IV SA/Wa 1424/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymaldowania stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji IV SA/Wa 1424/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania B. W. od decyzji z dnia [...] października 2003r. orzekającej o wymeldowaniu odwołującego z pobytu stałego, z budynku przy ul. [...] w miejscowości J., gm. T. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wywodził, że z wnioskiem o wymeldowanie B. W. z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w miejscowości J. gm. T. wystąpiła R. W. Po przeprowadzeniu postępowania Burmistrz T. decyzją z dnia [...] października 2003r. orzekł o wymeldowaniu. Decyzja została wysłana B. W. na adres ul. [...] K. i wróciła do urzędu z adnotacją adresat nieznany. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zastało doręczone na powyższy adres, ale odebrała je W. N., a nie zainteresowany. Decyzję tą B. W. odebrał a w dniu 27 maja 2009r,. a odwołanie od nie zostało wniesione w dniu 5 czerwca 2009r. Zdaniem organu decyzja została prawidłowo doręczona B. W. w dniu 27 maja 2009r. Badając zasadność odwołania organ stwierdził, iż z uwagi na znaczny upływ czasu od wydania decyzji przez organ I instancji uzasadnione jest przekazanie sprawy w celu jej ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu od wydania decyzji mógł zasadniczo zmienić się stan faktyczny sprawy. Prowadząc postępowanie organ I instancji winien więc przesłuchać strony postępowania, świadków oraz przeprowadzić kontrolę meldunkową w lokalu. Wojewoda [...] powołał się na treść art. 7 k.p.a i płynącą z niego zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadząc postępowanie maja obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodnie z rzeczywistością, a zwłaszcza są obowiązane dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego. Natomiast przepis art. 77 k.p.a nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu w zawiązku z tym niezbędne jest przeprowadzenie postępowania uzupełniającego i na tej podstawie w zależności od poczynionych ustaleń wydanie stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania lub odmowy wymeldowania B. W. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w miejscowości J. gm. T. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła R. W. Skarżąca wywodziła, że po rozwodzie z B. W. i ukończeniu przez syna szkoły podstawowej w 2001 r. zamieszkała za zgoda męża w domu, w miejscowości J., gdyż były mąż zapewniał ją , że założył nową rodzinę i nie zamierza wracać do domu. Po wymeldowaniu męża zgłaszał on pretensję co do tego faktu. Skarżąca podkreśliła, że B. N. w toku postępowania podała, że B. W. zamieszkuje wraz z nią przy ul. [...] w K. Skarżąca podała, że chciałaby aby jej były mąż nie zakłócała jej spokoju. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja w sposób rażący narusza przepisy prawa. Sąd nie podzielił twierdzeń skarżącego, ani też stanowiska Wojewody [...], iż odwołanie wniesiono w terminie, bowiem decyzja została doręczona B.W. w dniu 27 maja 2009r, a odwołanie wniesiono w dniu 5 czerwca 2009r., a więc z zachowaniem 14-dniowego termin od doręczenia mu decyzji. Stanowisko takie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Termin ten wiąże również stronę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i której decyzja nie została doręczona. Osoba, której przysługuje przymiot strony, a która nie brała udziału w postępowaniu może zatem wnosić odwołanie, aż do chwili wydania decyzji ostatecznej. Zgodnie z wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, z momentem wydania decyzji ostatecznej osoba, która nie brała udziału w postępowaniu traci prawo do zaskarżenia decyzji, decyzja ta uzyskuje przymiot ostateczności, a uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. W wyroku z dnia 13 lipca 1997 r. sygn. akt IV SA 703/97 (Lex Nr 47299) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "odwołanie może wnieść strona w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji, w powyższym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, i której organ nie doręczył decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. W razie nieskorzystania przez stronę z odwołań w powyższym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna, niezależnie od tego czy organ doręczył ją lub ogłosił wszystkim stronom. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." Podobnie w wyroku z dnia 13 października 2005 r., I SA/Wa 1606/04 (Lex Nr 191505). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż w sytuacji, w której organ nie doręczył konkretnemu podmiotowi będącemu w rozumieniu art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego - ani nie ogłosił decyzji, to stronie, która nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania, ale pod warunkiem, że wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Skarżący wniósł odwołanie po prawie 6 latach od uostatecznienia się decyzji, tym samym nie zachował ustawowego terminu do jego wniesienia. Dodać należy, że decyzja ta została doręczona R. W. w dniu 31 października 2003r. Termin więc do wniesienia odwołania upłynął z dniem 14 listopada 2003r. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 k.p.a do obowiązku organu odwoławczego należało stwierdzenie w drodze postanowienia uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Rozpoznanie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.), ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1998r., IV S727/96, LEX nr 43307. Okoliczność powyższa obligowała Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na mocy art. 156§1 pkt. 2 k.p.a z powodu rażącego naruszenia prawa. Dodać należy, że po upływie terminu do wniesienia odwołania strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może dochodzić obrony swoich praw przez złożenie podania o wszczęcie postępowania wznowieńiowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z art. 235 § 1 k.p.a. wynika, iż skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zamiany z urzędu. W sytuacji gdy strona wskazuje we wniesionym odwołaniu, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, organ, winien rozważyć, czy pismo to nie stanowi podania o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sytuacji, gdy organ administracji miał wątpliwości co do charakteru żądania skarżącego, winien zażądać wyjaśnień co do treści złożonego pisma. Mając na względzie powyższe na mocy art. 145§1 pkt. 2 p.p.sa. orzeczono jak w sentencji.