IV SA/Wa 1411/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi E. K. i R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E. K. i R. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r. orzekającej o zameldowaniu M. K. na pobyt stały w lokalu nr 1 przy ul. [...] w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" i art. 47 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 tj. ze zm.), zwanej dalej "ustawą", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: 1. Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2010 r. (data wpływu do organu) M. K. wystąpiła do Prezydenta W. o zameldowanie na pobyt stały w w/w lokalu w W. wskazując, że w przedmiotowym lokalu zamieszkuje od lipca 2009 roku. tj. od powrotu z Irlandii 2. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent W. orzekł o zameldowaniu wnioskodawczyni w przedmiotowym lokalu. 3. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul [...] w W. E. K. i R. S. podnosząc, że M. K. wyłącznie pozoruje zamieszkiwanie w lokalu. M. K. nie jest właścicielem lokalu, nie ma żadnych praw do nieruchomości, a właściciele nie wyrażają zgody na jej pobyt. 4. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż M. K. mieszka pod wskazanym adresem wraz z mężem K. K. i synem M. K. od lipca 2009 r. Sporny lokal składa się z trzech pokoi, łazienki i kuchni. Pokoje są umeblowane i zamieszkałe. W pokoju który zajmuje M. K. znajdują się wszystkie rzeczy i ubrania zainteresowanej, w tym meble. Nadto M. K. posiada klucze do przedmiotowego lokalu i ma do niego swobodny dostęp. Fakt zamieszkiwania zainteresowanej w przedmiotowym lokalu potwierdziły: mieszkająca w sąsiedztwie A. B., mąż wnioskodawczyni K. K. oraz oględziny w przedmiotowym lokalu. Z protokołu wizji wynika, iż w przedmiotowym lokalu znajdują się wszystkie rzeczy zainteresowanej tj. ubrania, pościel, meble. M. K. wraz z rodziną 1 sygn. akt IV SA/Wa 1411/10 spożywa w lokalu posiłki, nocuje, przyjmuje wizyty znajomych, prowadzi gospodarstwo domowe i koncentruje swoje życie. Właściciele nieruchomości R. S. i E. K. kategorycznie sprzeciwiają się zameldowaniu M. K. w przedmiotowym lokalu. Organ wskazał, iż do zameldowania zgodnie z wymogiem art. 6 ust. 1 ustawy konieczne jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkiwanie w lokalu winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby. Skoro w niniejszej sprawie taka sytuacja bez wątpienia zachodzi, gdyż M. K. wraz z rodziną mieszka pod wskazanym adresem nieprzerwanie od grudnia 2009 r. i tam koncentruje swoje życie, zatem winna być w przedmiotowym lokalu zameldowana. Organ opierając się na orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazał, iż do zameldowania wymagane jest dokonanie potwierdzenia pobytu przez podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Brak takiego potwierdzenia, stanowiący wyraz braku zgody na zameldowanie określonej osoby, nie uniemożliwia zameldowania osoby w określonym lokalu, jeśli w toku postępowania wyjaśniającego organ potwierdzi fakt zamieszkiwania danej osoby w konkretnym lokalu. Organ podkreślił, iż zameldowanie jako rejestracja stanu faktycznego nie sankcjonuje tego stanu, jak również nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do lokalu. Organ odwoławczy podkreślił, iż nie wziął pod uwagę toczącej się w sądzie powszechnym sprawy o eksmisję, gdyż takie postępowanie będzie miało znaczenie dopiero w momencie wydania wyroku, na podstawie którego pozwany będzie miał obowiązek opuścić nieruchomość i gdy obowiązek ten zostanie wykonany (dobrowolnie lub w drodze egzekucji). Zdaniem organu tylko wówczas byłoby możliwe wydanie decyzji odmawiającej zameldowania, gdyby w chwili rozstrzygania osoba ubiegająca się 0 zameldowanie już pod wskazanym adresem nie zamieszkiwała z powodu wykonania wyroku orzekającego eksmisję. W skardze na powyższą decyzję E. K. i R. