IV SA/Wa 141/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-23

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać przyznane podmiotowi, który został rozwiązany i nie posiada zdolności sądowej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane wyłącznie stronie postępowania, która posiada zdolność sądową. Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd skutkuje utratą jego zdolności sądowej, co oznacza, że nie może ono być stroną postępowania ani wnioskować o prawo pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez podmiot niebędący stroną postępowania należy odrzucić.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zostało rozwiązane postanowieniem sądu rejonowego, a jego likwidator zwrócił się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Sąd ustalił, że stowarzyszenie utraciło zdolność sądową wskutek prawomocnego rozwiązania i nie jest stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy wnioskodawcy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" w B. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w B. w likwidacji na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie wygaszenia i udzielenia pozwolenia wodnoprawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 26 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Stowarzyszenia "[...]" w B. w likwidacji na decyzję Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie wygaszenia i udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. W dniu 31 października 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) likwidator Stowarzyszenia "[...]" w B. R. K. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr jako wnioskodawcę wskazał Stowarzyszenie "[...]" w B.. Podał ponadto, że wnioskodawca domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Do wniosku dołączono m. in. kserokopię odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (wg. stanu na dzień 2 października 2012 r.), z którego wynika m.in., iż Sąd Rejonowy w B., [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. (sygn. akt [...]) orzekł o rozwiązaniu Stowarzyszenia na podstawie art. 31 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach, (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). Jako likwidatora, uprawnionego do reprezentacji podmiotu wpisano R. K.. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej: "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego wynika, że prawo pomocy nie może zostać przyznane podmiotowi, który nie jest stroną postępowania. Z dokumentów złożonych w niniejszej sprawie a także z urzędu i na podstawie analizy innych rozstrzygnięć dotyczących skarżącego wiadome jest, że Stowarzyszenie [...] w B. zostało rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012r., sygn. akt [...] i zarządzono jego likwidację. Orzeczenie to jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012r., sygn. akt [...]). Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 855 ze zm. oraz P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 77, postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2012r., II OZ 263/12). W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację stowarzyszenia, nie działa w imieniu stowarzyszenia, ale w imieniu własnym, wypełniając pewną funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego, a jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. Rozwiązane Stowarzyszenie zaś nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym – art. 25 § 1 i 3 P.p.s.a. Należy także wskazać, że okoliczność prawomocnego rozwiązania przez sąd rejestrowy Stowarzyszenia, została potraktowana jako utrata bytu prawnego tego stowarzyszenia (utrata zdolności sądowej) w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego m. in. z dnia 12 grudnia 2012 r,. sygn. akt II OZ 1086/12 i z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 3065/12 W związku z powyższym nie można uznać, że Stowarzyszenie "[...]" w B. w likwidacji jest nadal stroną niniejszego postępowania. Skoro zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy nie pochodzi od strony postępowania, bowiem Stowarzyszenie nie ma zdolności sądowej - a jak wskazano na wstępie, prawo pomocy przysługuje jedynie stronom postępowania - na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 243 § 1 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło