i żądanie opuszczenia przez nie spornego lokalu. Odwołanie pod powyższej decyzji wniosła Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny "M." w W., zarzucając jej niezgodność z art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 2009r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, iż sporny lokal znajduje się w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a osobą uprawnioną do zamieszkania w nim była J. D. Razem z nią w mieszkaniu tym od [...] stycznia 2005r. zamieszkiwali T. K. oraz M. N. wraz z małoletnimi dziećmi. Po śmierci J. D. stan prawny lokalu nie został uregulowany, ale wymienieni nadal w nim zamieszkują, znajdują się tam wszystkie ich rzeczy, dysponują kluczami do lokalu. Mając na uwadze, iż wyłączną przesłanką do zameldowania jest jedynie fakt przebywania w lokalu, bowiem zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, okoliczność braku zgody właściciela, czyli Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na zameldowanie przebywających w spornym lokalu osób nie mogła Sygn. akt IV SA/Wa 1406/09 zdaniem organu mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, w sytuacji gdy z akt sprawy wynika bezspornie, że osoby te przebywają w spornym lokalu. Na powyższą decyzję Wojskowa Agencja Mieszkaniowa - Oddział Regionalny "M." w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1 i 80 k.p.a, oraz art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta L. Strona skarżąca wskazała, iż w jej ocenie zameldowanie osoby fizycznej wymaga nie tylko ustalenia, czy mający zameldować się przebywa w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Koniecznym jest także dopełnienie wymogów formalnych, jakie należy spełnić aby móc się zameldować. Jednym z nich, określonym w art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest wymóg przedłożenia potwierdzenia pobytu w lokalu dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Strona skarżąca powołała się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 września 2007r. sygn. akt II SA/Rz 145/06, w którym wskazano, iż dokonanie zameldowania bez takiego potwierdzenia naruszałoby prawo własności, zatem godziłoby w sposób nieuprawniony w to prawo, a czyn taki naruszałby art. 21 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Przedmiotem oceny Sądu była prawidłowość decyzji wydanych na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach Sygn. akt IV SA/Wa 1406/09 osobistych (Dz. U tj. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwana w dalszej części "ustawą") . Z przepisu tego wynika, iż jeżeli dane dotyczące osoby i miejsca jej pobytu przy zgłoszeniu pobytu stałego lub czasowego, albo przy zgłoszeniu ustania tego pobytu budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. W powyższym trybie orzeka się w formie decyzji administracyjnej. Na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy organ meldunkowy rozstrzyga zatem w zakresie zameldowania, jeżeli zgłoszone przy rejestracji dane budzą wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowana okoliczność przebywania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w L., zameldowanych w nim w drodze zaskarżonej decyzji osób. Materiał zgromadzony w sprawie potwierdza, że przebywają one w tym lokalu bez żadnego tytułu prawnego od [...] stycznia 2005r. Skarga wniesiona przez Wojskową Agencję Mieszkaniową Oddział Regionalny "M." w W., w zasobach której znajduje sie sporny lokal, zawiera jednak zarzut naruszenia prawa materialnego, polegającego na tym, iż organy dokonały błędnej wykładni art. 9 ust. 2a ustawy, poprzez niedopełnienie przy wydaniu tej decyzji, formalnego wymogu przedstawienia przez wnioskodawcę potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Zdaniem skarżącej oczywistym jest, iż zameldowania w danym lokalu można dokonać dopiero wówczas, gdy właściciel lokalu wyraża na to zgodę. W ocenie Sądu, zarzut ten nie jest jednak usprawiedliwiony. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 2a ustawy, naruszenie którego to przepisu podnosi strona skarżąca, przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilnoprawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Jak wynika z powyższego, ustawodawca nie wymaga od ubiegającego się o zameldowanie przedstawienia dokumentu potwierdzającego jego tytuł prawny do lokalu. Wymóg W postaci przedstawienia organowi meldunkowemu dokumentu, który 3 Sygn. akt IV SA/Wa 1406/09 potwierdzałby uprawnienie do przebywania w lokalu wynikał z treści art. 9 ust. 2 ustawy, który został jednak uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. o sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34). Trybunał podkreślił, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkiwania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego poprzez rejestrowanie uprawnień do lokalu przez organ meldunkowy. Wynika z tego, że organy prowadzące ewidencję ludności stwierdzają jedynie okoliczności faktyczne związane z pobytem osób w określonych miejscowościach, nie jest zaś ich rolą poddawanie weryfikacji uprawnień do przebywania w lokalach. Uwzględniając cel, jakiemu służy obowiązek meldunkowy, ustawodawca wprowadził jedynie warunek przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu jako okoliczności faktycznej. Jeżeli właściciel bądź inna osoba dysponująca prawem do lokalu nie może lub nie chce poświadczyć tej okoliczności, wówczas organ administracji, tak jak uczyniono to w rozpoznawanej sprawie działając w oparciu 0 art. 47 ust. 2 ustawy, przeprowadza postępowanie wyjaśniające, które ma na celu ustalenie, czy osoba wnioskująca o zameldowanie, faktycznie w lokalu przebywa. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż w ocenie Sądu nie tylko brak potwierdzenia pobytu w lokalu przez jego właściciela, ale i brak wyraźniej zgody na zameldowanie nie stanowi negatywnej przesłanki do dokonania zameldowania w lokalu. Podkreślić przy tym należy, iż stanowisko takie jest zgodne z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2008r sygn. akt II OSK 1069/07 ). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż osoby które zostały zameldowane na mocy zaskarżonej decyzji w spornym lokalu, nie legitymują się żadnym tytułem prawnym do niego. Pobyt osoby ubiegającej się o zameldowanie w lokalu musi mieć zaś charakter pobytu legalnego, gdyż tylko taki pobyt o takiej cesze uprawnia do zameldowania na podstawie art. 9 ustawy o ewidencji ludności 1 dowodach osobistych. Pobyt legalny oznacza przebywanie w lokalu na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą właściciela lokalu lub innej osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż instytucja zameldowania nie może sankcjonować samowoli, a więc sytuacji będącej następstwem naruszenia posiadania, czy wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego; nie można przecież czerpać uprawnień 4 Sygn. akt IV SA/Wa 1406/09 z zachowań sprzecznych z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 mają 1997 r. o sygn. akt V SA 1739/96 czy z dnia 15 mają 2007 r. o sygn. akt II OSK 773/06). Z ustalonego stanu faktycznego w niniejszej sprawie wynika, jednak że zameldowani zamieszkali w spornym lokalu za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do zamieszkiwania w nim tj. J. D., jeszcze za jej życia. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, jako właścicielka lokalu, czyniła na drodze prawnej (np. wszczęcia postępowania eksmisyjnego) starania mające na celu opuszczenie lokalu przez jego lokatorów. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznał, iż zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa i na mocy art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oddalił skargę.