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucili naruszenie art. 9 ust. 2a ustawy oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie sprawy i nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów skarżących. W uzasadnieniu wskazali, że w sprawie brak jest potwierdzenia pobytu przez osobę uprawnioną (naruszenie art. 9 ust. 2a ustawy), co wyłącza możliwość zameldowania. Podnieśli, że lokal przy ul. [...] w W. nie posiada sygn. akt IV SA/Wa 1411/10 oznaczenia nr 1, gdyż jest to pomieszczenie gospodarcze adaptowane na mieszkanie. Nie mająca tytułu prawnego do nieruchomości M. K. pozoruje zamieszkiwanie, nie przebywa w lokalu (co dowodzić ma nagranie dokonane kamerą zainstalowaną nad wejściem do lokalu po wizji lokalnej w kwietniu 2010 r.). Zeznanie sąsiadki jest nieprawdziwe gdyż dokonane zostało grzecznościowo. Zdaniem skarżących decyzja nie ułatwia prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, a wyłącznie wprowadza bałagan, naruszając chronione Konstytucją R.P. prawo własności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej zaznaczył, iż decyzja została wydana przedwcześnie, gdyż właściciele konsekwentnie twierdzą, iż M. K. nie zamieszkuje nieruchomości. W tej sytuacji jednorazowa, wcześniej zapowiedziana wizja nie może stanowić wystarczającego dowodu. Zeznania sąsiadki są zbyt ogólnikowe i skrótowe, aby dokonać konkretnych ustaleń. Z kolei rodzina nie może być wiarygodnym świadkiem. Sam świadek K. K. przyznawał, iż przez kilkanaście lat M. K. nie zamieszkiwała w lokalu, pomimo iż byli tam zawsze zameldowani (k. 50). Żadne zawiadomienie przysłane do M. K. nie zostało przez nią osobiście odebrane - wszystkie odebrał jej mąż. Ponadto wyjaśnił, iż w trakcie gdy M. K. wraz z mężem byli zameldowani w lokalu doszło do zmiany stanu prawnego. W toku postępowań sądowych (m. in. sprawa spadkowa) zostało ustalone, iż nie mają oni prawa do lokalu, ani do nieruchomości. M. K. wniosła o oddalenie skargi wskazując, że codziennie mieszka pod tym adresem. Może wskazać świadków, którzy potwierdzą fakt jej pobytu w mieszkaniu. Jest tam odwiedzana. Po powrocie z zagranicy weszła do lokalu posługując się posiadanym kluczem. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż jego zdaniem zameldowanie pod wskazanym adresem jest wadliwe, ponieważ nie ma zaświadczenia o istnieniu odrębnego lokalu. Skarżący R. S. wyjaśnił, iż fizycznie są trzy mieszkania, choć formalnie nie mają numerów, ani zaświadczeń o samodzielności. Państwo K. zostali zameldowani pod tym samym adresem, który zamieszkuje R. S., choć nie jest to ten sam lokal. sygn. akt IV SA/Wa 1411/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn podniesionych w niej expressis verbis. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako "ppsa", nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, stąd dostrzeżone naruszenia przepisów Sąd wziął pod uwagę z urzędu. W myśl art. 9b ust. 1 ustawy zameldowania dokonuje się pod oznaczonym adresem, przy czym pojęcie adresu objaśniono w ust. 2 - gdy chodzi o miasta jest to ulica, numer domu i lokalu. Informacja o lokalach winna być zamieszczona w ewidencji gruntów i budynków - art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027). Treść § 70 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) potwierdza, iż ewidencja ta obejmuje zarówno lokale stanowiące jak i niestanowiące odrębnej własności (a contrario ust. 2). W myśl § 70 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia dane ewidencyjne zawierają m.in. numer lokalu. Nie ma w tym kontekście znaczenia podnoszona na rozprawie kwestia, iż lokal nie ma wyodrębnionej własności. Z powyższego natomiast wynika, iż numer lokalu jest jedną z danych porządkowych zwartych w publicznych rejestrach. Określenie numeru lokalu w ramach adresu służy precyzyjnemu przyporządkowaniu miejsca zamieszkania w budynku gdzie istnieje więcej niż jeden lokal. W rozpoznawanej sprawie M. K. na mocy decyzji organu I. instancji zastała zameldowana pod adresem ul. [...] w W. ze wskazaniem numeru lokalu 1 (nota bene, w okazanym Sądowi dowodzie osobistym pominięto numer lokalu). Według twierdzeń skargi, w budynku przy ul [...] brak jest oznaczenia lokali numerami. Na rozprawie Skarżący wyjaśnił dodatkowo, iż w budynku istnieją faktycznie trzy lokale, przy czym, jak wynika z okazanego dowodu osobistego skarżącego R. S., jest on zameldowany pod adresem ul. [...] m. 1. Jednocześnie z oświadczeń stron oraz dokumentacji sprawy wynika, iż R. S. nie zamieszkuje fizycznie w tym samym lokalu, w którym zameldowano M. K. Z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie ustalono, iż lokal, w którym zameldowano M. K. ma numer 1 (oznaczenie takie zamieszczono jedynie we wniosku o zameldowanie), meldując ją jednocześnie w lokalu określonym w ewidencji, jako miejsce zameldowania R. S. pomimo, iż z postępowania wyjaśniającego nie wynika, aby zamieszkiwali oni w tym samym lokalu (według ustaleń sygn. akt (V SA/Wa 1411/10 organu administracji M. K. zamieszkuje z mężem K. K. oraz synem M. K.). Brak wyjaśnienia tych istotnych kwestii przez organ I. instancji, co pominął organ odwoławczy, może mieć wpływ na wynik sprawy w kontekście zameldowania pod konkretnym adresem, a więc m.in. w precyzyjnie oznaczonym lokalu. Naruszanie przepisów postępowania w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy i zgromadzenia stosownego materiału dowodowego i jego oceny (art. 7 i 77 § 1 i art, 80 kpa), musiało wobec tego prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie zasadne są zarzuty skargi w tym zakresie, w jakim kwestionuje się, co do zasady, możliwość zameldowania osób w lokalu pomimo braku zgody osoby, której przysługuje do niego tytuł prawny. W przypadku braku potwierdzenia przebywania w lokalu przez osobę dysonującądo niego tytułem prawnym, w rozumieniu art. 9 ust. 2b ustawy, zameldowanie następuje na zasadach wskazanych w art. 47 ust. 1 i 2 ustawy, gdy organ w toku postępowania dowodowego potwierdzi faktyczne przebywanie z zamiarem stałego przebywania pod określonym adresem. Pogląd taki jest prezentowany jednolicie w judykaturze. W rozpoznawanej sprawie organ administracji, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, ocenił, iż zachodzą przesłanki zameldowania, gdyż zgromadzone dowody potwierdzały fakt zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...]. Ponowne przytaczanie trafnej argumentacji organu w tym zakresie byłoby bezzasadne. Należy odnotować, iż w toku postępowania Skarżący nie przedstawiali konkretnych dowodów, które mogłyby podważać dokonane z urzędu ustalenia. Ich ewentualne istnienie (np. kwestie podniesionej w skardze rejestracji wejścia do lokalu) będą mogły być jednak rozważone, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ bowiem będzie orzekać według stanu sprawy na dzień wydania kolejnej decyzji, w następstwie rozpoznawania środków odwoławczych. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie, o ile uzupełniony z inicjatywy skarżących materiał dowody budziłby wątpliwości, co do możliwości jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, jego stosownemu wyjaśnieniu może służyć np. zwrócenie się przez organ administracji o udostępnienie materiałów dowodowych zgromadzonych w postępowaniu przed sądem powszechnym w przedmiocie eksmisji z lokalu. Dowodem, bowiem może być wszystko, co może służyć wyjaśnieniu sprawy (art. 75 § 1 cz. wstępna kpa). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 152 ppsa orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Orzekając w punkcie 3 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu sygn. akt IV SA/Wa 1411/10 należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 ppsa zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie dla adwokata reprezentującego skarżącego - 240 zł. Wysokość tego wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zmianami). Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda [...] orzeknie w granicach art. 138 kpa uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu.